Józef Ullmann

Józef Ullmann
Ilustracja
podpułkownik dyplomowany piechoty podpułkownik dyplomowany piechoty
Data i miejsce urodzenia

13 lutego 1894
Kunvald

Data śmierci

1983

Przebieg służby
Siły zbrojne

Wojsko Polskie

Jednostki

Kwatera Główna 55 Dywizji Piechoty

Stanowiska

szef sztabu

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa
wojna domowa w Rosji
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa

Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Walecznych (1920–1941, dwukrotnie) Złoty Krzyż Zasługi (II RP) Medal Niepodległości Medal Zwycięstwa (międzyaliancki) Medal Zasługi Wojskowej „Signum Laudis” z Mieczami Medal Zasługi Wojskowej „Signum Laudis” z Mieczami
Delegacja 15 Dywizji Piechoty u generalnego inspektora sił zbrojnych, Warszawa 20 marca 1937. Józef Ullmann stoi pierwszy po prawej stronie.

Józef Ullmann[a] (ur. 13 lutego 1894 w Kunvaldzie, zm. 1983) – podpułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys

Urodził się 13 lutego 1894 w Kunvaldzie (niem. Kunwald), w ówczesnym Królestwie Czech, w rodzinie Franciszka i Karoliny z domu Maak[2][3]. Od 1909 uczęszczał do c. k. Gimnazjum w Tarnowie i Lwowie[2].

W 1910, po ukończeniu piątej klasy gimnazjum, wstąpił do Szkoły Kadetów Piechoty we Lwowie, a później w Wiedniu. W 1913 został przyjęty do Terezjańskiej Akademii Wojskowej w Wiener Neustadt[2]. 15 marca 1915, po ukończeniu akademii, został mianowany podporucznikiem i wcielony do batalionu zapasowego c. k. 16 pułku piechoty Obrony Krajowej[2][4][5]. Po dwóch miesiacach został wysłany na front wschodni[2]. Walczył w szeregach 16 pp OK[2][4][6]. 4 czerwca 1916 dostał się do rosyjskiej niewoli, w której przebywał do grudnia 1918[2].

2 grudnia 1918 wstąpił do 5 Dywizji Strzelców Polskich na Syberii[2]. Początkowo, przez cztery miesiące, był przydzielony do szkoły oficerskiej, a następnie służył w 1 pułku strzelców polskich na stanowisku zastępcy dowódcy kompanii[2]. Wyróżnił się 11 września 1919 w walkach z bolszewikami[2]. 30 kwietnia 1922 były dowódca I batalionu 1 pułku strzelców polskich, major Franciszek Dindorf-Ankowicz sporządził wniosek o odznaczenie go Orderem Virtuti Militari[2]. Wniosek został poparty przez byłego dowódcę 5 Dywizji Strzelców Polskich, pułkownika Kazimierza Rumszę, byłego dowódcę Wojska Polskiego na Syberii, pułkownika Waleriana Czumę i byłego dowódcę Armii Polskiej we Francji, generała broni Józefa Hallera[2]. Po powrocie do Polski, od 1 lipca 1920 walczył na wojnie z bolszewikami jako dowódca 3 kompanii 1 syberyjskiego pułku piechoty, późniejszego 82 pułku piechoty[2].

Po zakończeniu działań wojennych pozostał w wojsku jako oficer zawodowy i kontynuował służbę w 82 pułku piechoty w garnizonie Brześć[2][7]. W 1921 był przydzielony do Dowództwa Syberyjskiej Dywizji Piechoty[8]. W styczniu 1922 został „wysunięty” przez Komisję generała porucznika Władysława Sikorskiego do awansu na kapitana[9]. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu kapitana ze starszeństwem od 1 czerwca 1919 i 1229. lokatą w korpusie oficerów piechoty[10][11][12]. 15 lipca 1924, jako kandydat na kurs 1924/26 w Wyższej Szkole Wojennej w Warszawie, został odkomenderowany na trzy miesiące do 6 pułku artylerii ciężkiej we Lwowie, w celu odbycia ćwiczeń praktycznych[13]. 1 listopada 1924, po złożeniu egzaminu wstępnego „z dobrym postępem”, został przydzielony do Wyższej Szkoły Wojennej, w charakterze słuchacza kursu normalnego 1924/26[14][15][16]. 11 października 1926, po ukończeniu kursu i otrzymaniu dyplomu naukowego oficera Sztabu Generalnego, został przydzielony do Biura Ogólno-Organizacyjnego Ministerstwa Spraw Wojskowych w Warszawie na stanowisko kierownika referatu[17][2]. 2 kwietnia 1929 prezydent RP nadał mu z dniem 1 stycznia 1929 stopień majora w korpusie oficerów piechoty i 22. lokatą[18][19]. Z dniem 15 września 1930 został przeniesiony do 50 pułku piechoty w Kowlu na stanowisko dowódcy batalionu[20][21][22]. W grudniu 1932 został przeniesiony do Centrum Wyszkolenia Piechoty w Rembertowie na stanowisko wykładowcy[23]. Od 5 listopada 1936 do 8 listopada 1938 pełnił służbę na stanowisku szefa sztabu 15 Dywizji Piechoty w Bydgoszczy[3]. W międzyczasie został awansowany na stopień podpułkownika ze starszeństwem z 19 marca 1938 i 24. lokatą w korpusie oficerów piechoty[24][25]. W marcu 1939 był wykładowcą przedmiotu taktyki piechoty w Wyższej Szkole Wojennej[26].

