Jan Hyc

Jan Hyc

pułkownik dyplomowany piechoty
Data i miejsce urodzenia	30 marca 1895 Zakopane
Data i miejsce śmierci	12 maja 1976 Warszawa
Przebieg służby
Lata służby	1914–1945
Siły zbrojne	Armia Austro-Węgier Wojsko Polskie
Jednostki	Wyższa Szkoła Wojenna, 60 Pułk Piechoty Sztab Główny 51 Pułk Piechoty DOK Nr I Armia „Warszawa”
Stanowiska	dowódca batalionu zastępca dowódcy pułku szef wydziału dowódca pułku piechoty szef oddziału kwatermistrz okręgu korpusu kwatermistrz armii
Główne wojny i bitwy	I wojna światowa wojna polsko-bolszewicka II wojna światowa: kampania wrześniowa
Odznaczenia

Jan Hyc (ur. 30 marca 1895 w Zakopanem, zm. 12 maja 1976 w Warszawie) – pułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, dwukrotny kawaler Orderu Virtuti Militari.

Syn Jana i Marii z Chramców^[1]. 3 września 1906 został uczniem cesarskiego i królewskiego Gimnazjum w Nowym Targu, uczelni państwowej z językiem wykładowym polskim. Przez cały okres nauki w gimnazjum był uczniem „chlubnie uzdolnionym”. W roku szkolnym 1910/1911 był skarbnikiem czytelni. W roku szkolnym 1911/1912 był przewodniczącym i skarbnikiem kółka ochrony zwierząt oraz przewodniczącym zarządu czytelni, a także przewodniczącym sekcji literatury staropolskiej kółka literackiego. 1 czerwca 1913 miało miejsce uroczyste ślubowanie nowotarskiej drużyny skautowej imienia Kazimierza Pułaskiego, której był drużynowym^[1] w stopniu harcmistrza. W tym samym gimnazjum zatrudniony był do 26 sierpnia 1913 na stanowisku zastępcy nauczyciela Ferdynand Zarzycki, przyszły generał brygady Wojska Polskiego. W roku szkolnym 1913/1914 był przewodniczącym kółka literackiego klasy VIII i autorem referatu „Komedia XIX w.” oraz przewodniczącym samorządu klasowego – „wójtem gminy klasy VIII”. W tym samym okresie kierowana przez niego drużyna skautowa liczyła czterdziestu jeden członków w pięciu zastępach. W dniach 8–10 czerwca 1914 złożył ustny egzamin maturalny. Gimnazjum ukończył z odznaczeniem. 25 sierpnia na czele nowotarskiej drużyny sokolej wymaszerował do Myślenic, a następnie do Krakowa^[2].

W czasie I wojny światowej, 25 sierpnia 1914 wraz z drużyną skautową, przez Myślenice, udał się do Krakowa i wstąpił do Legionów Polskich^[1]. Przydzielono go do 11 kompanii 2 pułku piechoty, gdzie był dowódcą plutonu, a następnie do 3 pułku piechoty, z którym przebył całą kampanię wojenną^[1]. Dowodził tam I plutonem 11 a potem 5 kompanii^[1]. 25 czerwca 1915 awansował na chorążego, a 1 listopada 1916 na podporucznika^[3]. 16 czerwca 1916 został ranny pod Hruziatynem^[1]. W 1917, po kryzysie przysięgowym służył w Polskim Korpusie Posiłkowym^[1].

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, od 20 listopada 1918 do 14 czerwca 1919 był komendantem klasy 11 H w Szkole Podchorążych Piechoty^[1]. 2 stycznia 1920 został powołany do Wojennej Szkoły Sztabu Generalnego w Warszawie^[1], w charakterze słuchacza II Kursu. W kwietniu 1920 został skierowany na front. Od stycznia 1921 kontynuował naukę na I Kursie Normalnym Wyższej Szkoły Wojennej^[4]. We wrześniu 1921, po ukończeniu kursu, pozostał w szkole na stanowisku asystenta. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu majora ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919^[1] i 461. lokatą w korpusie oficerów piechoty^[5][6]. Pełniąc służbę w Wyższej Szkole Wojennej pozostawał oficerem nadetatowym 30 pułku strzelców Kaniowskich^[7]. 23 stycznia 1928 awansował na podpułkownika ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1928^[1] i 51. lokatą w korpusie oficerów piechoty.

W sierpniu 1929 został przeniesiony z Wyższej Szkoły Wojennej do 60 pułku piechoty Wielkopolskiej w Ostrowie Wielkopolskim na stanowisko dowódcy batalionu^[8]. W grudniu 1929 został przesunięty na stanowisko zastępcy dowódcy 60 pp^[9]. W październiku 1931 został przeniesiony do Oddziału IV Sztabu Głównego w Warszawie na stanowisko szefa wydziału^[10][11]. W czerwcu 1933 został przeniesiony ze Sztabu Głównego do 51 pułku piechoty Strzelców Kresowych w Brzeżanach na stanowisko dowódcy pułku^[12].

18 października 1935 został wyznaczony na stanowisko szefa Oddziału IV Sztabu Głównego w Warszawie^[1]. 5 sierpnia 1939 został zwolniony z zajmowanego stanowiska i przeniesiony do Dowództwa Okręgu Korpusu Nr I w Warszawie na stanowisko kwatermistrza^[1].

W czasie kampanii wrześniowej 1939 był kolejno: kwatermistrzem Dowództwa Obrony Warszawy, kwatermistrzem Armii „Warszawy” i od 20 września dowódcą Cytadeli^[1]. Podczas obrony Warszawy organizował dostawy amunicji artyleryjskiej z magazynów w Palmirach^[13]. Od jesieni 1939 przebywał w niemieckiej niewoli, głównie w Oflagu VII A Murnau^[1]. 29 kwietnia 1945 został oswobodzony przez wojska amerykańskie, a następnie wrócił do Polski^[1].

Pracował w spółdzielczości. Zmarł 12 maja 1976 w Warszawie^[1].

• Krzyż Złoty Orderu Wojennego Virtuti Militari
• Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 7349 – 17 maja 1922^[14][15]
• Krzyż Niepodległości – 12 maja 1931 „za pracę w dziele odzyskania Niepodległości”^[16]
• Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski – 9 listopada 1926^[17]
• Krzyż Walecznych czterokrotnie: po raz 2 i 3 w 1922^[18]
• Złoty Krzyż Zasługi – 10 listopada 1928^[19]
• Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921
• Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości
• Kawaler Orderu Legii Honorowej (Francja)^[1]

• Ruch skautowy na ziemiach polskich
• Obrona Palmir

• Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2025-06-11].
• Sprawozdania dyrektora c.k. Gimnazjum w Nowym Targu za rok szkolny (...), Nowy Targ 1907–1914.
• Lista starszeństwa oficerów Legionów Polskich w dniu oddania Legionów Polskich Wojsku Polskiemu (12 kwietnia 1917), Warszawa 1917.
• Spis oficerów służących czynnie w dniu 1.6.1921 r. Dodatek do Dziennika Personalnego M.S.Wojsk. Nr 37 z 24 września 1921 r.
• Roczniki Oficerskie 1923, 1924, 1928 i 1932.
• Marian Koral, Płk dypl. w st. sp. Jan Hyc, Wojskowy Przegląd Historyczny Nr 3 (77), Warszawa 1976, s. 331.