Jakub Kubowski
| Data i miejsce urodzenia |
13 listopada 1903 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
po 26 sierpnia 1937 |
| Odznaczenia | |
 | |
Jakub Kubowski właśc. Cyterszpiler ps. Jurek, Kuba, w ZSRR Jan Jakowlewicz Kubowski[1] (ur. 13 listopada 1903 w Warszawie, zm. po 26 sierpnia 1937 w ZSRR[1]) – działacz komunistyczny, poeta, publicysta, współtwórca Związku Młodzieży Komunistycznej (ZMK/KZMP), kierownik Centralnego Wydziału Propagandy i Agitacji Komitetu Centralnego ZMK, członek KPP i WKP(b).
Życiorys
Pochodził z żydowskiej rodziny mieszczańskiej, był synem Hersza i Chai z domu Gerstenzang. W 1919 wstąpił do KPRP. Został sekretarzem dzielnicowym KPRP w Śródmieściu. W latach 1920–1922 był wolnym słuchaczem na Wolnej Wszechnicy. W marcu 1921 Komitet Centralny partii wysłał go do Rosji Radzieckiej, gdzie „Kuba” m.in. reprezentował komunistyczną młodzież Polski na II Zjeździe Komunistycznej Międzynarodówki Młodzieży w sierpniu 1921 w Moskwie. Po powrocie do kraju w listopadzie 1921 brał udział w pierwszej konferencji warszawskiej organizacji komunistycznej młodzieży i został członkiem powołanej przez KC KPRP komisji dla tworzenia ogólnopolskiego, samodzielnego ZMK. Po I Zjeździe ZMK w marcu 1922 został kierownikiem centralnej „techniki” ZMK i współredaktorem pisma wydawanego przez KC ZMK Towarzysz.
W latach 1922–1927 więziony za działalność komunistyczną; podczas pobytu w więzieniu studiował dzieła Marksa, Lenina, Róży Luksemburg i innych teoretyków komunizmu. Po wyjściu z więzienia został kierownikiem Centralnego Wydziału Propagandy i Agitacji KC ZMK i sekretarzem centralnej redakcji młodzieżowej. Autor kilku wierszy opublikowanych na łamach Nowej Kultury, legalnego pisma komunistycznego, m.in. Serce w ekierce (1924). Członek Komitetu Warszawskiego KPP. Uczestnik III plenum KC ZMK w listopadzie 1927.
Od czerwca 1929 mieszkał w Moskwie i działał w WKP(b). Studiował w Instytucie Czerwonej Profesury na wydziale światowej gospodarki i polityki, skierowany tam przez sekcję polską Kominternu. W 1933 został szefem wydziału politycznego stacji maszynowo-traktorowej na północnym Kaukazie, a w 1935 dyrektorem sowchozu „Komsomolec” w Kraju Północnokaukaskim[2]. Jako przodownik chowu zwierząt w tym sowchozie został odznaczony Orderem Czerwonego Sztandaru Pracy[2]. Napisał kilka prac i recenzji naukowych.
26 sierpnia 1937 aresztowany pod zarzutem udziału w Polskiej Organizacji Wojskowej, następnie rozstrzelany[1].
Był żonaty z działaczką KPP i PZPR Eugenią Szwarcbard, z którą miał córkę i syna.
Przypisy
- 1 2 3 Кубовский Ян Яковлевич (1903) [online], Открытый список [dostęp 2025-10-22] (ros.).
- 1 2 О НАГРАЖДЕНИИ ПЕРЕДОВИКОВ ЖИВОТНОВОДСТВА, „Prawda”, 24 lutego 1936, s. 3 [dostęp 2025-10-23] (ros.).
Bibliografia
- Polski Słownik Biograficzny t. XVI, Wrocław-Warszawa-Kraków 1971.