W kampanii wrześniowej był szefem sztabu 55 Dywizji Piechoty[27][28]. W czasie walk, lekko ranny, dostał się do niemieckiej niewoli i został osadzony w Oflagu VII A Murnau[29][30]. Po uwolnieniu z niewoli (29 kwietnia 1945) wyjechał do Wielkiej Brytanii, gdzie pozostał na emigracji[3]. Zmarł w 1983[31].

Był żonaty z Heleną z domu Joras (ur. 1903)[31].

Ordery i odznaczenia

austro-węgierskie

Uwagi

  1. ↑ 26 stycznia 1934 ogłoszono sprostowanie nazwiska mjr. dypl. Józefa Ullmana z „Ullman” na „Ullmann”[1][2].

Przypisy

  1. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 2 z 26 stycznia 1934, s. 26.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 Ullmann Józef. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari, sygn. I.482.74-7008 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-08-30].
  3. 1 2 3 Józef Ullman 1894–po 1971. Fundacja Obchodów 100 Rocznicy Odzyskania Przez Polskę Niepodległości. [dostęp 2025-08-31].
  4. 1 2 Ranglisten 1916 ↓, s. 36.
  5. ↑ Ranglisten 1918 ↓, s. 77.
  6. ↑ Ranglisten 1918 ↓, s. 275.
  7. ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 361.
  8. ↑ Spis oficerów 1921 ↓, s. 215.
  9. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 26 stycznia 1922, s. 49.
  10. ↑ Lista starszeństwa 1922 ↓, s. 58.
  11. ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 415.
  12. ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 359.
  13. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 64 z 8 lipca 1924, s. 377.
  14. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 112 z 23 października 1924, s. 626.
  15. ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 314, 1365.
  16. ↑ Stawecki 1997 ↓, s. 82.
  17. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 42 z 11 października 1926, s. 341.
  18. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 3 kwietnia 1929, s. 105.
  19. 1 2 Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 34.
  20. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 18 czerwca 1930, s. 206.
  21. ↑ Lista oficerów dyplomowanych 1931 ↓, s. 11.
  22. ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 578.
  23. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 9 grudnia 1932, s. 414.
  24. ↑ Rybka i Stepan 2021 ↓, s. 467.
  25. 1 2 Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 16.
  26. ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 448.
  27. ↑ Steblik 1989 ↓, s. 272, 692.
  28. ↑ Głowacki 1986 ↓, s. 319.
  29. ↑ Steblik 1989 ↓, s. 649.
  30. ↑ Program „Straty osobowe i ofiary represji pod okupacją niemiecką”. Fundacja „Polsko-Niemieckie Pojednanie”. [dostęp 2025-08-31].
  31. 1 2 Józef Ulman, 1894 – 1983. MyHeritage Ltd. [dostęp 2025-09-01].
  32. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 27 z 19 sierpnia 1922, s. 615.
  33. ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-09-01].
  34. ↑ M.P. z 1939 r. Nr 121, poz. 282 (ISAP).
  35. ↑ M.P. z 1931 r. Nr 179, poz. 260 (ISAP).
  36. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 11 listopada 1931, s. 376.
  37. ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-09-01].
  38. ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-09-01].
  39. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 35 z 25 marca 1925, s. 166.
  40. 1 2 Ranglisten 1918 ↓, s. 77, 275.

Bibliografia