Jacek Decowski

Jacek Decowski

major piechoty
Data i miejsce urodzenia	9 stycznia 1896 Żołynia
Data i miejsce śmierci	5 lipca 1941 Murnau
Przebieg służby
Lata służby	1915–1941
Siły zbrojne	Wojsko Polskie
Jednostki	26 pułk piechoty
Stanowiska	dowódca batalionu
Główne wojny i bitwy	I wojna światowa wojna domowa w Rosji II wojna światowa kampania wrześniowa
Odznaczenia

Jacek Decowski^[a] (ur. 9 stycznia 1896 w Żołyni, zm. 5 lipca 1941 w Murnau) – major piechoty Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, w czasie kampanii wrześniowej 1939 roku dowodził obroną Boernerowa, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Syn Franciszka i Marii z domu Żoszak urodził się 9 stycznia 1896 w Żołyni, w ówczesnym powiecie łańcuckim Królestwa Galicji i Lodomerii^[3]. W 1907 rozpoczął naukę w c. k. Gimnazjum w Jarosławiu^[4]. Aktywnie działał w tajnych narodowych organizacjach uczniowskich. Ich celem było wychowanie młodzieży w duchu patriotycznym oraz przygotowanie do przyszłej walki o niepodległość Polski. Należał również do: tajnego skautingu, Organizacji Młodzieży Narodowej i Towarzystwa Czytelni Gimnazjalnej^[5].

1 czerwca 1915 został wcielony do cesarsko-królewskiej Obrony Krajowej i przydzielony do 34 pułku piechoty OK w Krakowie. Następnie został wysłany do Szkoły Oficerów Rezerwy na obszarze Węgier, którą ukończył 4 grudnia 1915 roku w stopniu kadeta aspiranta oficerskiego. W międzyczasie (11 września 1915) zdał egzamin dojrzałości w jarosławskim gimnazjum^[3]. 23 marca 1916 roku został wysłany na front rosyjski, gdzie został dowódcą 1 plutonu 12 kompanii 3 pułku piechoty OK. Wziął udział w walkach nad Styrem. Od 5 lipca 1916 do 10 października 1918 roku przebywał w niewoli rosyjskiej w Ustkamienogorsku pod Ałtajem. Udało mu się przedostać do Nowonikołajewska, gdzie formowały się oddziały polskie. Na ochotnika w stopniu chorążego zgłosił się do organizującej się 5 Dywizji Strzelców Polskich, do której został wcielony 11 października 1918 roku. Należał także do Związku Wojskowych Polaków. 22 czerwca 1919 roku został skierowany jako adiutant Okręgowego Punktu Zbornego przy Wydziale Mobilizacyjnym Dowództwa Wojska Polskiego we Wschodniej Rosji w Nowonikołajewsku. Działał tam punkt werbunkowy, w którym zajmował się poszukiwaniem i werbowaniem Polaków - ochotników do polskiej dywizji. Zadanie to wykonywał do 10 stycznia 1920 roku, czyli do końca swojej służby w Wojsku Polskim we Wschodniej Rosji. Od tego momentu znalazł się w niewoli bolszewickiej, po kapitulacji Dywizji Syberyjskiej. Został internowany i osadzony jako jeniec w więzieniu w Krasnojarsku. Został skazany na karę śmierci za werbowanie Polaków z armii rosyjskiej do Wojska Polskiego. Wyroku nie wykonano, przeniesiono go do więzienia w Omsku, a następnie do obozu pracy w Tule, w którym przebywał do września 1921 roku. Wyszedł na wolność w drodze wymiany jeńców^[6].

