Iwan Moskwin (aktor)

Iwan Moskwin
Data i miejsce urodzenia	18 czerwca 1874 ; Moskwa
Data śmierci	16 lutego 1946
Zawód	aktor
	Odznaczenia
	;

Iwan Michajłowicz Moskwin, ros. Ива́н Миха́йлович Москви́н (ur. 6 czerwca^?/18 czerwca 1874 w Moskwie, zm. 16 lutego 1946 tamże) – rosyjski i radziecki aktor, reżyser teatralny, mistrz recytacji^[1].

Życiorys

Urodził się w rodzinie Michaiła Aleksiejewicza, zegarmistrza, i jego żony Darii Pawłowny. Był starszym bratem Michaiła Tarchanowa, aktora teatralnego i filmowego, miał też siostrę Annę Bendel. W 1890 ukończył szkołę miejską. W 1893 wstąpił do Szkoły Muzyczno-Dramatycznej Moskiewskiego Towarzystwa Filharmonicznego do klasy dramatu pod kierunkiem Władimira Niemirowicza-Danczenki. W 1896, po ukończeniu szkoły, został zaproszony do grania małych ról na tournée z Glikerią Fedotową. We wrześniu 1896 dołączył do przedsiębiorstwa Zinaidy Malinowskiej w Jarosławiu, gdzie w ciągu jednego sezonu zagrał 77 ról na scenie Teatru Jarosławskiego, głównie wodewilowych i komicznych. W sezonie 1897–1898 występował w Teatrze Korsza w Moskwie. Grał w farsach, wodewilach, komediach współczesnych i produkcjach klasycznych. W 1898 dostał angaż do nowo utworzonego Teatru Artystycznego. Brał udział jako reżyser w realizacji spektakli Moskiewskiego Teatru Artystycznego i odbywał z nim tournée zagraniczne. Grał w filmach. 15 listopada 1934 został zaproszony do udziału w pierwszym programie telewizyjnym w Związku Radzieckim.

W 1943 został dyrektorem Moskiewskiego Teatru Artystycznego i piastował to stanowisko do końca życia.

12 grudnia 1937 został wybrany na deputowanego Rady Najwyższej ZSRR I kadencji.

Zmarł w Moskwie, pochowany na cmentarzu Nowodziewiczym (kwatera nr 2)^[2].

Rada Komisarzy Ludowych, w uznaniu zasług zmarłego artysty, uchwaliła nazwanie jego imieniem jednej z ulic moskiewskich, wypłacenie żonie zmarłego jednorazowej zapomogi w sumie 25 000 rubli i ustanowiła dla niej dożywotnią rentę^[3].

Życie prywatne

Dwukrotnie żonaty. Od 26 kwietnia 1902 pierwszą żoną była Lubow Wasiliewna Gelcer (1878–1955), aktorka Moskiewskiego Teatru Artystycznego w latach 1898–1906. Mieli dwóch synów: Władimira (1904–1958), aktora Teatru Wachtangowa (1920–1952), nauczyciela, i Fiodora (1906–1941), pilota, nawigatora.

W 1936 ożenił się po raz drugi z Ałłą Tarasową (1898–1973), aktorką teatralną i filmową, nauczycielką.

Wybrana filmografia

1922: Polikuszka jako Polikiej

Ordery i odznaczenia

Order Lenina (dwukrotnie: 3 maja 1937, 1944)
Order Czerwonego Sztandaru Pracy (1 listopada 1936)
Medal „Za ofiarną pracę w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945”

Nagrody i wyróżnienia

Zasłużony Artysta Państwowych Teatrów Akademickich (27 października 1923)
Ludowy Artysta RFSRR (17 marca 1926)
Ludowy Artysta ZSRR (6 września 1936)
Nagroda Stalinowska I stopnia – za wieloletnie wybitne osiągnięcia w dziedzinie sztuki teatralnej i dramatycznej (1943)
Nagroda Stalinowska I stopnia – za rolę Frola Fedułycza Pribytkowa w sztuce Ostatnia ofiara A. N. Ostrowskiego (1946)^[1]

Przypisy

1 2 Ива́н Миха́йлович Москви́н. [w:] Театральная Энциклопедия [on-line]. [dostęp 2014-03-26]. (ros.).
↑ Новодевичье кладбище. Москвин Иван Михайлович (1874-1946)
↑ Zgon wybitnego aktora radzieckiego. „Głos Wielkopolski”. Rok II, Nr 51 (355), s. 2, 22 lutego 1946. Poznań: Spółdzielnia Wydawnicza „Czytelnik”. [dostęp 2025-08-21].

[TEnc-1] 1 2 Ива́н Миха́йлович Москви́н. [w:] Театральная Энциклопедия [on-line]. [dostęp 2014-03-26]. (ros.).

[2] Новодевичье кладбище. Москвин Иван Михайлович (1874-1946)

[3] Zgon wybitnego aktora radzieckiego. „Głos Wielkopolski”. Rok II, Nr 51 (355), s. 2, 22 lutego 1946. Poznań: Spółdzielnia Wydawnicza „Czytelnik”. [dostęp 2025-08-21].

[1]

[2]

[3]