Józef Tschernich

Józef Tschernich
major piechoty major piechoty
Data i miejsce urodzenia

5 lutego 1879
Triest

Data śmierci

po 1941

Przebieg służby
Siły zbrojne

Wojsko Polskie

Jednostki

miński pułk strzelców

Stanowiska

dowódca batalionu

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa
wojna polsko-ukraińska
wojna polsko-bolszewicka

Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Order Korony Żelaznej III klasy (Austro-Węgry) Krzyż Zasługi Wojskowej z Mieczami Medal Zasługi Wojskowej „Signum Laudis” z Mieczami Medal Zasługi Wojskowej „Signum Laudis” z Mieczami Krzyż Jubileuszowy Wojskowy Medal Pamiątkowy Bośniacko-Hercegowiński Krzyż Pamiątkowy Mobilizacji 1912–1913

Józef Tschernich (ur. 5 lutego 1879 w Trieście, zm. po 1941) – major piechoty Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari

Życiorys

Urodził się 5 lutego 1879 w Trieście, gdzie jego ojciec Jan pełnił służbę w 43 węgierskim pułku piechoty na stanowisku lekarza pułkowego[1][2]. Jego matką była Antonina z domu Grund. Kształcił się w Austrii. Ukończył cztery klasy szkoły powszechnej i półtorej klasy szkoły realnej. Sześć następnych lat spędził w wojskowych szkołach realnych: niższej w St. Pölten, a później – wyższej w Mährisch Weißkirchen. Następnie ukończył Terezjańską Akademię Wojskową w Wiener Neustadt[1].

Po ukończeniu akademii został mianowany podporucznikiem ze starszeństwem z 1 września 1899 i wcielony do 21 czeskiego pułku piechoty w Kutnej Horze (niem. Kuttenberg)[3]. Na porucznika awansował ze starszeństwem z 1 listopada 1904[4]. W latach 1908–1909 pełnił służbę w 4 batalionie 21 pp, który był detaszowany w Trebinje, w Bośni i Hercegowinie[5][1]. Od 1912 pełnił służbę w I batalionie 21 pp, który był detaszowany w Brczko na stanowisku komendanta oddziału karabinów maszynowych[6][1]. W latach 1912–1913 wziął udział w mobilizacji sił zbrojnych monarchii austro-węgierskiej, wprowadzonej w związku z wojną na Bałkanach[6]. Na kapitana awansował ze starszeństwem z 1 maja 1913[7][8][9][10]. W szeregach 21 pp walczył podczas I wojny światowej na froncie serbskim, włoskim (trzykrotnie), rosyjskim i rumuńskim[1][11][12][13]. W 1914 w Serbii otrzymał ranę postrzałową w płuca. Latem 1916 na froncie rosyjskim w następstwie wybuchu ciężkiego granatu został przysypany i doznał „roztrzęsienia nerwów”, a jesienią tego roku na froncie rumuńskim został pchnięty bagnetem w pierś. Po kilkumiesięcznej chorobie został jako rekonwalescent przydzielony do Oddziału X Mobilizacyjnego c. k. Ministerstwa Wojny w Wiedniu[1].

18 marca 1919 został przyjęty do Wojska Polskiego z byłej armii austro-węgierskiej z zatwierdzeniem posiadanego stopnia majora ze starszeństwem od dnia 1 sierpnia 1918 i przydzielony z dniem 27 lutego 1919 do Dowództwa Grupy pułkownika Leona Berbeckiego w Rawie Ruskiej[14]. Później objął dowództwo odcinka Uhnów-Bełz. W 1920 został przeniesiony do mińskiego pułku strzelców na stanowisko dowódcy batalionu. Wyróżnił się w dniach 27 i 28 września 1920 w bitwie pod Lidą[1]. 30 września 1920 dowódca pułku, podpułkownik Bronisław Adamowicz sporządził wniosek na odznaczenie Orderem Virtuti Militari, w którym napisał:

