Irene Hauser
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
Irene Hauser (ur. 19 marca 1901 w Waidhofen an der Ybbs, zm. 11 września 1942 w obozie zagłady w Chełmnie nad Nerem[1]) – austriacka Żydówka, autorka dziennika opisującego przeżycia w łódzkim getcie. Dziennik jest jedynym znanym dziennikiem napisanym w łódzkim getcie przez dojrzałą kobietę i jedynym autorstwa osoby deportowanej z Wiednia[2].
Życiorys
Była córką Leopolda Hackera (ur. 1864) i Friederike Hacker (ur. 1865), która zmarła w Wiedniu 12 maja 1934. Irene została deportowana razem z mężem Leopoldem Hauserem (ur. 1898) i sześcioletnim synem Erichem (ur. 1936) z Wiednia do getta w Łodzi. Dokumentowanie swoich przeżyć rozpoczęła 24 października 1941, zakończyła 8 września 1942. Prawdopodobnie tego dnia została z synem wywieziona do obozu w Chełmie nad Nerem, gdzie oboje zginęli. Jej mąż został odesłany do zakładów zbrojeniowych firmy „Hasag” w Skarżysku Kamiennej, a następnie do Buchenwaldu, później przebywał w obozach w Schlieben, Meuselwitz, Grasslitz; przeżył Zagładę i wrócił do Wiednia.
Dziennik był spisany w języku niemieckim, w notesie w skórzanej oprawie; prawdopodobnie został ukryty na terenie getta. Odnaleziony po wojnie pozostawał w prywatnych rękach. W 1991 trafił do Żydowskiego Instytutu Historycznego. Po raz pierwszy został przetłumaczony i opublikowany przez Jerzego Soleckiego w 1993[3]. W 2019 dziennik został wydany przez Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego[4].
Upamiętnienie
Dziennik Irene Hauser był prezentowany na wystawie Uchwycić getto. Codzienność getta łódzkiego oczami artystów w Żydowskim Instytucie Historycznym od 28 sierpnia 2024 do 27 kwietnia 2025[5].
Przypisy
- ↑ Dziennik Irene Hauser. perspectives.ushmm.org. [dostęp 2026-04-22].
- ↑ Ewa Wiatr: Dziennik Ireny Hauser. 16 września 2025. [dostęp 2026-04-22].
- ↑ Irene Hauser, Henryk Hajwentreger, Janusz Korczak: Cud, że ręka jeszcze pisze... Ja, Hajwentreger ..., Modlitwa matki. Warszawa: Libellus, 1993, s. 11-50. ISBN 83-85956-00-X.
- ↑ Małgorzata Szlachetka: Intymny dziennik z Litzmannstadt Ghetto. „Tak wygląda koniec, taśmowe zdychanie”. 3 lutego 2024. [dostęp 2026-04-22].
- ↑ Natasza Majewska: Obiekty „mimo wszystko”. Wernisaż wystawy czasowej „Uchwycić getto. Codzienność getta łódzkiego oczami artystów”. www.jhi.pl. [dostęp 2026-04-22].