Irena Obuchowska
| Państwo działania | |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
21 sierpnia 1932 |
| Data i miejsce śmierci |
19 kwietnia 2016 |
| Profesor nauk humanistycznych | |
| Specjalność: psychologia kliniczna dzieci i młodzieży | |
| Alma Mater | |
| Doktorat | |
| Habilitacja | |
| Profesura | |
| Nauczyciel akademicki | |
| Uczelnia | |
| Odznaczenia | |
Irena Obuchowska (ur. 21 sierpnia 1932 w Poznaniu, zm. 19 kwietnia 2016 tamże) – polska profesor, psycholog i pedagog.
Życiorys
Z wykształcenia była psychologiem (studia z zakresu psychologii klinicznej ukończyła na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w 1956[1]), ale w jej orbicie zainteresowań znajdowała się również pedagogika, zwłaszcza specjalna. Podczas studiów pracowała na oddziale nerwic dziecięcych Państwowego Sanatorium dla Nerwowo Chorych w Kościanie, a po ich ukończeniu zatrudniła się w Poradni Zdrowia Psychicznego w Poznaniu oraz powadziła badania i udzielała konsultacji młodzieży II Liceum Ogólnokształcącym w Poznaniu. W 1964 przeszła do Katedry Psychologii Klinicznej UAM. W 1966 uzyskała stopień doktora nauk humanistycznych w zakresie psychologii u prof. Andrzeja Lewickiego, a w 1975 stopień doktora habilitowanego z psychologii na podstawie monografii: Dynamika nerwic: psychologiczne aspekty zaburzeń nerwicowych u dzieci i młodzieży. W 1974 przeszła do Instytutu Pedagogiki UAM, w którym założyła Zakład Psychopatologii Dziecka i Pedagogiki Specjalnej, którego była wieloletnim kierownikiem. Utworzyła na UAM jeden z pierwszych w Polsce kierunków studiów, pedagogikę specjalną. Od 1977 do 1981 była prodziekanem na Wydziale Nauk Społecznych tej uczelni. W 1990 mianowana profesorem psychologii, a w 1993 otrzymała tytuł profesora zwyczajnego[2].
Jej mężem był Kazimierz Obuchowski, wybitny naukowiec, również psycholog kliniczny[3].
Zmarła w Poznaniu, pochowana na cmentarzu Junikowo (kwatera 2N-2-11)[4].

Osiągnięcia
Napisała 193 prace naukowe, w tym pięć książek. Pisała też na tematy popularnonaukowe, zwłaszcza związane z wychowaniem (siedem książek i ok. 400 felietonów). Prowadziła intensywną działalność społeczną[2][5].
Była uczestniczką komitetów redakcyjnych czasopism naukowych (Psychiatrii i Psychologii Klinicznej Dzieci i Młodzieży, Psychologii Rozwojowej) oraz członkiem Nowojorskiej Akademii Nauk, Międzynarodowej Akademii Rehabilitacji w Wieku Rozwojowym w Monachium, Komitetu Nauk Psychologicznych PAN, Komisji Rozwoju Fizycznego, Sekcji Filmowej Centrum Marketingu UAM, Psychicznego i Społecznego Komitetu Rozwoju Człowieka PAN, jak również Komisji Rehabilitacji i Integracji Społecznej przy Oddziale PAN w Poznaniu. Prowadziła intensywną działalność społeczną. Od 1991 do 2001 była przewodniczącą Rady Fundacji Pomocy Dzieciom Niesłyszącym Grześ. W latach 1993–1997 była członkiem Komisji ds. Sieroctwa Społecznego przy Komitecie Polityczno-Społecznym Rady Ministrów RP. Od 1998 do 2001 pozostawała członkiem Zespołu ds. Patologii Społecznej wśród dzieci i młodzieży przy Wielkopolskim Kuratorium Oświaty. Współpracowała z Instytutem Pediatrii Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu[1]. W latach 1998–2002 była członkiem Nowojorskiej Akademii Nauk.
Publikacje książkowe
- Dynamika nerwic. Psychologiczne aspekty zaburzeń nerwicowych dzieci i młodzieży, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1976.
- Dziecko niepełnosprawne w rodzinie, Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1999, ISBN 83-02-07257-5.
- Drogi dorastania. Psychologia rozwojowa okresu dorastania dla rodziców i wychowawców, Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 2001, ISBN 83-02-08092-6.
- Kochać i rozumieć, cz. 1–3, Poznań: Wydawnictwo Media Rodzina, 2003, ISBN 83-7278-080-3.
- Dzieci małe i duże. Jak je kochać i rozumieć, Poznań: Wydawnictwo Media Rodzina, 2007, ISBN 978-83-7278-202-1.
- Nasze dzieci, Poznań: Wydawnictwo Media Rodzina, 2008, ISBN 978-83-7278-314-1.
Nagrody i odznaczenia
- Nagroda Ministra Oświaty i Wychowania (czterokrotnie)
- Nagroda zespołowa Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za współautorstwo podręcznika Psychologia kliniczna
- Nagroda zespołowa Ministra Zdrowia za współautorstwo podręcznika Zarys pediatrii
- Nagroda im. Profesora Hugona Steinhausa za wybitne osiągnięcia w zakresie popularyzacji nauki
- Złoty Krzyż Zasługi (1985)
- Odznaka Honorowa Polskiego Czerwonego Krzyża (1988)
- Medal Komisji Edukacji Narodowej (1993)
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (2004)
- Medal Palmae Universitatis Studiorum Posnaniensis (2007)[6]
Przypisy
- 1 2 Badam, Poznaniacy warci poznania: Irena Obuchowska, s. 16-17
- 1 2 Głos Wielkopolski, Odeszła profesor Irena Obuchowska. Wspomnienie
- ↑ Wspomnienie prof. dr hab. Ireny Obuchowskiej (1932–2016) [online], Wielkopolska Izba Lekarska [dostęp 2026-01-24].
- ↑ Informacje na stronie um.poznan.pl
- ↑ Marek Zaradniak, Profesor Irena Obuchowska. To jej zawdzięczamy pedagogikę specjalną. Stworzyła ten kierunek, w: Głos Wielkopolski, 31.10-1.11.2016, s.19
- ↑ Lista nagród przyznawanych przez UAM - Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu [online], amu.edu.pl [dostęp 2026-01-24].
Linki zewnętrzne
- Prof. dr hab. Irena Obuchowska, [w:] archiwalna baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2018-06-26].