Jan Demeter
![]() | |
| Data i miejsce urodzenia |
29 listopada 1895 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
17 sierpnia 1920 |
| Przebieg służby | |
| Siły zbrojne | |
| Jednostki | |
| Stanowiska |
dowódca kompanii |
| Główne wojny i bitwy |
I wojna światowa |
| Odznaczenia | |
Jan Demeter (ur. 29 listopada 1895 w Krakowie, zm. 17 sierpnia 1920 pod Zadwórzem) – oficer kawalerii cesarsko-królewskiej Obrony Krajowej i Wojska Polskiego w II Rzeczypospolitej, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys
Urodził się w Krakowie w rodzinie Jana i Marii ze Śmietańskich[1]. W 1913 podjął studia na Politechnice Lwowskiej[2][3]. W 1915 powołany do cesarsko-królewskiej Obrony Krajowej i skierowany do 1 pułku ułanów Obrony Krajowej. Walczył na froncie rosyjskim[2]. Na stopień podporucznika został mianowany ze starszeństwem z 1 lutego 1917[4]. 1 listopada 1918 został mianowany porucznikiem.
11 listopada 1918 wstąpił do odrodzonego Wojska Polskiego. Brał udział w wyzwalaniu Lwowa, w ramach Grupy Operacyjnej płk. Władysława Sikorskiego dowodził 3. kompanią, a na froncie ukraińskim pełnił obowiązki dowódcy III batalionu 16 pułku piechoty[3]. Walczył na odcinku Harajca, a w czerwcu 1919 w bitwach pod Uhercami i Gołogórami. Od lipca 1920 dowodził 2. kompanią batalionu piechoty Detachement rtm. Abrahama[2]. Poległ 17 sierpnia 1920 w czasie bitwy pod Zadwórzem[5]. Za czyny bojowe odznaczony pośmiertnie Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari[3]. Pochowany został na cmentarzu Obrońców Lwowa[3]. 14 października 1920 roku został pośmiertnie zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 roku w stopniu rotmistrza, w kawalerii, w grupie oficerów byłej armii austriacko-węgierskiej[6].
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 5257 – pośmiertnie, 19 lutego 1922[7]
- Krzyż Niepodległości – pośmiertnie, 4 listopada 1933 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”[8]
- Krzyż Walecznych czterokrotnie[3]
- Signum Laudis Brązowy Medal Zasługi Wojskowej z mieczami na wstążce Krzyża Zasługi Wojskowej[4]
- Srebrny Medal Waleczności 1 klasy[4]
- Srebrny Medal Waleczności 2 klasy[4]
Przypisy
- ↑ Kolekcja VM ↓, s. 1.
- 1 2 3 Kolekcja VM ↓, s. 4.
- 1 2 3 4 5 Polak (red.) 1991 ↓, s. 31.
- 1 2 3 4 Ranglisten 1918 ↓, s. 414, 424.
- ↑ Lista strat 1934 ↓, s. 139.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 40 z 20 października 1920 roku, s. 1067.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 10 z 30 kwietnia 1922 roku, s. 321.
- ↑ M.P. z 1933 r. Nr 255, poz. 273 (ISAP).
Bibliografia
- Demeter Jan ś.p.. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari; sygn. I.482.16-988 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2026-03-09].
- Ranglisten der K. K. Landwehr und der K. K. Gendarmerie 1918. Wiedeń: 1918.
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2019-12-31].
- Lista strat Wojska Polskiego. Polegli i zmarli w wojnach 1918-1920. Warszawa: Wojskowe Biuro Historyczne, 1934.
- Bogusław Polak (red.): Kawalerowie Virtuti Militari 1792 – 1945. T. 2/1. Koszalin: Wydawnictwo Uczelniane Wyższej Szkoły Inżynierskiej w Koszalinie, 1991. ISBN 83-900510-0-1.
