Irga pozioma

Irga pozioma
Ilustracja
Systematyka[1][2]
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

różopodobne

Rząd

różowce

Rodzina

różowate

Rodzaj

irga

Gatunek

irga pozioma

Nazwa systematyczna
Cotoneaster horizontalis Decne.
Ann. Gén. Hort. 22: 168 168 1877[3]

Irga pozioma (Cotoneaster horizontalis) – gatunek niskiego krzewu z rodziny różowatych, dorastający do 0,5–1 m wysokości[4][5]. W naturze występuje w południowo-środkowych i wschodnich Chinach oraz na Tajwanie[6]. Gatunek często uprawiany, także w Polsce. Walorem ozdobnym jest oryginalny pokrój, liście przebarwiające się jesienią na czerwono, długo utrzymujące się owoce (do wiosny kolejnego roku)[7].

Morfologia

Pokrój
Charakterystyczny niski krzew (do 1 m wysokości, ale rosnąc na podporach, np. na murach, może sięgnąć 4 m[7]), o szeroko, często niemal poziomo rozpostartych na boki gałęziach. Całe rozgałęzienia ze względu na swoją regularność, przypominają "rybi szkielet"[4][7]. Młode pędy są owłosione i czerwonobrązowe[7].
Liście
Osadzone na krótkich, do 2 mm długości, ogonkach. Blaszki małe, osiągające do 1,2 cm długości, o szerokoeliptycznym lub rzadziej okrągławym kształcie, ciemnozielone oraz błyszczące[7]. Jesienią zwykle czerwone[7].
Kwiaty
Zebrane po 1–2 w kwiatostanie. Kielichy owłosione, z trójkątnymi działkami. Płatki korony różowopurpurowe, jaśniejsze na końcach. Pręciki w liczbie 10–15, słupki 2–3[7].
Owoce
Pomarańczowo-czerwone i błyszczące, kształtu elipsoidalnego o długości do 6 mm[7].

Biologia i ekologia

Krzew kwitnący w maju i czerwcu[7]. Owocowanie trwa od sierpnia do września[7]. Irga owocuje obficie, przy czym owoce mogą pozostawać na gałązkach nawet do końca zimy[8]. Owocami irg odżywiają się ptaki[9].

W naturze rośnie na terenach skalistych w górach, na siedliskach suchych, w zaroślach. Występuje na rzędnych od 1500 do 3500 m n.p.m.[10]

Przypisy

  1. ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. ↑ Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-02-20] (ang.).
  3. ↑ Cotoneaster horizontalis. [w:] The Plant List [on-line]. [dostęp 2011-11-04]. (ang.).
  4. 1 2 Włodzimierz Seneta, Jakub Dolatowski: Dendrologia. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2011, s. 262. ISBN 978-83-01-15369-4.
  5. ↑ Związek Szkółkarzy Polskich: Cotoneaster horizontalis. [dostęp 2011-11-03]. (pol.).
  6. ↑ Cotoneaster horizontalis Decne.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2022-11-17].
  7. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Ewa Jerzak, Irgi uprawiane w Polsce, Kraków: Officina Botanica, 2007, s. 31, ISBN 978-83-922115-0-1, OCLC 749516032.
  8. ↑ Cotoneaster horizontalis. zszp.pl. [dostęp 2025-11-18].
  9. ↑ Anna Błaszczuk: Irga pozioma – odmiany, uprawa, cięcie, rozmnażanie. poradnikogrodniczy.pl. [dostęp 2025-11-18].
  10. ↑ Cotoneaster horizontalis Decaisne, [w:] Flora of China [online], eFloras.org [dostęp 2025-11-18].