Jan Jakóbiec

Jan Jakóbiec
Data i miejsce urodzenia

28 marca 1876
Słotwina

Data i miejsce śmierci

5 kwietnia 1955
Kraków

Okręgowy delegat rządu w Krakowie
Okres

od sierpnia 1941[1]
do stycznia 1945[1]

Poprzednik

Stanisław Pigoń (faktycznie nie objął funkcji)

Następca

Stefan Rzeźnik (p.o.)

Jan Jakóbiec, ps. „Karpacki”, „Kos”, „Górny”, „Karp”, „Słotwiński”, „Taran” (ur. 28 marca 1876 w Słotwinie, zm. 5 kwietnia 1955 w Krakowie[2]) – polski działacz polityczny, nauczyciel i germanista, działacz konspiracji podczas II wojny światowej, Okręgowy Delegat Delegatury Rządu na Kraj Kraków (1941–1945).

Życiorys

Pochodził z chłopskiej rodziny góralskiej, syn wójta. Uczył się w szkołach z niemieckim językiem wykładowym w Białej, potem przeniósł się do polskiego gimnazjum w Wadowicach, gdzie w 1896 zdał maturę. Następnie do 1899 studiował germanistykę, polonistykę i filozofię na Uniwersytecie Jagiellońskim, równocześnie nauczając prywatnie[3]. Po drugim roku studiów otrzymał stypendium celem przygotowania do zawodu nauczyciela niemieckiego w Wiedniu, później celem ukończenia rozprawy doktorskiej studiował w Monachium i Norymberdze. W 1903 zdał egzamin doktorski i nauczycielski, doktorat otrzymał w 1907 na UJ[3]. Pracował następnie przez wiele lat w Gimnazjum św. Jacka w Krakowie, nauczał także w szkołach w Jarosławiu i Podgórzu. W 1918 i 1919 brał udział w zjazdach nauczycieli, które doprowadziły do powstania Związku Nauczycielstwa Polskiego Szkół Powszechnych; działał także w Towarzystwie Nauczycieli Szkół Średnich i Wyższych[3]. Pomiędzy 1924 a 1929 wizytator w kuratorium okręgu szkolnego w Krakowie, po 1936 był także kuratorem w okręgach poznańskim i toruńskim. Od 1930 wykładał dydaktykę języka niemieckiego w Studium Pedagogicznym UJ. W 1939 przeszedł w stan spoczynku, powrócił do Krakowa[2].

Politycznie związany z ruchem ludowym, w okresie II wojny światowej jako jego reprezentant zaangażowany w konspirację. Działał w Okręgowej Delegaturze Rządu Kraków, był współtworcą i członkiem krakowskiego Porozumiewawczego Komitetu Politycznego. W sierpniu 1941 został Okręgowym Delegatem po rezygnacji z objęcia funkcji przez Stanisława Pigonia[2], ze względu na trudności w kontakcie z Delegaturą Rządu na Kraj dowiedziała się ona o tym fakcie dopiero w kwietniu 1942[4]. Nadzorował w szczególności sprawy opiekuńcze i oświatowe. Funkcję sprawował do stycznia 1945, kiedy to siły radzieckie zdobyły Kraków[1], przekazał swoje obowiązki Stefanowi Rzeźnikowi, który do lutego 1945 przeprowadzał likwidację Delegatury[5]. Powrócił do pracy w szkolnictwie, nauczał niemieckiego i łaciny w Gimnazjum im. Bartłomieja Nowodworskiego w Krakowie, Gimnazjum Pijarów w Krakowie, był lektorem na Uniwersytecie Jagiellońskim i w Wyższej Szkole Rolniczej w Krakowie. Był kilkukrotnie przesłuchiwany przez służby bezpieczeństwa[2].

Autor publikacji i podręczników poświęconych dydaktyce języka niemieckiego, a także pamiętników, autobiografii (opublikowanej w 2005) i zbioru pieśni ludowych ze Słotwiny. Publikował artykuły w „Muzeum”, a także anonimowo w Dziennikach Urzędowych Kuratoriów Krakowskiego i Poznańskiego. Był zainteresowany etnografią, posiadał szerokie zbiory z tej dziedziny[2].

Życie prywatne

Był żonaty z Czeszką Klarą Svec, mieli czterech synów: Juliusza (zootechnika), Tadeusza (chemika, farmaceutę), Mieczysława (lekarza internistę) i Stanisława (urzędnika)[2]. Został pochowany na Cmentarzu Rakowickim[6].

Przypisy

  1. 1 2 3 Jan Jakóbiec. poczetkrakowski.pl. [dostęp 2026-03-04].
  2. 1 2 3 4 5 6 Jan Jakóbiec. encyklopediakrakowa.pl. [dostęp 2026-03-04].
  3. 1 2 3 Post na profilu Historyczna Lipowa. facebook.com, 19 marca 2021. [dostęp 2026-03-05].
  4. ↑ Radosław Butryński: Okręgowa Delegatura Rządu Kraków. Kryptonimy: „Kopiec”, „Sól”, „Wisła”. dws-xip.com. [dostęp 2026-03-04].
  5. ↑ Stefan Rzeźnik. wikipasy.pl. [dostęp 2026-03-05].
  6. ↑ O krakowskich Batalionach Chłopskich. patriotycznykrakow.pl, 10 czerwca 2020. [dostęp 2026-03-05].