Jan Kowalski

Jan Kowalski – metonim przeciętnego obywatela Polski.

Według danych z rejestru PESEL ze stycznia 2020^[a] imię Jan zajmuje piąte miejsce wśród imion męskich pod względem ilości osób noszących je (po imionach Piotr, Krzysztof, Andrzej i Tomasz)^[1]. Z kolei nazwisko Kowalski/Kowalska jest drugim pod względem częstości występowania nazwiskiem kobiet i mężczyzn (po nazwisku Nowak)^[2][3].

Odpowiednikiem (w pewnym przybliżeniu) Jana Kowalskiego jest:

• w Anglii – John Smith (dosł. Jan Kowal)^[4], Fred Bloggs lub Joe Bloggs^[5], Joe (Jane) Public, Tommy/Tommy Atkins^[6]
• w Stanach Zjednoczonych – Average Joe, Ordinary Joe, John Doe^[7], Joe Six-Pack^[8] (dla mężczyzn) i Jane Doe^[9] lub Plain Jane (dla kobiet)^[10]
• w Rosji – Wasylij Pupkin (ros. Вася Пупкин)^[11], Iwan Iwanowicz Iwanow (ros. Иван Иванович Иванов), Maria Iwanowna (ros. Мария Ивановна)^[12]
• w Szwecji – Kalle Svensson^[13]
• w Niemczech – Max lub Erika Mustermann^[14][15] lub Otto Normalverbraucher^[16] (nazwisko oznacza: zwykły konsument)
• w Holandii i Belgii – Jan Modaal^[17] lub Jan met de pet^[18]
• w Norwegii – Ola / Kali Nordmann
• w Szwajcarii i w Austrii – Hans Meier^[19]
• w Czechach – Jan Novák^[20]
• we Włoszech – Mario Rossi^[19], Ferrari^[4]
• w Finlandii – Matti Meikäläinen^[19][21] (dla mężczyzn, dosł. nasz Matti), Maija Meikäläinen^[21] (dla kobiet, dosł. nasza Maija)
• we Francji – Pierre-Paul-Jacques^[22]
• w Irlandii – Seán Citizen
• w Islandii – Jón Jónsson
• w Izraelu – Israel Israeli
• w Hiszpanii – Juan / Pepe Pérez
• w Japonii – Tarō Yamada
• w Serbii – Petar Petrović, Pera Perić, Marko Marković, Lazar Lazarević, Janko Janković^[23]
• na Litwie – Jonas Jonaitis, Petras Petraitis
• w Portugaliii – Manuel Dos Santos^[19]
• w Dominikanie – Pedro/Perico el de los Palotes^[24]

• polskie nazwiska
• Janusz (określenie)