Dnia 27.9.20 r. po południu II baon pod d-twem majora Tschernicha otrzymał rozkaz przeciąć drogi koło wsi Feliksowa, idące z Grodna do Lidy. Po wyjściu na szosę pod w. Feliksowem zauważono wielki ruch piechoty, artylerii i taborów nieprzyjacielskich, idacych w kierunku Lidy. Nie zważajac na przeważające siły nieprzyjacielskie (całą dywizję sowiecką) nadzwyczaj umiejętnie obmyślanym planem, major Tschernich osobbiście prowadząc batalion do ataku, błyskawicznie uderzył na nieprzyjaciela, biorąc 11 dział z nich jedno ciężkie, 3 k.m., dużo taborów i około 200 jeńców. Po całonocnej krwawej walce w gęstych zaroślach o posiadanie szosy pułk Miński rozbił dywizję sowiecką i gdy na drugi dzień została wysłana IV bryg. jazdy w kierunku Lidy – bez wystrzału zabierała po drodze rozproszone bandy bolszewickie[1].

W październiku 1920 w czasie buntu Żeligowskiego i zajęcia Wilna dowodził mińskim pułkiem strzelców, w zastępstwie ppłk. Adamowicza, który przebywał na urlopie[15][1]. Z dniem 31 października 1921 został przeniesiony do rezerwy „bez faktycznej przyczyny, a może dlatego, że rzeczywiście nie umiałem dobrze po polsku wysławiać się, jako urodzony i wychowany w Austrii”[1][16]. W rezerwie został przydzielony do 86 pułku piechoty[17], a później 35 pułku piechoty w Łukowie[18][19]. 8 stycznia 1924 został zatwierdzony w stopniu majora ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 i 21. lokatą w korpusie oficerów rezerwy piechoty[20][21].

Po zwolnieniu z czynnej służby wyjechał do Czechosłowacji i zamieszkał w Jabloncu nad Nysą. W 1934, jako oficer pospolitego ruszenia posiadał przydział do Oficerskiej Kadry Okręgowej Nr I. Był wówczas w grupie oficerów „przebywających stale zagranicą”[22]. 21 lutego 1933 wrócił do Polski i zamieszkał w Krakowie przy ul. Brodowicza 3 m. 4. Później przeprowadził się na ul. Gen. Bema 4. Cierpiał na chorobę Bürgera[1]. Od 25 września 1939 do 15 czerwca 1941 był zatrudniony w krakowskich Tramwajach, w charakterze urzędnika[23].

Był żonaty, miał córkę Ewę (ur. 1929)[1].

Ordery i odznaczenia

austro-węgierskie

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Tschernich Józef. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari, sygn. I.482.45-3538 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-12-23].
  2. ↑ Militär-Schematismus 1879 ↓, s. 323.
  3. ↑ Schematismus 1901 ↓, s. 300, 437.
  4. ↑ Schematismus 1905 ↓, s. 290, 437.
  5. ↑ Schematismus 1909 ↓, s. 303, 490.
  6. 1 2 3 4 5 Schematismus 1914 ↓, s. 420.
  7. ↑ Schematismus 1914 ↓, s. 233.
  8. ↑ Ranglisten 1916 ↓, s. 69.
  9. ↑ Ranglisten 1917 ↓, s. 74.
  10. ↑ Ranglisten 1918 ↓, s. 116.
  11. ↑ Ranglisten 1916 ↓, s. 305.
  12. ↑ Ranglisten 1917 ↓, s. 397.
  13. 1 2 3 4 5 Ranglisten 1918 ↓, s. 512.
  14. ↑ Dz. Rozk. Wojsk. Nr 37 z 3 kwietnia 1919, poz. 1177, 1182.
  15. ↑ Waligóra 1930 ↓, s. 241, 257, 259.
  16. ↑ Pierwsza lista 1921 ↓, s. 1 (piechota).
  17. ↑ Spis oficerów rezerwy 1922 ↓, s. 302.
  18. ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 228.
  19. ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 212.
  20. ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 467.
  21. ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 410.
  22. ↑ Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 251, 834.
  23. ↑ Tschernich Józef, ur. 05-02-1879. Archiwa Państwowe. [dostęp 2025-12-23].
  24. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 12 z 26 marca 1921, s. 537.
  25. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. Nr 12 z 26 marca 1921, poz. 372. polona.pl. [dostęp 2026-02-25].
  26. ↑ Mieczkowski 1929 ↓, s. 44.

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.