Instytut gestaltu

Instytut gestaltu (ang. Gestalt Institute) – instytucjonalna forma nauczania, praktyki i rozwoju psychoterapii w nurcie Gestalt. Pierwszy taki ośrodek został założony w 1952 roku w Nowym Jorku przez Fritza i Laurę Perlsów, z istotnym udziałem Paula Goodmana; w kolejnych dekadach model ten rozprzestrzenił się na cały świat, dając początek dziesiątkom niezależnych instytutów szkolących terapeutów Gestalt[1][2].

New York Institute for Gestalt Therapy (1952)

Pierwszy Instytut gestaltu, znany jako New York Institute for Gestalt Therapy, powstał w 1952 roku w Manhattanie. Początkowo był prowadzony z manhattańskiego mieszkania Fritza i Laury Perlsów; spotkania miały charakter nieformalnych zebrań grupy terapeutów i pacjentów wokół twórców nurtu[1]. Założenie Instytutu nastąpiło w bezpośrednim następstwie publikacji w 1951 roku książki Gestalt Therapy: Excitement and Growth in the Human Personality, napisanej przez Fritza Perlsa, Ralpha Hefferline’a i Paula Goodmana – pracy uznawanej za fundament teoretyczny terapii Gestalt[2].

W gronie wczesnych współtwórców Instytutu znaleźli się m.in. Paul Goodman – pisarz i intelektualista, który nadał teorii gestaltu jej charakterystyczny, literacki styl – oraz Isadore From, opisywany przez współczesnych jako wybitny klinicysta. Po wyjeździe Fritza Perlsa do Kalifornii w 1963 roku Laura Perls kontynuowała prowadzenie nowojorskiego Instytutu przez kolejne niemal trzydzieści lat[1].

Kontynuatorzy nowojorskiej szkoły rozwijali teorię kontaktu, świadomości oraz tzw. eksperymentu terapeutycznego[3].

Rozwój w Stanach Zjednoczonych

W kolejnych latach instytuty Gestalt powstawały w innych miastach Stanów Zjednoczonych. Najbardziej znanym z nich jest Gestalt Institute of Cleveland założony w 1954 roku przez wczesnych uczniów Fritza i Laury Perlsów oraz Paula Goodmana[4]. Pod wpływem Ervinga i Miriam Polsterów, związanych z ośrodkiem clevelandzkim w latach 1956–1973, w terapii Gestalt rozwinął się drugi nurt teoretyczny kładący nacisk na dialogiczną relację terapeuty z pacjentem[3].

W 1963 roku Fritz Perls przeniósł się do Instytutu Esalen w Big Sur w Kalifornii, gdzie prowadził intensywne warsztaty terapeutyczne, czyniąc terapię Gestalt jednym z najbardziej rozpoznawalnych nurtów humanistycznych tamtej epoki.

Rozprzestrzenianie się w Europie i na świecie

W latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych XX wieku instytuty szkolące terapeutów Gestalt powstawały w kolejnych krajach Europy oraz w innych regionach świata. 5 maja 1985 roku w Niemczech, na spotkaniu trzynastu przedstawicieli stowarzyszeń i instytutów z jedenastu krajów europejskich, powołano EAGT (European Association for Gestalt Therapy) – europejskie stowarzyszenie zrzeszające instytucje szkolące i terapeutów Gestalt[5]. Współcześnie EAGT zrzesza ponad 2400 członków indywidualnych i 100 członków instytucjonalnych z ponad czterdziestu krajów europejskich i pełni rolę koordynatora standardów szkolenia oraz etyki zawodowej w europejskiej praktyce Gestalt[5].

Współcześnie instytuty Gestalt działają na wszystkich kontynentach – m.in. w Wielkiej Brytanii, Niemczech, Włoszech, Norwegii, Japonii oraz Australii i Nowej Zelandii[3].

Kontekst polski

W Polsce nurt Gestalt zaczął rozwijać się po transformacji ustrojowej lat dziewięćdziesiątych. Pierwszym i jednym z najbardziej znanych polskich ośrodków szkolących terapeutów w tym podejściu jest Instytut Integralnej Psychoterapii Gestalt (IIPG) w Krakowie, założony w 2001 roku przez Zofię Pierzchałę i Dorotę Węgrzyn. Od 2008 roku IIPG posiada ciągłą akredytację EAGT, a w 2010 roku uruchomił akredytowaną przez EAGT Szkołę Superwizorów Gestalt – pierwszą tego typu w Polsce[6].

10 maja 2005 roku zostało zarejestrowane Polskie Towarzystwo Psychoterapii Gestalt (PTPG); 11 listopada 2005 roku w Krakowie, w salach Uniwersytetu Jagiellońskiego, odbył się jego pierwszy Kongres. Towarzystwo zostało zaproszone przez EAGT do pełnienia funkcji NOGT (National Organization for Gestalt Therapy) w 2006 roku, a pełną akredytację NOGT otrzymało we wrześniu 2016 roku[7]. Polski kontekst nurtu Gestalt – kluczowe pojęcia, techniki i wskazania – jest obecnie opisywany również w dostępnych przewodnikach edukacyjnych dla pacjentów[8][9].

Przypisy

  1. 1 2 3 About Us. New York Institute for Gestalt Therapy. [dostęp 2026-05-09].
  2. 1 2 Perls, F., Hefferline, R. F., Goodman, P. (1951). Gestalt Therapy: Excitement and Growth in the Human Personality. Nowy Jork: Julian Press.
  3. 1 2 3 Mackewn, J. (1997). Developing Gestalt Counselling. Londyn: Sage Publications.
  4. ↑ The Story Behind the Gestalt Institute of Cleveland. Gestalt Institute of Cleveland. [dostęp 2026-05-09].
  5. 1 2 About EAGT. European Association for Gestalt Therapy. [dostęp 2026-05-09].
  6. ↑ Historia. Instytut Integralnej Psychoterapii Gestalt. [dostęp 2026-05-09].
  7. ↑ Historia PTPG. Polskie Towarzystwo Psychoterapii Gestalt. [dostęp 2026-05-09].
  8. ↑ Grzesiuk, L., Suszek, H. (red.) (2010). Psychoterapia. Praktyka. Warszawa: Eneteia.
  9. ↑ Kamila Szwejk-Brzozowska: Terapia Gestalt: czym jest i dla kogo. Gabinet psychoterapii Kamili Szwejk-Brzozowskiej. [dostęp 2026-05-09].

Linki zewnętrzne