Jan Puzdrowski

Jan Puzdrowski

Jan Puzdrowski w stroju sokolim
Data i miejsce urodzenia	23 czerwca 1877 Zielona
Data i miejsce śmierci	12 lutego 1935 Zagórz
Zawód, zajęcie	lekarz
Narodowość	polska
Tytuł naukowy	doktor
Edukacja	C. K. Gimnazjum w Stryju
Alma Mater	Uniwersytet Lwowski
Odznaczenia

Jan Zenon Puzdrowski herbu Jastrzębiec (ur. 23 czerwca 1877 w Zielonej, zm. 12 lutego 1935 w Zagórzu) – polski lekarz, działacz sokoli i społeczny.

Jan Zenon Puzdrowski urodził się 23 czerwca 1877 w Zielonej^[1][2][3]. Wywodził się rodu szlacheckiego Puzdrowskich herbu Jastrzębiec^[4]. Był synem Augusta (1838-1905, powstaniec styczniowy, urzędnik kolejowy w Galicji^[5], do około 1905 rewident w składzie materiałów we Lwowie przy tamtejszej C. K. Dyrekcji Kolei Państwowych^[6.1]) i Marii z domu Cukrowicz^[2].

Kształcił się w C. K. Gimnazjum w Stryju, gdzie w 1895 ukończył VII klasę^[7]. Studiował na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Lwowskiego, gdzie podczas trzeciego roku studiów na początku 1899 otrzymał stypendium fundacji Potockiego^[8], a na piątym roku na początku 1901 otrzymał stypendium Antoniego Dydyńskiego^[9]. Ukończył studia medyczne uzyskując stopień doktora^[1][2].

Początkowo pracował jako lekarz na obszarze powiatu nadwórniańskiego: od około 1904 do około 1906 w rodzinnej Zielonej^[10], a około 1906/1907 w Pniowie^[11]. Od około 1907 praktykował jako lekarz w Sanoku^[12], a od około 1909 w Zagórzu^[13]. Został lekarzem w służbie kolejowej, pełniąc obowiązki medyka także przy wypadkach kolejowych^[4][1]. Pełnił stanowisko konzulenta sanitarnego. Pełniąc stanowisko był organizatorem drużyn polowych Stałych Drużyn Sokolich^[3][3]. Podczas wojny polsko-ukraińskiej 1918-1919 stanął na czele powołanego Komitetu Obrońców Węzła Zagórskiego^[14].

W 1904 wstąpił do Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”^[4]. Od tego czasu działał w tej organizacji w Nadwórnej, następnie w Łopatynie, gdzie w 1908 założył gniazdo „Sokoła”^[4][3][1]. W tymże roku został służbowo przeniesiony do Zagórza, gdzie od 1909 do końca życia był prezesem miejscowego gniazda sokolego^{[4][15][1][3]} (m.in. wybrany w 1918^[16], w tymże roku reaktywował gniazdo zagórskiego „Sokoła”^[1]). Po strawieniu przez pożar sokolni w Zagórzu w 1933, dzięki jego staraniom i założonego przez niego komitetu odbudowy gmachu w ciągu kilku miesięcy wybudowano nową siedzibę towarzystwa, poświęconą 8 września 1934^[4][1]. Ponadto sprawował stanowiska prezesa Okręgu II sanockiego oraz od 1931 do końca życia wiceprezesa Dzielnicy Małopolskiej PTG „Sokół”^{[4][15][1][3]}. Po strawieniu przez pożar zagórskiej sokolni działał na rzecz odbudowy, dzięki czemu 8 września 1934 została oddana do użytku nowa siedziba. W dniach 15-16 września 1934 odbyły się uroczystości w Zagórzu, podczas których zbiegły się jubileusze 40-lecia założenia gniazda sokolego w mieście i 25-lecia prezesury dr. Puzdrowskiego oraz okoliczność oddania do użytku nowej sokolni^[17]. Na wniosek Dzielnicy Małopolskiej PTG „Sokół” z 15 listopada 1934 został odznaczony odznakę sokolą 10 lutego 1935, której nie odebrał już osobiście^{[18][4][15][1]}.

Poza pracą w ruchu sokolim był aktywny również w innych dziedzinach. Od 1909 działał w ramach Towarzystwa Szkoły Ludowej^[3][1]. W 1908 zaangażował się w działalność zarządu Kasy im. Stefczyka, w której od 1919 był prezesem rady nadzorczej^[1][3]. W 1922 był założycielem w Zagórzu pierwszego w dzielnicy małopolskiej oddziału Polskiego Czerwonego Krzyża^[1][3]. Był członkiem Lwowskiej Izby Lekarskiej^[19]. Sam uczestniczył w ćwiczeniach cielesnych oraz propagował wychowanie fizyczne^[1].

4 czerwca 1904 w Sanoku poślubił Zofię Bośniacką (ur. 1883), córkę Antoniego Leona Grzymały Bośniackiego, emerytowanego radcy C. K. Sądu Krajowego, adwokata przy C. K. Sądzie Obwodowym w Sanoku^[2][6.2]. Został szwagrem profesora sanockiego gimnazjum Stanisława Borowiczki, od 1911 męża Heleny Bośniackiej^[20].

Zmarł 12 lutego 1935^[21][3]. W pożegnalnym artykule został określony przez dr. Mariana Wolańczyka jednym z najwybitniejszych organizatorów „Sokoła”^[4]. 14 lutego 1935, po nabożeństwie w kościele w Zagórzu pod przewodnictwem ks. kan. Władysława Wójcika oraz po uroczystym i licznym pogrzebie z udziałem wielu przedstawicieli sokolstwa, został pochowany na miejscowym cmentarzu^[15][1][3]. W jego grobowcu został pochowany syn, Marian Puzdrowski (ur. 13 grudnia 1908 w Zagórzu^[22.1], zm. 4 października 1928 będąc uczniem ostatniej klasy gimnazjum w Sanoku^[23]). Drugim z jego synów był Juliusz Krzysztof Puzdrowski (ur. 9 kwietnia 1907 w Pniowie^[22.2], absolwent sanockiego gimnazjum z 1925^[24], zmarł podczas II wojny światowej na obszarze ZSRR^[25]; w 1962 został upamiętniony wśród innych osób wymienionych na tablicy Mauzoleum Ofiar II Wojny Światowej na Cmentarzu Centralnym w Sanoku).

12 lipca 1936 w gmachu „Sokoła” w Zagórzu odbyła się uroczystość odsłonięcia tablicy pamiątkowej z popiersiem ku czci dr. Jana Puzdrowskiego, a zaprojektowanej przez Józefa Sitarza^[26].

• Dyplom honorowy i krzyż wojskowy Straży Kolejowej^[1][3]
• Dyplom uznania przyznany przez Towarzystwo Szkoły Ludowej^[1]
• Dwa medale wojskowe przyznane za czas inwazji rosyjskiej podczas I wojny światowej^[1][3]
• Odznaka Honorowa „Orlęta”^[1][3]
• Krzyż Armii „Wschodu”^[1][3]
• Krzyż Obrońców Węzła Zagórskiego^[1][3]
• Odznaka sokola (1935)^[4][15][1]