James Tenney

James Tenney
ilustracja
Imię i nazwisko

James Carl Tenney

Data i miejsce urodzenia

10 sierpnia 1934
Silver City

Pochodzenie

amerykańskie

Data i miejsce śmierci

24 sierpnia 2006
Valencia, Kalifornia

Przyczyna śmierci

rak płuc

Gatunki

muzyka poważna, muzyka współczesna, muzyka elektroniczna

Zawód

kompozytor, teoretyk muzyki, pedagog

James Carl Tenney (ur. 10 sierpnia 1934 w Silver City; zm. 24 sierpnia 2006 w Valencii, w Kalifornii[1]) – amerykański kompozytor, wykonawca, teoretyk muzyki i pedagog.

Założyciel grupy Tone Roads (wraz z Malcolmem Goldsteinem i Philipem Cornerem). Współpracował m.in. z Johnem Cage'em, Steve'em Reichem, Philipem Glassem, Harrym Partchem.

Życiorys

James Tenney urodził się 10 sierpnia 1934 roku w Silver City w stanie Nowy Meksyk. Lata wczesnego dzieciństwa spędził w Arizonie i Colorado. W latach 1952–1954 studiował kompozycję i inżynierię dźwiękową na Uniwersytecie w Denver. W latach 1954–1955 odbył studia pianistyczne w klasie Edwarda Steuermanna w Juilliard School, a następnie studia dyrygenckie pod okiem Paula Boepple i Henry'ego Branta oraz kompozytorskie u Lionela Nowaka w Bennington College. Kontynuował studia z kompozycji u Kennetha Gaburo oraz w dziedzinie muzyki elektronicznej i teorii informacji u Lejarena Hillera na Uniwersytecie Illinois w Chicago[1].

Swoje umiejętności rozwijał także współpracując z takimi osobowościami muzyki amerykańskiej jak John Cage, Chou Wen-chung, Carl Ruggles, Edgar Varèse, Lionel Nowak i Harry Partch. Przez długi czas zajmował się kompozycją elektroniczną i komputerową pracując m.in. z Maxem Mathewsem.

Wykładał na Polytechnic Institute of Brooklyn, California Institute of the Arts, Uniwersytecie Kalifornijskim i York University.

Jest autorem wielu artykułów dotyczących akustyki, muzyki komputerowej, formy muzycznej, a także percepcji. James Tenney pisał także książki o tematyce muzycznej: przełomową Meta + Hodos: A Phenomenology of 20th-Century Musical Materials and an Approach to the Study of Form[2] (jedno z najwcześniejszych, jeśli nie najwcześniejsze zastosowanie teorii postaci i kognitywistyki w muzyce), Hierarchical temporal gestalt perception in music: a metric space model[3] z Larrym Polanskym, John Cage and the Theory of Harmony[4] i A History of 'Consonance' and 'Dissonance'[5]. Napisał wnikliwy komentarz do wydanych przez Wergo Etiud pianolowych Conlona Nancarrowa (Nancarrow, w ramach przysługi, wykonał perforację taśmy na potrzeby Spectral Canon for Conlon Nancarrow Tenneya).

Zmarł 24 sierpnia 2006 roku w Valencii w Kalifornii na raka płuc.[6][7]

Twórczość

Twórczość Tenneya poświęcona jest percepcji (For Ann (rising), por. "dźwięk Sheparda"), strojowi naturalnemu (Clang, por. Gestalt), elementom stochastycznym (Music for Player Piano), teorii informacji (Ergodos, por. Teoria ergodyczna) i tzw. przez kompozytora swell ('narastanie dźwięku', 'nabrzmiewanie') (Koan: Having Never Written A Note For Percussion dla Johna Bergamo), co zasadniczo stanowi formę łukową.

Jego utwory przybierają najczęściej postać hołdów (tributes) i opatrzone są odpowiednimi podtytułami. Jak mówi jego przyjaciel Philip Corner, For Ann (rising) „musi być optymistyczny! (wyobraź sobie jego przygnębiającą skuteczność – nie mógł być aż tak okrutny – w dół)...”[8].

Recepcja twórczości

W 1987 muzyce Tenneya poświęcona została 1/4 z 657-stronicowego numeru czasopisma naukowego „Perspectives of New Music”, zaś w 2008 brytyjski periodyk "Contemporary Music Review" poświęcił jego twórczości cały numer (wolumin 27, część 1).

Ciekawostki

  • Tenney był jednym z czterech wykonawców rzadko wykonywanego utworu Steve'a Reicha Pendulum Music 27 maja 1969 w Whitney Museum of American Art. Pozostali to Michael Snow, Richard Serra i Bruce Nauman.
  • Tenney zagrał również główną rolę w niemym filmie Fuses w kolażowych i malowanych sekwencjach uprawiania seksu ze swoją ówczesną partnerką Carolee Schneemann.

Bibliografia

  • Garland, Peter (Ed.) (1984). Soundings Vol. 13: The Music of James Tenney. Santa Fe, New Mexico: Soundings Press.

Przypisy

  1. 1 2 Larry Polansky, Tenney, James (Carl), Oxford Music Online. Grove Music Online, 30 kwietnia 2013, DOI: 10.1093/gmo/9781561592630.article.47504, via Oxford University Press [dostęp 2021-01-27] (ang.).
  2. ↑ Charles Ames, James Tenney, Meta + Hodos: A Phenomenology of 20th Century Musical Materials and an Approach to the Study of Form and Meta Meta + Hodos, „Leonardo”, 20 (2), 1987, s. 192, DOI: 10.2307/1578336, ISSN 0024-094X, JSTOR: 1578336 [dostęp 2025-07-12].
  3. ↑ James Tenney, Hierarchical Temporal Gestalt Perception in Music, „University of Illinois Press”, 2017, DOI: 10.5406/illinois/9780252038723.003.0009 [dostęp 2025-07-12].
  4. ↑ James Tenney, John Cage and the Theory of Harmony, „University of Illinois Press”, 2017, DOI: 10.5406/illinois/9780252038723.003.0012 [dostęp 2025-07-12].
  5. ↑ Erling Wold, James Tenney, A History of Consonance and Dissonance, „Computer Music Journal”, 13 (3), 1989, s. 94, DOI: 10.2307/3680020, ISSN 0148-9267, JSTOR: 3680020 [dostęp 2025-07-12].
  6. ↑ Profil kompozytora na University of Akron Bierce Library https://web.archive.org/web/20071130070747/http://www3.uakron.edu/ssma/composers/Tenney.shtml
  7. ↑ The Living Composers Project - James Tenney https://composers21.com/compdocs/tenneyj.htm
  8. ↑ Carter Scholz, Peter Garland, Soundings Press (tłumaczenie własne), „Leonardo Music Journal”, 1 (1), 1991, s. 117, DOI: 10.2307/1513145, ISSN 0961-1215, JSTOR: 1513145 [dostęp 2025-07-12].

Linki zewnętrzne

Nagrania

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.