Jacek Męcina

Jacek Męcina

Państwo działania	Polska
Data i miejsce urodzenia	9 września 1968 Skierniewice
Profesor nauk społecznych
Specjalność: polityka społeczna
Alma Mater	Uniwersytet Warszawski
Doktorat	1999 – nauki o polityce Uniwersytet Warszawski promotor: Małgorzata Szylko-Skoczny
Habilitacja	2011 – nauki o polityce Uniwersytet Warszawski
Profesura	20 stycznia 2021
Nauczyciel akademicki
Uczelnia	Uniwersytet Warszawski
Okres zatrudn.	1993–

Jacek Piotr Męcina (ur. 9 września 1968 w Skierniewicach^[1]) – polski prawnik i politolog, zajmujący się zagadnieniami z zakresu prawa pracy, układów zbiorowych pracy i rynku pracy, profesor nauk społecznych. W 2005 podsekretarz stanu w Ministerstwie Gospodarki i Pracy, w latach 2012–2015 sekretarz stanu w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej, wykładowca na Wydziale Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego. Od 2000 doradca zarządu Konfederacji Lewiatan.

Ukończył studia na Wydziale Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego (1993) oraz na Wydziale Prawa i Administracji tego uniwersytetu (1996)^[2]. Przygotowaną pod kierunkiem Małgorzaty Szylko-Skoczny pracę doktorską Przeciwdziałanie bezrobociu absolwentów w latach 1990–1997 na przykładzie rynku pracy woj. płockiego obronił w 1999^[3]. W 2011 na podstawie rozprawy Wpływ dialogu społecznego na kształtowanie stosunków pracy w III Rzeczypospolitej uzyskał na UW stopień doktora habilitowanego nauk humanistycznych w zakresie nauk o polityce^[4].

W 1993 podjął pracę jako pracownik naukowy Uniwersytetu Warszawskiego. W 1999 objął stanowisko adiunkta w Instytucie Polityki Społecznej tego uniwersytetu, później został profesorem uczelni w Katedrze Ustroju Pracy i Rynku Pracy na UW^[5]. W 2021 otrzymał tytuł profesora nauk społecznych^[6]. Pracował także na uczelni prywatnej Olympus Szkoła Wyższa im. Romualda Kudlińskiego w Warszawie^[3].

Był stypendystą programu TEMPUS w 1997. W latach 2001–2002 jako stypendysta Fundacji im. Alexandra von Humboldta pracował naukowo na Wolnym Uniwersytecie Berlińskim, gdzie prowadził badania międzynarodowe nad przemianami świata pracy i nowymi zjawiskami na rynku pracy. W latach 1997–2000 był wicedyrektorem Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych^[7].

W 2000 został doradcą zarządu Polskiej Konfederacji Pracodawców Prywatnych Lewiatan i przewodniczącym Rady Dyrektorów Personalnych tego zrzeszenia^[8][9]. W 2004 został członkiem Komisji Trójstronnej ds. Społeczno-Gospodarczych i przewodniczącym jej zespołu problemowego ds. prawa pracy i układów zbiorowych pracy^[10][8][7], a także uczestnikiem corocznych sesji plenarnych Międzynarodowej Organizacji Pracy^[9]. W 2005 w drugim rządzie Marka Belki pełnił funkcję wiceministra gospodarki i pracy, odpowiedzialnego za problematykę prawa pracy i zbiorowych stosunków pracy, rynku pracy i dialogu społecznego^[7][2]. Został także członkiem rady programowej Konkursu „Lider Zarządzania Zasobami Ludzkimi” i dwumiesięcznika „Zarządzanie Zasobami Ludzkimi”, mediatorem w sporach zbiorowych^[7] i członkiem Rady Ochrony Pracy przy Sejmie RP^[9][11].

18 kwietnia 2012 objął stanowisko sekretarza stanu w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej w drugim rządzie Donalda Tuska^[12]. Został też przedstawicielem resortu w Komisji Nadzoru Finansowego. W styczniu 2015 uczestniczył w rozmowach z górniczymi związkami zawodowymi w Katowicach na temat planowanej restrukturyzacji Kompanii Węglowej^[13]. We wrześniu 2015 odszedł ze stanowiska wiceministra. W październiku tego samego roku z ramienia Konfederacji Lewiatan został członkiem nowo powstałej Rady Dialogu Społecznego^[14], w której objął przewodnictwo zespołu problemowego ds. prawa pracy^[15].

