Jan Kosmol

Jan Paweł Kosmol
Państwo działania

 Polska

Data i miejsce urodzenia

10 września 1947
Racibórz

profesor nauk technicznych
Specjalność: Inżynieria Mechaniczna (budowa i eksploatacja maszyn)
Alma Mater

Politechnika Śląska

Doktorat

20 grudnia 1979

Habilitacja

4 kwietnia 1990

Profesura

1995

Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi

Jan Paweł Kosmol (ur. 10 września 1947 w Raciborzu[1]) – polski inżynier mechanik, naukowiec, nauczyciel akademicki.

Życiorys

Syn Jerzego[1]. Absolwent Technikum Mechanicznego w Raciborzu (1966)[2]. W marcu 1972 r. ukończył studia z wynikiem bardzo dobrym z wyróżnieniem na Wydziale Mechanicznym Technologicznym Politechniki Śląskiej w Gliwicach, w zakresie specjalności: obrabiarki, urządzenia i technologie budowy maszyn, i uzyskał tytuł magistra inżyniera mechanika[1]. Od 1 maja 1972 r. do 30 września 2021 r. był zatrudniony w macierzystej uczelni, na której uzyskiwał kolejne stopnie naukowe: 20 grudnia 1979 r. - stopień doktora nauk technicznych (budowa i eksploatacja maszyn) na podstawie pracy pt. Analiza i synteza układu sterowania adaptacyjnego procesem toczenia zgrubnego (promotor: doc. dr Tadeusz Tyrlik)[3], 4 kwietnia 1990 r. - stopień doktora habilitowanego[4] nauk technicznych przedstawiając pracę pt. Sterowanie adaptacyjne jako ośrodek dynamicznej optymalizacji parametrów skrawania na przykładzie zgrubnego wytaczania i toczenia. W 1995 r. otrzymał tytuł naukowy profesora nauk technicznych[5].

Na uczelni jako pracownik naukowy pełnił kolejno funkcję starszego asystenta i adiunkta w Instytucie Budowy Maszyn[6]. W 1990 r. został powołany na stanowisko kierownika Zakładu Obrabiarek. Później był wieloletnim kierownikiem Katedry Budowy Maszyn Wydziału Mechanicznego Technologicznego Politechniki Śląskiej. Prezes Zarządu Parku Naukowo-Technologicznego „Technopark Gliwice” Sp. z o.o. [7] Z dniem 1 lipca 1992 r. rektor macierzystej uczelni mianował go na stanowisko profesora nadzwyczajnego na okres 5 lat[8].

Członek Polskiego Towarzystwa Mechaniki Teoretycznej i Stosowanej Oddział w Gliwicach[9].

Autor ponad 100 opublikowanych w kraju i za granicą prac naukowych, kilkunastu książek i skryptów, kilkudziesięciu prac naukowo-badawczych. Uzyskał 15 patentów[10].

Publikacje (wybór)

  • Kosmol J., Pisz M., Ścisłowicz A., Nowe urządzenia zaciskowe dla obrabiarek. Zeszyty Naukowe Politechniki Śląskiej, „Mechanika” nr 63, 1978.
  • Kosmol J., Sterowanie adaptacyjne jako środek dynamicznej optymalizacji parametrów skrawania na przykładzie zgrubnego wytaczania i toczenia. Zeszyty Naukowe Politechniki Śląskiej, z. 93, Gliwice 1989.
  • Kosmol J., Sokołowski A., Układ nadzorujący obróbkę zestawów kolejowych. Wyd. Politechniki Śląskiej, Gliwice 1995.
  • Kosmol J., Serwonapędy obrabiarek sterowanych numerycznie. Wyd. Naukowo-Techniczne, Warszawa 1998.
  • Kosmol J., Automatyzacja obrabiarek i obróbki skrawaniem. Wyd. Naukowo-Techniczne, Warszawa 2000.
  • Kosmol J. i inni, Rozwój wytwarzania. Obrabiarki ciężkie i procesy obróbkowe. Zeszyt specjalny wydany przez Inżynierię Maszyn. Rok 17, Zeszyt 3, 2012 r., pod red. J. Kosmola. Wyd. Wrocławskiej Rady FSNT NOT, Wrocław 2012.
  • Kosmol J., Napędy mechatroniczne. Wyd. Politechniki Śląskiej, Gliwice 2013.
  • Kosmol J., Determination of motion resistances in high – speed spindle angular bearings. Wyd. Politechniki Śląskiej, Gliwice 2016.
  • Kosmol J., Projektowanie hybrydowych korpusów obrabiarek. „Mechanik”, nr 8–9. 2016.
  • Kosmol J., Analytical Determination of Rolling Friction Coefficient of Angular Bearings. Journal of Manufacturing Science and Engineering, Vol. 140, 2018.
  • Kosmol J., Wybrane zagadnienia metodologii badań. Wyd. Politechniki Śląskiej, Gliwice

