Jan Machnik

Jan Machnik
Data i miejsce urodzenia

20 września 1930
Łuka

Data śmierci

7 października 2023

Zawód, zajęcie

archeolog

Tytuł naukowy

profesor nauk humanistycznych

Alma Mater

Uniwersytet Jagielloński, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski

Jan Eugeniusz Machnik (ur. 20 września 1930 w m. Łuka[1], zm. 7 października 2023[2]) – polski archeolog, profesor nauk humanistycznych.

Życiorys

Urodził się w rodzinie nauczycielskiej jako syn Władysława i Katarzyny[1]. Ukończył Państwowe Liceum i Gimnazjum im. Mikołaja Kopernika w Krośnie (1950)[3]. Studiował na Uniwersytecie Jagiellońskim (absolwent archeologii z 1953)[4] oraz na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, gdzie w 1955 uzyskał tytuł zawodowy magistra historii kultury materialnej, broniąc pracy pt. Osada wczesnośredniowieczna w Igołomii koło Krakowa. Rozpoczął następnie pracę w Zakładzie Archeologii Małopolski Instytutu Historii Kultury Materialnej w Krakowie. W następnych latach zajął się badaniami nad problematyką końca neolitu i początków epoki brązu w Europie Środkowej. Doktoryzował się na podstawie pracy pt. Studia nad kulturą ceramiki sznurowej w Małopolsce. Później uzyskał stopień doktora habilitowanego, a w 1976 otrzymał tytuł profesorski w zakresie nauk humanistycznych[4].

W latach 1966–1990 kierował Zakładem Archeologii Małopolski Instytutu Historii Kultury Materialnej w Krakowie, a później Instytutem Archeologii i Etnologii PAN w Krakowie[5]. Od 1968 był wykładowcą UJ, a od 1976 zajmował stanowisko profesora na tej uczelni. W 1990 został członkiem Międzynarodowej Unii Nauk Pre- i Protohistorycznych (UISPP), a w 1992 członkiem Polskiej Akademii Umiejętności[5]. Pełnił m.in. funkcję wiceprezesa PAU[4]. W 1966 został redaktorem „Sprawozdań Archeologicznych”. Prowadził prace wykopaliskowe w Polsce, na Słowacji, na Ukrainie i we Francji[5]. Wykładał później również w Instytucie Archeologii Uniwersytetu Rzeszowskiego[4].

W 2011, za wybitne zasługi w pracy naukowo-badawczej, za osiągnięcia w działalności dydaktycznej i społecznej, został odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski[6]. W 2005 otrzymał Krzyż Oficerski tego orderu[7]. W 2013 za zasługi na polu współpracy polsko-słowackiej w dziedzinie archeologii uhonorowano go Medalem św. Gorazda[8].

Pochowany na cmentarzu parafialnym w Lubli (sektor B, ID grobu: 38)[9].

Życie prywatne

W 1958 zawarł związek małżeński z Anną Dzieduszycką, z którą miał dwie córki: Dominikę i Michalinę[10].

Wybrane publikacje

  • Studia nad kulturą ceramiki sznurowej w Małopolsce, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1966.
  • Materiały do prahistorii ziem polskich Cz. 3, Epoka brązu. Z. 1, Stosunki kulturowe na przełomie neolitu i epoki brązu w Małopolsce (na tle przemian w Europie Środkowej), Instytut Historii Materialnej PAN, Warszawa 1967.
  • Frühbronzezeit Polens (Übersicht über die Kulturen und Kulturgruppen), Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1977.
  • Kultury z przełomu eneolitu i epoki brązu w strefie karpackiej, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1987.
  • Iwanowice, stanowisko Babia Góra, część II. Cmentarzysko z wczesnego okresu epoki brązu (red.), Instytut Historii Materialnej PAN, Kraków 1991.
  • Kultura mierzanowicka. Chronologia, taksonomia i rozwój przestrzenny (współautor ze Sławomirem Kadrowem), Oddział PAN, Kraków 1997.

Przypisy

  1. 1 2 Jan Eugeniusz Machnik. sejm-wielki.pl. [dostęp 2026-04-18].
  2. ↑ Zmarł Profesor dr hab. Jan Machnik. ma.krakow.pl. [dostęp 2023-10-09].
  3. ↑ Kopernikański Słownik Biograficzny. lo1krosno.info.pl. [dostęp 2026-05-29].
  4. 1 2 3 4 Prof. zw. dr hab. Jan Eugeniusz Machnik, [w:] archiwalna baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2012-10-08].
  5. 1 2 3 Machnik Jan. onet.pl. [dostęp 2012-10-08].
  6. ↑ M.P. z 2011 r. Nr 111, poz. 1131 (ISAP)
  7. ↑ M.P. z 2006 r. Nr 4, poz. 64 (ISAP)
  8. ↑ Prof. Stanisław Sroka uhonorowany przez władze Republiki Słowackiej. uj.edu.pl, 18 czerwca 2013. [dostęp 2013-06-19].
  9. ↑ Cmentarz Parafialny w Lubli. mogily.pl. [dostęp 2026-05-29].
  10. ↑ Anna Róża Maria hr. Dzieduszycka. sejm-wielki.pl. [dostęp 2021-07-19].
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.