Irina Vlah
 Irina Vlah (2021) | |
| Data i miejsce urodzenia |
26 lutego 1974 |
|---|---|
| Baszkan Gagauzji | |
| Okres |
od 2015 |
| Poprzednik | |
| Następca | |
Irina Vlah (ur. 26 lutego 1974 w Komracie[1]) – mołdawska polityk i prawniczka pochodzenia gagausko-bułgarskiego[2], posłanka do Parlamentu Republiki Mołdawii, w latach 2015–2023 baszkan Gagauzji.
Życiorys
W 1996 ukończyła studia prawnicze na Universitatea de Stat din Comrat[3][2]. Do 2003 pracowała w inspekcji podatkowej w administracji Gagauzji. Następnie przez dwa lata kierowała departamentem prawnym komitetu wykonawczego autonomii. W 2008 doktoryzowała się w Mołdawskiej Akademii Nauk[2].
Była działaczką Partii Komunistów Republiki Mołdawii. Kierowała jej strukturami okręgowymi, od 2007 do 2015 wchodziła w skład komitetu centralnego, a od 2010 do 2015 zasiadała w politycznym komitecie wykonawczym[2]. W wyborach w 2005 po raz pierwszy dostała się do parlamentu z ramienia komunistów[4]. Z powodzeniem ubiegała się o reelekcję w wyborach w kwietniu 2009, lipcu 2009, 2010 i 2014[5][6][7][8].
W 2010 bezskutecznie kandydowała na baszkana Gaugazji[2]. Została wybrana na stanowisko w marcu 2015, zdobywając wówczas 51% głosów (32 543 głosy)[3][9]. Z urzędu weszła w skład mołdawskiego rządu. W wyborach w 2019 uzyskała reelekcję w pierwszej turze (z poparciem około 92% głosów)[10]. Urząd ten sprawowała do 2023.
W 2024 kandydowała jako niezależna w wyborach na urząd prezydenta Mołdawii; w pierwszej turze otrzymała 5,4% głosów, zajmując 4. miejsce wśród 11 kandydatów[11]. Stanęła na czele prorosyjskiego ugrupowania PRIM. Została objęta sankcjami nałożonym przez część państw Unii Europejskiej. W 2025 mołdawski sąd w ramach nałożył na jej partię roczne ograniczenie działań w związku z prowadzonym postępowaniem dotyczącym przekupstwa i nielegalnego finansowania; w konsekwencji komisja wyborcza wykluczyła kandydatów ugrupowania Iryny Vlah z udziału w wyborach w tym samym roku[12][13]. W czerwcu 2026 objęta sankcjami Unii Europejskiej w związku z zarzutami działań na rzecz destabilizacji sytuacji politycznej w Mołdawii[14].
Przypisy
- ↑ Vlah Irina, parlament.md [zarchiwizowane 2017-04-11] (rum.).
- 1 2 3 4 5 О Ирине Влах, vlah.md [zarchiwizowane 2017-04-11] (ros.).
- 1 2 Pro-Russian candidate’s victory in Moldova’s Gagauzia confirmed, tass.com, 11 kwietnia 2017 [zarchiwizowane 2017-04-11] (ang.).
- ↑ List of Members of the Parliament of the Republic of Moldova elected on March 6, 2005 [online], e-democracy.md [dostęp 2019-11-03] (ang.).
- ↑ List of Members of the Parliament of the Republic of Moldova elected on April 5, 2009 [online], e-democracy.md [dostęp 2019-11-03] (ang.).
- ↑ List of Members of the Parliament of the Republic of Moldova elected on July 29, 2009 [online], e-democracy.md [dostęp 2019-11-03] (ang.).
- ↑ List of Members of the Parliament of the Republic of Moldova elected on November 28, 2010 [online], e-democracy.md [dostęp 2019-11-03] (ang.).
- ↑ List of Members of the Parliament of the Republic of Moldova elected on November 30, 2014 [online], e-democracy.md [dostęp 2019-11-03] (ang.).
- ↑ Oficial, Găgăuzia are de astăzi un nou başcan. Irina Vlah va fi învestită în funcţie, unimedia.info, 11 kwietnia 2017 [zarchiwizowane 2017-04-11] (rum.).
- ↑ Irina Vlah a fost învestită în funcție, tvc.md, 20 lipca 2019 [zarchiwizowane 2019-11-01] (rum.).
- ↑ Prezidenţiale R. Moldova: S-a finalizat numărarea voturilor – Maia Sandu, 42,45%; Alexandr Stoianoglo, 25,98% [online], agerpres.ro, 21 października 2024 [dostęp 2024-10-21] (rum.).
- ↑ Jenipher Camino Gonzalez, Moldova bars pro-Russia party from parliamentary elections [online], dw.com, 26 września 2025 [dostęp 2025-09-29] (ang.).
- ↑ Cine sunt potențialii deputați din noul Parlament? Listele și profilurile partidelor [online], zdg.md, 29 września 2025 [dostęp 2025-09-29] (rum.).
- ↑ Irina Vlah, fosta bașcană a Găgăuziei a fost inclusă pe lista de sancțiuni ale UE. Motivele din spatele deciziei [online], digi24.ro, 15 czerwca 2026 [dostęp 2026-07-13] (rum.).