Inflacja bazowa

Inflacja bazowa – uproszczona miara prezentująca kształtowanie się inflacji po wyłączeniu zmian uznawanych za pozostające poza oddziaływaniem polityki pieniężnej[1].

Cechy inflacji bazowej[2]:

  • Przybliża średniookresowy i długookresowy trend wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych w gospodarce.
  • Ilustruje tendencje zmian cen tych towarów i usług konsumpcyjnych, które w mniejszym stopniu podlegają wahaniom periodycznym, sezonowym oraz powstałym na skutek szoków podażowych, które najczęściej mają charakter przejściowy.
  • Wskazuje na tę część inflacji, której związek z prowadzoną polityką pieniężną jest silniejszy niż w przypadku pozostałych części.
  • Jest przydatna w analizach (ex-post) kierunku i skali wpływu prowadzonej polityki pieniężnej na inflację.
  • Jej miary charakteryzują się na ogół mniejszą zmiennością w czasie niż wskaźnik inflacji CPI (wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych, ang. Consumer Price Index).

NBP oblicza i publikuje następujące miary inflacji bazowej[3][4]:

  • inflacja po wyłączeniu cen administrowanych,
  • inflacja po wyłączeniu cen najbardziej zmiennych,
  • inflacja po wyłączeniu cen żywności i energii,
  • 15% średnia obcięta.

Przykładami towarów, których nie uwzględnia się przy obliczaniu inflacji bazowej, są energia i żywność, ponieważ ich ceny mogą zmieniać się ze względu na czynniki sezonowe lub zdarzenia na świecie, które są poza kontrolą zmiennych krajowych[5]. W Polsce ceny warzyw i owoców znacznie maleją w czerwcu, lipcu i sierpniu, co jest związane z okresem wegetacji roślin w naszym kraju[5]. Następują również gwałtowne zmiany cen ropy naftowej i gazu na giełdach światowych spowodowane sytuacją międzynarodową lub wojnami, kryzysami i klęskami żywiołowymi w państwach będących największymi eksporterami tych surowców[5].

Były przewodniczący Banku Rezerwy Federalnej (czyli amerykańskiego banku centralnego) Ben Bernanke w 1999 r. powiedział o wskaźniku inflacji bazowej, że „stanowi on lepszą wskazówkę dla polityki monetarnej niż inne instrumenty, ponieważ mierzy długookresowe trendy w zakresie inflacji, a nie przejściowe szoki wpływające na chwilową zmianę cen”[5]. Bernanke zauważył również, że inflacja bazowa pomaga zrozumieć, dlaczego Rezerwa Federalna nie musi reagować na każde zdarzenie w gospodarce mające wpływ na wysokość inflacji, ponieważ niektóre zmiany cen są przejściowe i nie wynikają ze strukturalnych trendów w gospodarce[5].

Przypisy

  1. ↑ Wystąpienie pokontrolne: P/21/002 – Wykonanie założeń polityki pieniężnej w 2020 r., s. 7.
  2. ↑ Metodyka obliczania miar inflacji bazowej publikowanych przez Narodowy Bank Polski, Narodowy Bank Polski, s. 3.
  3. ↑ Metodyka obliczania miar inflacji bazowej publikowanych przez Narodowy Bank Polski, Narodowy Bank Polski, s. 4.
  4. ↑ Leksykon budżetowy [online], Sejm Rzeczypospolitej Polskiej [dostęp 2023-03-24].
  5. 1 2 3 4 5 Steven A. Greenlaw, David Shapiro, Daniel MacDonald, Makroekonomia – podstawy, OpenStax Poland, 2023, s. 113–114, ISBN 978-83-965824-1-6.
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.