Irena Baranowska
| Pełne imię i nazwisko |
Irena Maria Baranowska |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
1 stycznia 1921 |
| Data i miejsce śmierci |
sierpień 1944 |
| Zawód, zajęcie |
działaczka narodowa, harcerka |
| Narodowość | |
| Rodzice |
Edmund Baranowski, Jadwiga z d. Śmierzchalska |
Irena Baranowska, ps. „Irka”[1] (ur. 1 stycznia 1921 w Grudziądzu, zm. w sierpniu 1944 w Warszawie) – polska działaczka narodowa, harcerka, uczestniczka powstania warszawskiego.
Życiorys
Urodziła się 1 stycznia 1921 roku w Grudziądzu, w rodzinie Edmunda, farmaceuty, działacza społeczno-politycznego, komendanta Straży Obywatelskiej w Chorzowie-Batorym[2], rozstrzelanego przez Niemców w pobliżu Rynku w Katowicach 4 września 1939 roku[3] i Jadwigi z domu Śmierzchalska[2].
Uczęszczała do Miejskiego Gimnazjum Żeńskiego w Chorzowie (późniejsze IV Liceum Ogólnokształcące im. Marii Skłodowskiej-Curie w Chorzowie[4]). W tym czasie działała w hufcu szkolnym Przysposobienia Wojskowego Kobiet i w chorągwi Śląskiej Organizacji Harcerek[2]. Zaangażowana była także w szkolnym kole sportowym[5]. Gimnazjum ukończyła w 1938 roku, a rok później miała podjąć studia. Ostatni rok przed wojną spędziła w Szkole Gospodarczej w Zakopanem-Kuźnicach[5].
W okresie niemieckiej okupacji podczas II wojny światowej mieszkała w Krakowie[2]. Należała do Związku Walki Zbrojnej – Armii Krajowej. Chcąc uniknąć dekonspiracji, udała się do Staszowa, a następnie do Otwocka[6], gdzie zamieszkała u swojej koleżanki szkolnej Haliny Domańskiej-Mrozek[5]. Stamtąd po wybuchu powstania warszawskiego w pierwszych dniach sierpnia 1944 roku przedostała się do Warszawy[6].
Zmarła w pierwszych dniach powstania – nieznane są okoliczności jej śmierci. Istnieją dwie wersje – zginęła na ulicach Warszawy albo widziano ją prowadzoną przez Gestapo na aleję J. Ch. Szucha[5].
Upamiętnienie
- Nazwisko na Murze Pamięci przy Muzeum Powstania Warszawskiego (kolumna 70, miejsce 1)[1]
- Nazwisko na tablicy pamiątkowej na ściennie gmachu IV Liceum Ogólnokształcącego im. Marii Skłodowskiej-Curie w Chorzowie, upamiętniające dziewczęta poległe za ojczyznę[4]
Przypisy
- 1 2 Muzeum Powstania Warszawskiego, Powstańcze Biogramy - Irena Baranowska [online], 1944.pl [dostęp 2026-02-16] (pol.).
- 1 2 3 4 Kapała 2008 ↓, s. 6.
- ↑ Kapała 2008 ↓, s. 8.
- 1 2 Klaudiusz Baston, 60 lat liceum, „Goniec Górnośląski”, 27 (15), Katowice: Robotnicza Spółdzielnia "Prasa-Książka-Ruch" Śląskie Wydawnictwo Prasowe w Katowicach, 13 kwietnia 1983, s. 4 [dostęp 2026-02-16] (pol.).
- 1 2 3 4 Archiwum… ↓, s. 4.
- 1 2 Kapała 2008 ↓, s. 7.
Bibliografia
- Archiwum Wojennej Służby Polek. Baranowska Irena, Toruń: Fundacja Generał Elżbiety Zawackiej w Toruniu [dostęp 2026-02-16] (pol.).
- Zbigniew Kapała (red.), Chorzowski słownik biograficzny. Edycja nowa, t. 2, Chorzów: Muzeum w Chorzowie, 2008, ISBN 978-83-926587-2-6 (pol.).