W latach 2016–2019 był dyrektorem Instytutu Polityki Społecznej UW^[16]. W 2025 został przedstawicielem Konfederacji Lewiatan w utworzonej wówczas Radzie Legislacyjnej dziennika „Rzeczpospolita”^[17].

Jacek Męcina jest autorem i współautorem ponad 100 publikacji naukowych z zakresu prawa pracy, polityki rynku pracy, zbiorowych stosunków pracy oraz dialogu społecznego. Do jego wybranych publikacji należą:

• Absolwent na rynku pracy: analiza społeczno-ekonomicznych i prawnych uwarunkowań startu zawodowego młodzieży w Polsce w latach dziewięćdziesiątych, Wydział Dziennikarstwa i Nauk Politycznych UW, Warszawa 2000, ISBN 83-906565-4-X;
• Dialog społeczny w Polsce a integracja z Unią Europejską, Oficyna Wydawnicza Aspra-Jr., Warszawa 2005, ISBN 83-89964-56-2;
• Instrumenty aktywizacji zawodowej młodzieży w nowej ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, Ministerstwo Gospodarki i Pracy, Warszawa 2005, ISBN 83-86539-73-9;
• Wpływ dialogu społecznego na kształtowanie stosunków pracy, Instytut Polityki Społecznej UW, Warszawa 2011;
• Niewykorzystane zasoby. Nowa polityka rynku pracy, IPS, Warszawa 2013;
• Social Dialogue in Face of Changes on the Labour Market in Poland. From Crisis to Breakthrough, Międzynarodowa Organizacja Pracy, Budapest 2017;
• Od robotyzacji i automatyzacji do sztucznej inteligencji – wpływ na gospodarkę i rynek pracy, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2023;
• Indeks wiarygodności ekonomicznej Polski i krajów europejskich, GAP, Kraków 2024.

Wkład autorski lub współautorski w pracach zbiorowych, m.in.:

• Zatrudnienie niepracownicze z perspektywy polityki społecznej i rynku pracy, [w:] System prawa pracy, t. 7, red. K.W. Baran, Wolters Kluwer, Warszawa 2015;
• Młodzież na rynku pracy; Organy i instytucje rynku pracy, [w:] System prawa pracy, t. 8: Prawo rynku pracy, red. M. Włodarczyk, Wolters Kluwer Polska, Warszawa 2018;
• Polityka społeczna a dialog społeczny; Polski rynek pracy, zatrudnienie i bezrobocie; Prawo pracy a polityka społeczna (współautor Tomasz Niedziński); Świat pracy najemnej w Polsce w procesie przemian, [w:] Polityka społeczna, red. G. Firlit-Fesnak, J. Męcina, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2018;
• Zmiany instytucjonalne na rynku pracy – od modelu welfare state do workfare state a inwestycje w jakość pracy, [w:] Świat (bez) pracy. Od fordyzmu do czwartej rewolucji przemysłowej. Monografia dedykowana Profesorowi Juliuszowi Gardawskiemu, red. J. Czarzasty, Cz. Kliszko, Oficyna Wydawnicza SGH, Warszawa 2018;
• Polacy pracujący a kryzys fordyzmu, Warszawa 2009;
• Dialog społeczny wobec kryzysu, [w:] Polityka społeczna w kryzysie, IPS UW, Warszawa 2009;
• Dialog społeczny na poziomie zakładu pracy. Raport z badań (red.), MPiPS, Warszawa 2009;
• Komentarz do ustawy z dnia 24 lipca 2015 o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego, Rada Dialogu Społecznego, Warszawa 2018;
• Pragmatyzm i wrażliwość w rozwiązywaniu kwestii bezrobocia oraz promocji zatrudnienia – od okresu transformacji społeczno-gospodarczej lat 90. do integracji europejskiej i wyzwań współczesnych, [w:] Praca, bezrobocie, zatrudnienie. Wartości i działania w rozwoju polityki rynku pracy. Księga jubileuszowa profesor Małgorzaty Szylko-Skoczny, red. M. Duszczyk i J. Męcina, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2023, s. 19–32.

Jest również autorem kilkudziesięciu artykułów w czasopismach naukowych i branżowych, takich jak „Polityka Społeczna”, „Rynek Pracy” i „Zarządzanie Zasobami Ludzkimi”.

• Męcina Jacek. WNPiSM UW. [dostęp 2020-06-18].