Irena Zarzycka
 Irena Zarzycka (1930) | |
| Data i miejsce urodzenia |
5 maja 1900 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
26 maja 1993 |
| Narodowość |
Polka |
| Język |
polski |
| Alma Mater | |
| Dziedzina sztuki | |
| Ważne dzieła | |
| Odznaczenia | |
 | |
Irena Zarzycka (ur. 5 maja 1900 w Pabianicach[1], zm. 26 maja 1993 w Ożarowie Mazowieckim) – polska pisarka, autorka popularnych romansów.
Życiorys
Urodziła się w Pabianicach w rodzinie Ludwika Hoecka, urzędnika kolejowego, i jego żony Józefy z domu Jasieńskiej, nauczycielki języka polskiego i rosyjskiego. Miała troje rodzeństwa: Janinę, Tadeusza oraz brata zmarłego w wieku 12 lat. W 1920 ukończyła Gimnazjum Państwowe im. Jędrzeja Śniadeckiego w Pabianicach[2], a w latach 1920–1925 studiowała humanistykę na Wolnej Wszechnicy Polskiej w Warszawie. Młodość spędzoną w Pabianicach opisała w autobiografii Panna Irka. Jej powieści przed wojną były bestsellerami – np. debiutancka Dzikuska miała do 1939 siedem wydań i została zekranizowana przez Henryka Szaro w roku 1928. Na ostatnim roku studiów podjęła pracę nauczycielki w szkole w Pruszkowie. Pracowała również jako stażystka w kancelarii Ministerstwa Sprawiedliwości na Zamku Królewskim w Warszawie[2].
13 listopada 1924 wyszła za mąż za Mieczysława Zarzyckiego (ur. 1897), topografa w Wojskowym Instytucie Kartograficznym. W 1925 urodziła syna Stanisława, a w 1936 córkę Marię Kalinę[2].
W czasie II wojny światowej jej mąż był ofiarą zbrodni katyńskiej zamordowany w Charkowie, a syn zmarł na tyfus w obozie koncentracyjnym na Majdanku[3].
Po tych doświadczeniach przestała tworzyć. W okresie 1945–1953 pracowała jako nauczycielka języka polskiego i historii w Szkole Podstawowej w Borzęcinie (pow. pruszkowski), Szkole Podstawowej i Gminnym Gimnazjum Samorządowym w Ożarowie i Ołtarzewie. Od 1953 pracowała w Pruszkowie w Wydziale Oświaty Powiatowej Rady Narodowej, później została kierownikiem Wydziału Kultury. Pod koniec lat 50. w Pruszkowie ukończyła kurs bibliotekarski i do września 1970 prowadziła Bibliotekę Powiatową[2]. Została odznaczona Złotym Krzyżem Zasługi.
Zmarła w wieku 93 lat i została pochowana na cmentarzu Żbikowskim w Pruszkowie.
Wszystkie jej utwory w 1951 objęto zapisem cenzury w Polsce, ze skutkiem natychmiastowego wycofania z bibliotek[4]. Pierwsze powojenne wydanie jej powieści Dzikuska ukazało się dopiero w 1988 roku.
Upamiętnienie
Uchwałą Rady Miejskiej LXXII/665/23 Ożarowa Mazowieckiego Biblioteka Publiczna w Ożarowie Mazowieckim otrzymała imię Ireny Zarzyckiej[5][6].
Twórczość
Przypisy
- ↑ Współcześni polscy pisarze i badacze literatury - słownik bibliograficzny. redakcja - Jadwiga Czachowska i Alicja Szałagan. T. tom 9: W-Z. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 2004, s. 395-396. ISBN 83-02-09242-8 tom 9 i ISBN 83-02-05444-5 całość. [dostęp 2023-12-23].
- 1 2 3 4 Irena Zarzycka – królowa romansów – Wirtualne Muzeum Ożarów Mazowiecki [online], 26 maja 2019 [dostęp 2025-08-28].
- ↑ Irena Zarzycka – królowa romansów [online], Wirtualne Muzeum Ożarów Mazowiecki [dostęp 2021-04-12] (pol.).
- ↑ Cenzura PRL, posłowie Zbigniew Żmigrodzki, Wrocław 2002, s. 46.
- ↑ Biblioteka Publiczna im. Ireny Zarzyckiej w Ożarowie Mazowieckim [online], Serwis Gminy Ożarów Mazowiecki [dostęp 2023-12-23] (pol.).
- ↑ Ewa Pawlak, Patronka [online], Biblioteka Publiczna im. Ireny Zarzyckiej w Ożarowie Mazowieckim, 1 grudnia 2023 [dostęp 2023-12-23] (pol.).
Bibliografia
- Anna Wzorek: Twórczość Ireny Zarzyckiej. Kielce: Wydawnictwo Akademii Świętokrzyskiej, 2004.