Józef Kiczka

Józef Kiczka
major piechoty major piechoty
Data i miejsce urodzenia

23 lutego 1895
Niedzieliska

Data i miejsce śmierci

9–11 kwietnia 1940
Katyń

Przebieg służby
Lata służby

1916–1940

Siły zbrojne

Armia Austro-Węgier
Błękitna Armia
Wojsko Polskie

Jednostki

KRU Tarnowskie Góry

Stanowiska

komendant RU

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa
wojna polsko-ukraińska
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
kampania wrześniowa

Odznaczenia
Odznaka honorowa za Rany i Kontuzje – dwukrotnie ranny
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Krzyż Kampanii Wrześniowej 1939

Józef Kiczka (ur. 23 lutego 1895 w Niedzieliskach, zm. 9–11 kwietnia 1940 w Katyniu) – major piechoty Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys

Syn Szymona i Łucji z Wróblów[1], urodzony w we wsi Niedzieliska, w ówczesnym powiecie brzeskim Królestwa Galicji i Lodomerii[2][3]. Uczęszczał do szkoły powszechnej w rodzinnej wsi i w sąsiedniej Szczurowej[2]. W 1907 rozpoczął naukę w c. k. Gimnazjum w Bochni[2]. W styczniu 1913 został członkiem Związku Strzeleckiego[2]. W roku szkolnym 1913/1914 uczył się w VII klasie gimnazjum[4]. 20 kwietnia 1916 został wcielony do armii austriackiej[2][1]. 26 czerwca 1916 w bocheńskim gimnazjum „złożył wojenny egzamin dojrzałości”[5]. Po skończeniu szkoły oficerskiej i otrzymaniu stopnia chorążego wysłany na front włoski[1], gdzie 20 czerwca 1918 dostał się do niewoli[2]. Po uwolnieniu, 5 listopada 1918 wstąpił do Armii Polskiej we Włoszech, a następnie do armii gen. Hallera[2][1]. W grudniu 1918 mianowany podporucznikiem, a w maju 1919 porucznikiem[1].

W maju 1919 wrócił do Polski i w szeregach 10 pułku strzelców polskich walczył na wojnie z Ukraińcami[2][1]. W 1919 wysłany na kurs dowódców kompanii w Rembertowie, po ukończeniu, odkomenderowany do 52 pułku piechoty[1], w którego szeregach walczył w wojnie polsko-bolszewickiej. Wyróżnił się 27 kwietnia 1920 w bitwie pod Barem, w której dowodził 8 kompanią i został lekko ranny[2]. 30 maja został ranny drugi raz[2].  26 marca 1921 odznaczono go krzyżem „Virtuti Militari” V kl., a w uzasadnieniu jego nadania, czytamy m.in.[1][6]:

25 kwietnia 1920 roku, wykazał szczególne męstwo, odwagę i umiejętności dowódcze w bitwie pod miejscowością Bar. Tego dnia otrzymał rozkaz wsparcia 6 kompanii 52 pp atakującej most otwierający drogę do m. Bar. Pod zmasowanym ogniem nieprzyjaciela żołnierze 6 kompanii zaczynali się cofać i zdradzać objawy paniki. Wówczas porucznik Kiczka na czele 8 kompanii przybył w rejon mostu, powstrzymując cofających się, i atakując na czele kompanii zdobył most. Opanował gniazda kaemów broniące mostu i wkroczył do miasta. Energicznymi uderzeniami rozbił usiłujące stawiać opór na ulicach grupy nieprzyjaciela. Tym samym w głównej mierze przyczynił się do zdobycia Baru.

Po zakończeniu działań wojennych pozostał w wojsku jako oficer zawodowy i kontynuował służbę w 52 pułku piechoty w Złoczowie[7][8][9]. 1 czerwca 1921 był przydzielony z macierzystego pułku do Centrum Wyszkolenia Dowództwa Okręgu Generalnego Lwów[7]. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu kapitana ze starszeństwem od 1 czerwca 1919 i 1869. lokatą w korpusie oficerów piechoty[10][11][12]. 18 lutego 1928 prezydent RP nadał mu z dniem 1 stycznia 1928 stopień majora w korpusie oficerów piechoty i 202. lokatą[13][14][15][16]. W kwietniu tego roku został wyznaczony w 52 pp na stanowisko oficera sztabowego pułku[17][18]. W lipcu 1929 został przesunięty na stanowisko dowódcy batalionu[19]. W kwietniu 1932 został przeniesiony z 52 pp do Szkoły Podchorążych Rezerwy Piechoty w Zambrowie na stanowisko kwatermistrza[20][21]. W sierpniu 1935 został przeniesiony z Batalionu Szkolnego Podchorążych Rezerwy Piechoty w Zambrowie do 27 pułku piechoty w Częstochowie na stanowisko dowódcy batalionu[22]. W 1938 został przeniesiony do Komendy Rejonu Uzupełnień Tarnowskie Góry na stanowisko komendanta rejonu uzupełnień[23].

