Jakub Krasicki

Jakub Krasicki

pułkownik
Data i miejsce urodzenia	21 czerwca 1785 Kamionka, Galicja, Monarchia Habsburgów
Data i miejsce śmierci	30 grudnia 1848 Karsewo, Prowincja Poznańska, Królestwo Prus
Przebieg służby
Lata służby	1801–1813, 1830–1831
Siły zbrojne	Armia Świętego Cesarstwa Rzymskiego Armia Cesarstwa Austriackiego Armia Księstwa Warszawskiego Wojsko Polskie Królestwa Kongresowego
Formacja	Gwardia Galicyjska II Legia Nadwiślańska
Jednostki	4 Pułk Piechoty Legii Nadwiślańskiej Pułk Piechoty Nadwiślańskiej 14 Pułk Piechoty Liniowej
Stanowiska	dowódca
Główne wojny i bitwy	wojny napoleońskie powstanie listopadowe
Późniejsza praca	ziemianin
Odznaczenia

Jakub Jan Karol Krasicki

Rogala
Rodzina	Krasiccy herbu Rogala
Ojciec	Jakub Krasicki
Matka	Kunegunda Ciecierska
Żona	Sylwia Prądzyńska h. Grzymała
Dzieci	Stanisław, Wincenty, Józef Bolesława, Kazimierz

Jakub Jan Karol Krasicki (ur. 21 czerwca 1785 w Kamionce, zm. 30 grudnia 1848 w Karsewie) – oficer armii austriackiej, uczestnik wojen napoleońskich, powstaniec listopadowy, pułkownik, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Urodził się 21 czerwca 1785 r. jako przedstawiciel linii Krasickich nie używającej tytułu hrabiowskiego^[1][2][a], wylegitymowanej w Galicji w 1795 r.^[3]. Był synem konfederata barskiego Jakuba i Kunegundy z Ciecierskich. Kształcił się w szkole pijarów w Przemyślu^[1] i w korpusie paziów w Wiedniu^[4].

Służbę rozpoczął w armii austriackiej. Jako 16-latek służył w gwardii szlacheckiej galicyjskiej. W 1808 r. został podporucznikiem 1 Galicyjskiego Pułk Ułanów, z czasem awansował na stopnie porucznika i kapitana^[5]. W 1809 r. walczył we Włoszech przeciwko armii francusko-włoskiej. W bitwie pod Sacile nad rzeką Tagliamento został raniony kulą w pierś. Dostał się do niewoli francuskiej. 22 lipca 1809 r. rozpoczął służbę w II Legii Nadwiślańskiej jako kapitan. Potem w 4 pp Legii dowodził kompanią grenadierów w 1 batalionie^[6].

Podczas kampanii w Hiszpanii (1810–1812) zaprzyjaźnił się z Heinrichem Brandtem, a podczas walk w Aragonii i Katalonii został ponownie ranny (cięty pałaszem w głowę)^[7]. Po dyslokacji Legii Nadwiślańskiej w związku z inwazją Napoleona na Rosję dotarł do Poznania w październiku 1812 r. Uczestniczył w działaniach osłonowych w 1813 r. pod Rogoźnem, Wittenbergą i Lützen. Walczył z Prusakami w szeregach zbiorczego Pułku Nadwiślańskiego pod zwierzchnictwem Stanisława Malczewskiego i Sykstusa Estki^[8]. Jako szef batalionu (Gros Major) uczestniczył w bitwie pod Dreznem. W czasie bitwy pod Lipskiem 18 października 1813 r., podczas próby przeprawienia się przez Elsterę, został ranny i wpadł w ręce Prusaków, a następnie trafił do niewoli rosyjskiej, gdzie został znacznie lepiej potraktowany i wkrótce zwolniony na słowo^[9].

Za zgodą dowództwa rosyjskiego osiadł w Poznaniu, gdzie poślubił córkę prokuratora trybunału, Sylwię Prądzyńską, siostrę Ignacego. Po dymisji z wojska oraz po nabyciu od teścia majątku Malczewo, wraz z żoną zajął się gospodarką rolną^[10].

Na wieść o wybuchu powstania listopadowego w Królestwie Polskim przybył do Warszawy wraz z synem Stanisławem. Początkowo dowodził 14 pułkiem piechoty liniowej, który sam doposażał (od 3 lutego 1831 roku)^[11]. 29 kwietnia 1831 roku został awansowany na pułkownika. 6 maja został dowódcą 1 brygady 5 Dywizji Piechoty. Odznaczył się w bitwie pod Nurem (odparł 3 szarże kirasjerów^[4]). W czasie bitwy pod Ostrołęką (26 maja 1831 roku). prowadząc atak na bagnety, został ranny i w ten sposób dostał się do rosyjskiej niewoli^[12]. Przesłuchiwany przez feldmarszałka Dybicza, przekonał rosyjskiego wodza, że dywizja generała Giełguda jest w stanie uderzyć od szosy łomżyńskiej^[13][4].

Po upadku powstania trafił na 2 lata do pruskiej twierdzy Szpandawa. Dodatkowo musiał zapłacić 2 tysiące talarów grzywny^[14].

Po uwolnieniu osiadł w Malczewie. Zajął się gospodarką. Założył Towarzystwo Rolnicze Wągrowiecko-Gnieźnieńskie. Z małżeństwa z Sylwią Prądzyńską doczekał się czterech synów: Stanisława (1814–1837)^[15], Wincentego ^[16], Józefa Bolesława^[17] i Kazimierza Mścisława^[15].

Pochowany w Niechanowie, w powiecie gnieźnieńskim)^[18][4].

• Krzyż Złoty Orderu Virtuti Militari nr 1221 – za udział w bitwie pod Nurem
• Legia Honorowa – 14 lipca 1813, za udział w bitwie pod Lützen

• Konrad Ajewski. Pułkownik Jan Krasicki (1785-1848). Zapomniany bohater wojen napoleońskich i powstania listopadowego (w świetle nieznanej korespondencji i innych źródeł). „Studia z Dziejów Wojskowości”. II, s. 79–116, 2013. Białystok: Ośrodek Badań Historii Wojskowej w Białymstoku Muzeum Wojska w Białymstoku. ISSN 2299-3916. [dostęp 2026-03-27]. 
• Bielecki Robert, Słownik biograficzny oficerów powstania listopadowego, t. 2, Warszawa 1996.

• MariaM. Minakowska MariaM., Jakub Jan Krasicki z Siecina h. Rogala, [w:] Genealogia Potomków Sejmu Wielkiego [online], sejm-wielki.pl [dostęp 2026-03-27] .