Inkomysz
| Auliscomys | |||
| Osgood, 1915[1] | |||
 Inkomysz boliwijska (A. boliviensis) | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Podtyp | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Infragromada | |||
| Rząd | |||
| Podrząd | |||
| Infrarząd | |||
| Nadrodzina | |||
| Rodzina | |||
| Podrodzina | |||
| Plemię | |||
| Rodzaj |
inkomysz | ||
| Typ nomenklatoryczny | |||
|
Reithrodon pictus O. Thomas, 1884 | |||
| Synonimy | |||
| |||
| Gatunki | |||
| |||
Inkomysz[3] (Auliscomys) – rodzaj ssaków z podrodziny bawełniaków (Sigmodontinae) w obrębie rodziny chomikowatych (Cricetidae).
Rozmieszczenie geograficzne
Rodzaj obejmuje gatunki zasiedlające górskie i wyżynne tereny Ameryki Południowej[4][5][6].
Morfologia
Długość ciała (bez ogona) 92–133 mm, długość ogona 49–102 mm, długość ucha 19–27 mm, długość tylnej stopy 21–30 mm; masa ciała 28–60 g[5][7].
Systematyka
Rodzaj (w randze podrodzaju w obrębie Phyllotis) zdefiniował w 1915 roku amerykański teriolog Wilfred Hudson Osgood w artykule zatytułowanym Nowe ssaki z Brazylii i Peru opublikowanym na łamach „Publication. Field Museum of Natural History”[1]. Gatunkiem typowym jest (oryginalne oznaczenie) inkomysz malowana (A. pictus).
Etymologia
- Auliscomys: gr. αυλις aulis ‘rowek, bruzda’, prawdopodobnie od αυλαξ aulax, αυλακος aulakos ‘bruzda’; μυς mus, μυος muos ‘mysz’[8].
- Maresomys: Michael A. Mares (ur. 1945) amerykański teriolog; gr. μυς mus, μυος muos ‘mysz’[2]. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Hesperomys boliviensis Waterhouse, 1846.
Podział systematyczny
Przynależność systematyczna rodzaju była wielokrotnie dyskutowana i zmieniana. Pierwotnie takson był zaliczany jako podrodzaj w rodzaju liściouch (Phyllotis), ale ostatecznie Auliscomys jest uznawany za takson monofiletyczny, blisko spokrewnionym z rodzajem żółtomyszor (Galenomys)[6]. Do rodzaju należą następujące występujące współcześnie gatunki[9][7][4][3]:
| Grafika | Gatunek | Autor i rok opisu | Nazwa zwyczajowa[3] | Podgatunki[5][4][7] | Rozmieszczenie geograficzne[5][4][7] | Podstawowe wymiary[5][7][a] | Status IUCN[10] |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
 |
Auliscomys pictus | (O. Thomas, 1884) | inkomysz malowana | gatunek monotypowy | Andy w środkowym i południowym Peru i zachodniej Boliwii; zakres wysokości: 2590–4820 m n.p.m. | DC: 10–13,3 cm DO: 8,3–10,2 cm MC: 44–60 g |
LC |
 |
Auliscomys boliviensis | (G.R. Waterhouse, 1846) | inkomysz boliwijska | 2 podgatunki | Altiplano w południowo-zachodnim Peru, północnym Chile i zachodnio-środkowej Boliwii; zakres wysokości: 3500–5000 m n.p.m. | DC: około 12,7 cm DO: 6,8–9,5 cm MC: około 55 g |
LC |
| Auliscomys sublimis | (O. Thomas, 1900) | inkomysz andyjska | 2 podgatunki | południowe Peru, zachodnia Boliwia, skrajnie północno-wschodnie Chile i północno-zachodnia Argentyna; zakres wysokości: 3200–5400 m n.p.m. | DC: 9,2–11,8 cm DO: 4,9–6,4 cm MC: 28–44 g |
LC |
Kategorie IUCN: LC – gatunek najmniejszej troski.
Opisano również gatunki wymarłe w plejstocenie dzisiejszej Argentyny[11]:
Uwagi
- ↑ DC – długość ciała (bez ogona); DO – długość ogona; MC – masa ciała
Przypisy
- 1 2 W.H. Osgood. New mammals from Brazil and Peru. „Publication. Field Museum of Natural History. Zoological series”. 10 (13), s. 190, 1915. (ang.).
- 1 2 J.K. Braun. Systematic relationships of the Tribe Phyllotini (Muridae: Sigmodontinae) of South America. „Oklahoma Museum of Natural History Special Publication”. 2, s. 40, 1993. (ang.).
- 1 2 3 Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 246. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
- 1 2 3 4 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 436–438. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).
- 1 2 3 4 5 U. Pardiñas, P. Myers, L. León-Paniagua, N.O. Garza, J. Cook, B. Kryštufek, R. Haslauer, R. Bradley, G. Shenbrot & J. Patton. Opisy gatunków Cricetidae: U. Pardiñas, D. Ruelas, J. Brito, L. Bradley, R. Bradley, N.O. Garza, B. Kryštufek, J. Cook, E.C. Soto, J. Salazar-Bravo, G. Shenbrot, E. Chiquito, A. Percequillo, J. Prado, R. Haslauer, J. Patton & L. León-Paniagua: Family Cricetidae (True Hamsters, Voles, Lemmings and New World Rats and Mice). W: D.E. Wilson, R.A. Mittermeier & T.E. Lacher (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 7: Rodents II. Barcelona: Lynx Edicions, 2017, s. 530–531. ISBN 978-84-16728-04-6. (ang.).
- 1 2 D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Auliscomys. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-12-03].
- 1 2 3 4 5 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 279. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
- ↑ J.K. Braun & M.A. Mares. The mammals of Argentina: an etymology. „Mastozoología Neotropical”. 2 (2), s. 193, 1995. (ang.).
- ↑ N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.4) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2026-01-13]. (ang.).
- ↑ Taxonomy: Auliscomys – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2026-01-13]. (ang.).
- ↑ J. Zijlstra, Auliscomys Osgood, 1915, Hesperomys project (Version 23.2.0), DOI: 10.5281/zenodo.7654755 [dostęp 2023-02-22] (ang.).
- ↑ Quintana 2002 ↓, s. 268.
- ↑ Quintana 2002 ↓, s. 265.
Bibliografia
- C.A. Quintana. Roedores cricétidos del Sanandresense (Plioceno tardío) de la provincia de Buenos Aires. „Mastozoología Neotropical”. 9 (2), s. 263–275, 2002. (hiszp.).