Józef Milewski

Józef Milewski
Data i miejsce urodzenia

18 lutego 1914
Zelgoszcz

Data i miejsce śmierci

26 lutego 1998
Zelgoszcz

Zawód, zajęcie

publicysta

Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
Złota Honorowa Odznaka PTTK

Józef Milewski (ur. 18 lutego 1914 w Zelgoszczy, zm. 26 lutego 1998 tamże) – popularyzator Kociewia, autor ponad 100 wielokrotnie wznawianych prac na ten temat, doktor nauk humanistycznych.

Życiorys

W 1933 ukończył Gimnazjum Klasyczne w Starogardzie Gdańskim. Po ukończeniu Szkoły Podchorążych Piechoty w 1936 został podporucznikiem. Jako oficer pełnił służbę w 67. Pułku Piechoty w Brodnicy. Brał udział w wojnie obronnej 1939, trafił do niewoli niemieckiej, skąd zbiegł.

W czasie okupacji niemieckiej działał w polskiej armii powstańczej w Borach Tucholskich.

Po wojnie był m.in. wójtem Lubichowa (1945–1949) i burmistrzem Starogardu (1949–1950). W latach 1950–1972 pełnił funkcję dyrektora MHD[1].

Był jednym z członków powstałej w 1954 sekcji regionalnej przy ówczesnym PDK, był inicjatorem odtworzenia ludowego stroju kociewskiego i jednym z pierwszych członków powstałego w 1957 Zrzeszenia Kociewskiego. Był jednym z założycieli powołanego w 1973 w Starogardzie Gdańskim Towarzystwa Miłośników Ziemi Kociewskiej. Był także członkiem Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego i przy jego poparciu wydawał swoje książki i broszury. Potem zaangażował się w działalność Towarzystwa Rozwoju Ziemi Zachodnich[1].

W kwietniu 1974 obronił na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu pracę doktorską Kociewie w latach okupacji hitlerowskiej (wydana w 1977).

Pochowany 17 marca 1998 na cmentarzu w Łapiszewie[1].

Publikacje (wybór)

  • Starogard Gdański i jego okolice (1955)
  • Dzieje Starogardu Gdańskiego (miasto i powiat) (1959)
  • XX wieków Skórcza (1964)
  • Nowe nad Wisłą 1266–1966 (1966)
  • Z walk i męczeństwa harcerzy starogardzkich w latach 1939–1945 (1967)
  • Dzieje wsi powiatu starogardzkiego (1968, 2 tomy)
  • Jan z Jani Wojewoda Pomorski 1454–1461 (1971)
  • Żołnierz radziecki na ziemi kociewskiej 1941–1945 (1975)
  • Więzienie sądowe w Starogardzie Gd. 1939–1945 (1976)
  • Kociewie w latach okupacki hitlerowskiej (1977)
  • Przewodnik turystyczny – Kociewie (1977, współautor)
  • Zabytki i osobliwości Starogardu Gdańskiego (1979)
  • Z dziejów i tradycji harcerstwa starogardzkiego: 1921–1985 (1981)
  • Księga imienna strat ludzkich II wojny światowej [Kociewie] (1983)
  • Szlakiem Jana Sobieskiego po ziemi kociewskiej [1657–1691] (1983)
  • Pojezierze Kociewskie i okolice. Przewodnik turystyczny (1984)
  • Skórcz i okolice: w 50-leciu nadania praw miejskich (1984)
  • Lubichowo - Ocypel - Osieczna i ich okolice. Przewodnik (1985)
  • Waleria Anna Felchnerowska (1902–1984) i jej patriotyczny świat (1985)
  • Z dziejów wolnomularzy na Kociewiu (1985)
  • Z martyrologii Żydów na Kociewiu: (1939–1945) (1985)
  • Zygmunt Grochocki (1922–1943) harcerz i jaszczurkowiec (1986)
  • Partyzanckimi ścieżkami po Kociewiu: (1939–1945) (1987)
  • Szpęgawsk (1989)
  • Kociewski Katyń: 1940 r. (1990)
  • Kościół świętego Wojciecha w Starogardzie Gd. (1991)
  • Kociewie w wojnie bolszewickiej 1920 r. (1992)
  • Szlakiem prawdy i legendy o grodziskach VII–XIII wieku na Kociewiu (1992)
  • Joannici na Kociewiu: XII–XV w. (1993)
  • Ks. prałat dr Bernard Sychta twórca słowników Kaszub i Kociewia. 1907–1982 (1993)
  • Pamięci kociewiaków ofiar represji NKWD w latach 1939–1956 (1993)
  • Pamięci ofiar sowieckich represji 1939–1956 (1993)
  • Zabytki i niektóre inne dobra kultury Starogardu Gdańskiego (1993)
  • Bataliony kociewskie w wojnie 1939 r. (1994)
  • Mały słownik duchownych Kociewia ofiar represji 1939–1956 r. (1994)
  • Patroni ulic Starogardu Gdańskiego (1994)
  • Z dziejów kultu maryjnego na Kociewiu (1994)
  • Kościół świętej Katarzyny Aleksandryjskiej w Starogardzie Gdańskim (1995)
  • Szpital dla nerwowo i psychicznie chorych im. St. Gryzana w Starogardzie Gdańskim-Kocborowie: (1893–1994) (1995)
  • W 75-rocznicę powrotu Starogardu do Macierzy (1920–1995) (1995)
  • Zakony ośrodki kulturotwórcze na Kociewiu (1995)
  • Monografia na 150 lecie Zakładów Spirytusowych w Starogardzie: 1846–1996 (1996)
  • Z dziejów szpitalnictwa na Kociewiu do roku 1945 (1996)
  • Polscy parlamentarzyści Kociewia w państwie pruskim i polskim 1848–1945 (1997)
  • Szpęgawsk: sanktuarium kultu ofiar hitleryzmu: (1939–1945) (1997)

Źródło:[2].

Ordery i odznaczenia

Źródło:[1].

Nagrody

  • Nagroda Wojewody Gdańskiego w dziedzinie kultury (1975)[3]

Przypisy

  1. 1 2 3 4 Literatura na Kociewiu - dr Józef MILEWSKI [online], mbpstar.prv.pl [dostęp 2025-10-22].
  2. ↑ dr Józef MILEWSKI - bibliografia [online], mbpstar.prv.pl [dostęp 2025-10-22].
  3. ↑ Kronika życia kulturalnego Wybrzeża Gdańskiego 1975–1980. Różne wydarzenia i imprezy. „Gdański Rocznik Kulturalny”. Nr 8, s. 336, 1985. Gdańsk: Gdańskie Towarzystwo Przyjaciół Sztuki. [dostęp 2025-10-22].

Linki zewnętrzne