Jan Chromy
| Data i miejsce urodzenia |
30 października 1892 |
|---|---|
| Data śmierci |
? |
| Przebieg służby | |
| Siły zbrojne | |
| Formacja | |
| Jednostki | |
| Stanowiska |
zastępca kierownika 1 Okręgowego Urzędu WFiPW |
| Główne wojny i bitwy |
I wojna światowa |
| Odznaczenia | |
Jan Chromy (ur. 30 października 1892 w Górnej Wsi, zm. ?) – podpułkownik piechoty Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy i społeczny, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys
Syn Antoniego i Marii z domu Zająców[1], urodzony 30 października 1892 w Górnej Wsi (obecnie dzielnica Myślenic). Uczęszczał szkoły powszechnej i gimnazjum w Myślenicach[2] (w 1913 zrezygnował z nauki), był członkiem drużyny harcerskiej oraz Związku Strzeleckiego[3], w którym używał pseudonimu Dialewski[4].
W czasie I wojny światowej, 4 sierpnia 1914 wstąpił do Legionów Polskich[5]. Początkowo pełnił służbę w 1 Pułku Piechoty, a następnie w 5. i 7. kompanii 5 Pułku Piechoty[6]. W składzie I Brygady komendanta Józefa Piłsudskiego[7] przeszedł całą kampanię wojenną[2] i brał udział we wszystkich bitwach[8]. Był dwukrotnie ranny[9]: 20 października 1915 w rejonie Koszyszcz oraz 4 lipca 1916, jako sekcyjny 5. kompanii pod Polską Górą w czasie bitwy pod Kostiuchnówką. Od 9 lipca tego roku przebywał w Szpitalu Rezerwowym w Radomiu[10]. 17 kwietnia 1917 został uznany za inwalidę i zwolniony ze służby[6]. Od 18 września 1917 do 30 października 1918 służył w armii austriackiej[3] i został wysłany na front wschodni, a następnie włoski[2]. W międzyczasie uczęszczał do oficerskiej szkoły jednorocznych w Radymnie[2]. Za postawę wykazaną podczas walk, w czasie których „rozkazy wypełniał ochotnie ze szczególniejszem męstwem, odwagą i z szybkością”[8], 17 maja 1922 został odznaczony orderem wojskowym „Virtuti Militari” V klasy[11].
Po powrocie z frontu, w dniach 1–23 listopada 1918 zorganizował i wyszkolił kompanię ochotniczą w powiecie myślenickim na wyprawę lwowską[2]. W tym też czasie wstąpił ochotniczo do Wojska Polskiego[2]. 18 marca 1919, jako podoficer byłych Legionów Polskich został mianowany z dniem 1 marca tego roku podporucznikiem piechoty. Służył wówczas w 5 Pułku Piechoty Legionów[12].
3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu kapitana ze starszeństwem od 1 czerwca 1919 i 1211. lokatą w korpusie oficerów piechoty[13]. 18 lutego 1928 został mianowany majorem ze starszeństwem z 1 stycznia 1928 i 76. lokatą w korpusie oficerów piechoty[14]. W kwietniu tego roku został wyznaczony w 1 Pułku Piechoty Legionów w Wilnie na stanowisko kwatermistrza[15][16]. W marcu 1930 został przesunięty na stanowisko dowódcy batalionu[17]. Z dniem 15 stycznia 1931 został przydzielony na okres jednego miesiąca[18], a z dniem 1 marca tego roku przeniesiony do Biura Personalnego Ministerstwa Spraw Wojskowych[19]. W sierpniu 1931 został przeniesiony do Departamentu Piechoty Ministerstwa Spraw Wojskowych na stanowisko szefa wydziału personalnego[20]. 14 grudnia 1931 został mianowany podpułkownikiem ze starszeństwem z 1 stycznia 1932 i 30. lokatą w korpusie oficerów piechoty[21]. Z dniem 1 maja 1932 został przeniesiony do 32 Pułku Piechoty w Modlinie na stanowisko zastępcy dowódcy pułku[22][23][24]. Po czerwcu 1935 został przeniesiony do Dowództwa Okręgu Korpusu Nr I w Warszawie na stanowisko zastępcy kierownika 1 Okręgowego Urzędu Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego[25].