W czasie kampanii wrześniowej 1939, po agresji ZSRR na Polskę, dostał się do sowieckiej niewoli i został osadzony w obozie jenieckim w Kozielsku[24]. Między 7 a 9 kwietnia 1940 został przekazany do dyspozycji naczelnika Zarządu NKWD Obwodu Smoleńskiego[24] – lista wywózkowa nr 017/2 z 5 kwietnia 1940[24], pozycja 38[1]. Między 9 a 11 kwietnia 1940 został zamordowany w Katyniu[1][24][3] przez funkcjonariuszy Obwodowego Zarządu NKWD w Smoleńsku oraz pracowników NKWD przybyłych z Moskwy na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940. Ofiary tej zbrodni grzebano w bezimiennych mogiłach zbiorowych, gdzie od 28 lipca 2000 mieści się oficjalnie Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu[25][26]. W miejscu tym prowadzone były ekshumacje i prace archeologiczne[27][28], jednak jego nazwisko nie zostało wymienione na liście znajdującej się w opracowaniu „Amtliches Material zum Massenmord von Katyn“[29][24], sporządzonej w 1943 przez Niemców[30]. Figuruje natomiast na liście ekshumacyjnej Komisji Technicznej PCK pod numerem 25[24], a rozpoznanie nastąpiło na podstawie odnalezionego dowodu osobistego, wizytówki oraz fotografii[31]. W Archiwum Robla – w pakiecie 25, znajdują się zinwentaryzowane dokumenty znalezione przy jego szczątkach[24], a ponadto został wspomniany w prezentacji wyników badań przedmiotów, znalezionych przy szczątkach Romana Zajączkowskiego[32] (pakiet 3-02)[24].

Był żonaty, miał syna Konrada Mieczysława Aleksandra (1927–1985), profesora Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku[2].

5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień podpułkownika[33][34][35]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.

Ordery i odznaczenia

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Banaszek, Roman i Sawicki 2000 ↓, s. 130.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Kiczka, Józef. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari, sygn. I.482.49-4030 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2024-11-15].
  3. 1 2 Księga Cmentarna Katynia 2000 ↓, s. 260.
  4. ↑ Sprawozdanie 1914 ↓, s. 70.
  5. ↑ Sprawozdanie 1916 ↓, s. 31.
  6. ↑ Józef Kiczka - ku pamięci. Ogrody Wspomnień. Cmentarz Internetowy [online], ogrodywspomnien.pl [dostęp 2026-02-20].
  7. 1 2 Spis oficerów 1921 ↓, s. 166.
  8. ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 272.
  9. ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 249.
  10. ↑ Lista starszeństwa 1922 ↓, s. 69.
  11. ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 421.
  12. ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 364.
  13. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 21 lutego 1928, s. 47.
  14. ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 185.
  15. ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 34.
  16. ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 21, w marcu 1939 zajmował 44. lokatę.
  17. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 9 z 26 kwietnia 1928, s. 133.
  18. ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 66.
  19. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 6 lipca 1929, s. 211.
  20. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 6 z 23 marca 1932, s. 233.
  21. ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 805.
  22. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 31 sierpnia 1935, s. 97.
  23. ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 859.
  24. 1 2 3 4 5 6 7 8 Убиты в Катыни 2015 ↓, s. 381.
  25. ↑ 20 lat temu otwarto Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu - Redakcja Polska - polskieradio.pl [online], polskieradio.pl [dostęp 2026-02-20] (pol.).
  26. ↑ Księga Cmentarna Katynia 2000 ↓, s. LIII.
  27. ↑ Historia Zbrodni Katynskiej [online] [dostęp 2026-02-20] (pol.).
  28. ↑ Pierwsze ekshumacje w Katyniu. "Wszystko było przesiąknięte zapachem śmierci" - Historia [online], www.polskieradio.pl [dostęp 2026-02-20] (pol.).
  29. ↑ Auswärtiges Amt, „Amtliches Material zum Massenmord von Katyn“, 1943, s. 167 [dostęp 2026-02-20] (niem.).
  30. ↑ Instytut Pamięci Narodowej - Kraków, Niemcy w Katyniu w 1943 roku, „Instytut Pamięci Narodowej - Kraków” [dostęp 2026-02-20] [zarchiwizowane z adresu 2024-12-06] (pol.).
  31. ↑ Mariusz Olczak (red.), Katyń. Listy ekshumacyjne i dokumenty Zarządu Głównego Polskiego Czerwonego Krzyża 1943–1944., koszalin.ap.gov.pl, s. 105, ISBN 83-89986-91-4 [dostęp 2026-02-20] (pol.).
  32. ↑ Убиты в Катыни 2015 ↓, s. 336.
  33. ↑ Decyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.
  34. ↑ Lista osób zamordowanych w Katyniu, Charkowie, Twerze i Miednoje mianowanych pośmiertnie na kolejne stopnie. [online], web.archive.org, s. 15 [dostęp 2026-02-20] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-27] (pol.).
  35. ↑ Zbrodnia katyńska, między prawdą i kłamstwem [online], edukacja.ipn.gov.pl, 2008, s. 215 [dostęp 2026-02-20] (pol.).
  36. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 2 kwietnia 1921, s. 609.
  37. ↑ Zarządzenie Ministra Spraw Wojskowych Nr 1/86 w sprawie nadania odznaki pamiątkowej „Krzyż Kampanii Wrześniowej 1939”. „Dziennik Ustaw RP”. 2, s. 30, 1986-04-10. Londyn: Minister Sprawiedliwości..

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.