Jamał

Jamał

Półwysep Jamalski

Państwo	Rosja
Powierzchnia	122 tys. km²
Rodzaj obiektu	półwysep
Położenie na mapie Jamalsko-Nienieckiego Okręgu Autonomicznego Jamał
Położenie na mapie Rosji Jamał
70°40′15″N 70°08′12″E/70,670881 70,136719
Położenie Półwyspu Jamał

Jamał, Półwysep Jamalski (ros. Ямал, z nien. Ja – ziemia, mał – koniec) – półwysep w północno-zachodniej Syberii, w azjatyckiej części Rosji.

Leży nad Morzem Karskim, pomiędzy Zatoką Bajdaracką i Zatoką Obską (ujście Obu). Półwysep leży w strefie arktycznej, na północ od koła podbiegunowego północnego.^[1]

Półwysep ma powierzchnię 122 000 km². Maksymalna wysokość wynosi około 90 m.n.p.m. Półwysep ma całkowitą długość około 700 km, maksymalną szerokość około 240 km i powierzchnię w przybliżneniu 122 000 km².

Półwysep Jamał leży w Rosji, na obszarze Jamalsko-Nienieckiego Okręgu Autonomicznego, w Rejonie Jamalskim. Półwysep zamieszkują głównie Nieńcy, trudniący się hodowlą reniferów, łowiectwem zwierząt futerkowych i rybołówstwem. Jamał w języku Nieńców oznacza „kraniec lądu”.^[2]

Wybrzeża Jamału są w przeważnie niskie i piaszczyste. Ląd ma nierówną powierzchnię. Osadzają się tu wody morskie i lodowce, odprowadzanie wody względnie małe.^[2]

Na półwyspie i w rejonach przybrzeżnych odkryto złoża gazu ziemnego, jedne z największych na świecie. W latach 1990. w celu transportu gazu ziemnego do Europy wybudowano Gazociąg Jamał-Europa (gazociąg Jamalski), który działał do 2022.^[3]

Na półwyspie nie ma ośrodków miejskich. Największym osiedlem jest Sabetta. Jest ona portem lotniczym, morskim i terminalem skroplonego gazu ziemnego.^[4]

Przez półwysep Jamalski przechodzi 572 kilometrowy odcinek linii kolejowej Obskaja-Bowanienkowo (Obskaya–Bovanenkovo), ukończony w 2011. Jest to najdalej na ziemi położona na północ linia kolejowa.^[5]