W okresie dwudziestolecia międzywojennego udzielał się społecznie m.in. w Lidze Morskiej i Kolonialnej oraz LOPP[3].
W czasie II wojny światowej przebywał w niemieckiej niewoli, w Oflagu VI E Dorsten[26].
Był żonaty i miał dwoje dzieci: Marię Irenę (ur. 28 kwietnia 1922) oraz Leszka Romana (ur. 27 lipca 1925)[9].
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 6549 – 17 maja 1922[11][27][28][29]
- Krzyż Niepodległości – 13 kwietnia 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”[30][3]
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski – 10 listopada 1938[31][32]
- Krzyż Walecznych czterokrotnie[27][3]
- Złoty Krzyż Zasługi – 10 listopada 1928[33][27][3]
Przypisy
- ↑ Kolekcja ↓, s. 1.
- 1 2 3 4 5 6 Kolekcja ↓, s. 4.
- 1 2 3 4 5 6 Kolekcja ↓, s. 3.
- ↑ Aleksandra Wysocka, Oni, byli pierwszymi - kilka słów o legionistach myślenickich [online], gazeta.myslenice.pl, 18 sierpnia 2020 [dostęp 2021-09-26].
- ↑ Kolekcja ↓, s. 5.
- 1 2 Żołnierze Niepodległości ↓.
- ↑ Kolekcja ↓, s. 3, 4.
- 1 2 Kolekcja ↓, s. 6.
- 1 2 Kolekcja ↓, s. 2.
- ↑ VII Lista strat 1916 ↓, s. 5.
- 1 2 Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 2 z 6 stycznia 1923, s. 19.
- ↑ Dz. Rozk. Wojsk. Nr 36 z 1 kwietnia 1919 roku, poz. 1149.
- ↑ Lista starszeństwa 1922 ↓, s. 58.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 21 lutego 1928 roku, s. 46.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 9 z 26 kwietnia 1928 roku, s. 133.
- ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 17, 182.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 31 marca 1930 roku, s. 115.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 28 stycznia 1931 roku, s. 26.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 3 z 26 marca 1931 roku, s. 97.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 3 sierpnia 1931 roku, s. 233.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 15 grudnia 1931 roku, s. 397.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 6 z 23 marca 1932 roku, s. 232.
- ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 25, 562.
- ↑ Lista starszeństwa 1935 ↓, s. 14.
- ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 13, 511.
- ↑ Straty ↓.
- 1 2 3 Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 25.
- ↑ Wykaz odznaczonych orderem wojskowym „Virtuti Militari“ V kl. oficerów i szeregowych z b. 5-go pułku piechoty Legjonów Polskich., „Żołnierz Polski” (29 (308)), zbrojownia.cbw.wp.mil.pl, 16 lipca 1922, s. 17 [dostęp 2025-05-19] (pol.).
- ↑ Kolekcja ↓, s. 1, 5.
- ↑ M.P. z 1931 r. Nr 87, poz. 137 (ISAP)
- ↑ M.P. z 1938 r. Nr 258, poz. 592 (ISAP) „za zasługi na polu pracy społecznej”.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 3 z 11 listopada 1938 roku, s. 9.
- ↑ M.P. z 1928 r. nr 260, poz. 634 „w uznaniu zasług, położonych w poszczególnych działach pracy dla wojska”.
Bibliografia
- VII Lista strat Legionów Polskich. Piotrków: Centralny Urząd Ewidencyjny Legionów Polskich przy Departamencie Wojskowym NKN, 1916-10-01.
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2022-01-19].
- Lista starszeństwa oficerów zawodowych. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1922.
- Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
- Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
- Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
- Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932.
- Lista starszeństwa oficerów zawodowych piechoty. 5 czerwiec 1935. Warszawa: Departament Piechoty Ministerstwa Spraw Wojskowych, 1935.
- Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939. Kraków: Fundacja CDCN, 2006. ISBN 978-83-7188-899-1.
- Chromy Jan. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari; I.482.37-2726 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2026-08-18].
Linki zewnętrzne
- Żołnierze Niepodległości : Chromy Jan. Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku. [dostęp 2022-09-10].
- Program „Straty osobowe i ofiary represji pod okupacją niemiecką”. Fundacja „Polsko-Niemieckie Pojednanie”. [dostęp 2022-09-10].