Ordery i odznaczenia

Nagrody

  • Nagroda Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki zespołowa III stopnia za osiągnięcia w dziedzinie badań naukowych (1975)[6]
  • Nagroda Ministra Edukacji Narodowej zespołowa stopnia I (1989)[16]
  • statuetka Fortuny z rogiem obfitości w kategorii „Osoba wspierająca przedsiębiorczość akademicką” w III Ogólnopolskim Konkursie Przedsiębiorczości Akademickiej we Wrocławiu (2012)[17]
  • Nagroda „Marka-Śląskie” w kategorii Osobowość Roku (2019)[7]

Przypisy

  1. 1 2 3 Politechnika Śląska im. Wincentego Pstrowskiego w Gliwicach 1972/73–1973/74. Gliwice: Politechnika Śląska, 1974, s. 666. [dostęp 2026-07-01].
  2. ↑ Absolwenci – Rok 1966 [online], Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego nr 2 "Mechanik" w Raciborzu [dostęp 2026-05-22].
  3. ↑ Politechnika Śląska im. Wincentego Pstrowskiego w Gliwicach 1980–1981. Gliwice: Politechnika Śląska, 1981, s. 226. [dostęp 2026-07-01].
  4. ↑ Stopnie, tytuły, „Diariusz Politechniki Śląskiej”, Nr 2 (25), Gliwice: Politechnika Śląska, październik 1990, s. 6 [dostęp 2026-06-06].
  5. ↑ Ludzie Nauki [online], ludzie.nauka.gov.pl [dostęp 2026-05-22].
  6. 1 2 Politechnika Śląska im. Wincentego Pstrowskiego w Gliwicach 1976–1977. Gliwice: Politechnika Śląska, 1977, s. 212, 321. [dostęp 2026-07-01].
  7. 1 2 3 25. Gala Regionalnej Izby Przemysłowo-Handlowej i finał konkursu Marka Śląskie. Serce śląskiego biznesu biło w sobotę w Gliwicach [online], Dziennik Zachodni, 8 września 2019 [dostęp 2026-05-22].
  8. ↑ Stopnie naukowe, stanowiska, „Z Życia Politechniki Śląskiej”, Nr 10, Gliwice: Politechnika Śląska, sierpień 1992, s. 11, ISSN 1734-9613 [dostęp 2026-07-01].
  9. ↑ Lista członków Polskiego Towarzystwa Mechaniki Teoretycznej i Stosowanej Biuletyn Informacyjny PTMTS, s. 694 [dostęp 2026-05-23].
  10. ↑ Politechnika Śląska | personal-jkosmol [online], Katedra Budowy Maszyn [dostęp 2026-05-22].
  11. ↑ M.P. z 2017 r. poz. 471 (ISAP) „za wybitne zasługi w pracy naukowo-dydaktycznej i organizacyjnej, za działalność na rzecz wspierania rozwoju polskiej przedsiębiorczości”.
  12. ↑ Odznaczenia dla zasłużonych w służbie państwu Prezydent.pl, 13 października 2017 [dostęp 2026-05-22].
  13. ↑ M.P. z 2001 r. Nr 45, poz. 729 (ISAP) „w uznaniu wybitnych zasług w pracy naukowej i dydaktycznej”.
  14. ↑ Odznaczenia. „Z Życia Politechniki Śląskiej”. Nr 3, s. 12, grudzień 1991. Gliwice: Politechnika Śląska. ISSN 1734-9613. [dostęp 2026-06-22].
  15. ↑ Medale [online], wim.put.poznan.pl, 22 lipca 2021 [dostęp 2026-07-01].
  16. ↑ Odznaczenia, nagrody. „Diariusz Politechniki Śląskiej”. Nr 1 (12), s. 6, październik 1989. Gliwice: Politechnika Śląska. ISSN 1734-9605. [dostęp 2026-05-22].
  17. ↑ Małgorzata Wieliczko. Fortunne wydarzenie. „Pryzmat”. nr 256, s. 16, lato 2012. Wrocław: Politechnika Wrocławska. ISSN 1429-1673. [dostęp 2026-05-23].