3 października 1921 roku, po powrocie do kraju, zgłosił się do Wojska Polskiego. Został wcielony w stopniu podporucznika do 80 pułku piechoty na stanowisko dowódcy plutonu. Od 15 września 1922, w stopniu porucznika, służył w Centralnej Szkole Podoficerów Piechoty nr 1 w Chełmnie na stanowiskach: instruktora, potem dowódcy kompanii i adiutanta szkoły. Z dniem 1 stycznia 1926 został przeniesiony z kadry kursu doszkolenia młodszych oficerów piechoty w Chełmnie do 58 pułku piechoty w Poznaniu^[7]. 3 maja 1926 prezydent RP nadał mu stopień kapitana ze starszeństwem z dnia 1 lipca 1925 i 148. lokatą w korpusie oficerów piechoty^[8]. W czerwcu tego roku został przeniesiony do 66 pułku piechoty w Chełmnie^[9]. Był dowódcą kompanii i adiutantem pułku, a w marcu 1933 został przesunięty na stanowisko obwodowego komendanta Przysposobienia Wojskowego. 22 lutego 1934 prezydent RP nadał mu z dniem 1 stycznia 1934 stopień majora w korpusie oficerów piechoty i 30. lokatą^[10][11]. Od kwietnia tego roku był wykładowcą taktyki piechoty w Centrum Wyszkolenia Piechoty w Rembertowie^[12]. W marcu 1939 pełnił służbę w 19 pułku piechoty we Lwowie na stanowisku dowódcy II batalionu^[13].

Po wybuchu II wojny światowej został mianowany dowódcą III batalionu 26 pułku piechoty należącego do 5 Dywizji Piechoty „Dzieci Lwowskich”. Brał udział w obronie Warszawy. Był dowódcą samodzielnego ośrodka oporu w osiedlu łączności Boernerowo, które broniło się do 27 września 1939 roku^[5]. Dowództwo Obrony Warszawy sądziło, że mjr Jacek Decowski, jak wielu jego żołnierzy, zginął podczas obrony. 29 września 1939 dowódca Armii „Warszawa”, gen. dyw. Juliusz Rómmel nadał mu Order Virtuti Militari^[14]. Major jednak przeżył, był ranny, dostał się do niewoli niemieckiej.

Zmarł na zawał serca 5 lipca 1941 roku w Oflagu VII A Murnau. Jest pochowany w polskiej kwaterze wojennej na cmentarzu parafialnym w Murnau^[15].

9 września 1924 w Chełmnie zawarł związek małżeński z Wandą Zawitowską^[5], z którą miał syna Wiktora^[16].

• Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari nr 11824 – 29 września 1939^[14]
• Medal Niepodległości – 2 sierpnia 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”^[17]
• Srebrny Krzyż Zasługi – 10 listopada 1928^[18]
• Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 – 1928^[5]
• Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości – 1928^[5]
• Medal 3 Maja nr 3162 – 21 października 1925^[5]
• Odznaka Pamiątkowa Więźniów Ideowych – 1932^[5]
• Medal Zwycięstwa^[5]

W Warszawie, w dzielnicy Bemowo, przy Klubie Wojskowej Akademii Technicznej, w 1989 roku nadano jego imię skwerowi^[19], na którym – w tym samym roku – odsłonięto pomnik „Bohaterskim Obrońcom Przedpola Warszawy na kierunku Babice–Boernerowo”^[20].

We wsi Latchorzew w województwie mazowieckim, ulica przy Rezerwacie przyrody Łosiowe Błota, nosi jego imię^[21][22].

• Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum w Jarosławiu za rok szkolny 1908. Jarosław: Nakładem Funduszu Naukowego, 1908.
• Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum w Jarosławiu za rok szkolny 1916. Jarosław: Nakładem Funduszu Naukowego, 1916.
• Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2025-07-28].
• Marcin Łada. Gdzie jest szabla majora Decowskiego. „Fakty i Realia”. 9 (167), wrzesień 2012. Żołynia: Wójt Gminy Żołynia. ISSN 1733-3253. [dostęp 2026-03-01]. 
• Jerzy Bogdan Raczek. W hołdzie majorowi Jackowi Decowskiemu z Żołyni. „Fakty i Realia”. 9 (167), wrzesień 2012. Żołynia: Wójt Gminy Żołynia. ISSN 1733-3253. [dostęp 2026-03-01]. 
• Juliusz Rómmel: Za honor i ojczyznę. Wspomnienia dowódcy armii „Łódź” i „Warszawa”. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo „Iskry”, 1958.
• Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939. Kraków: Fundacja CDCN, 2006. ISBN 978-83-7188-899-1.