Jan van Gool

Jan van Gool

Autoportret, 1750
Data i miejsce urodzenia	1685 Haga
Data i miejsce śmierci	1763 Haga

Johan, znany również jako Jan van Gool (ur. 1685 w Hadze, zm. 1763 tamże) – holenderski malarz i pisarz pochodzący z Hagi, zasłużony przede wszystkim jako biograf artystów Złotego wieku Holandii.

Jan van Gool był uczniem Simona van der Doesa i Mattheusa Terwestena^[1]. W 1711 roku został członkiem Confrerie Pictura^[1]. Od 1720 do 1734 roku był najpierw regentem, a pięć lat później dyrektorem Haskiej Szkoły Rysunku^[1]. Większość czasu spędzał w Hadze, jednak dwukrotnie podróżował do Anglii; jego obecność odnotowano tam w 1711 roku^[1]. Specjalizował się w pejzażach italianizujących.

Obecnie jest najbardziej znany z autorstwa książki zawierającej biografie artystów, znanej również jako „Nieuw Schouburg”. Jej pełny tytuł brzmi: De Nieuwe Schouburg der Nederlantsche kunstschilders en schilderessen: Waer in de Levens- en Kunstbedryven der tans levende en reets overleedene Schilders, die van Houbraken, noch eenig ander schryver, zyn aengeteekend, verhaelt worden. (Haga, 1750). Książka miała stanowić uzupełnienie oryginalnego „Schouwburga”, napisanego przez jego przyjaciela Arnolda Houbrakena, którego trzytomowy Schouburg został uporządkowany według lat urodzenia artystów i kończył się na Adriaenie van der Werffie, urodzonym w 1659 roku.

Podobnie jak wcześniej Houbraken, van Gool rozpoczyna swoją książkę od hołdu dla swoich poprzedników, w szczególności Karela van Mandera oraz samego Houbrakena. Zauważa jednak, że Houbraken zamieścił w swoich szkicach wiele obraźliwych komentarzy, które jego zdaniem były niepotrzebne. Van Gool zaczyna od artystów pominiętych przez Houbrakena, wybierając jako pierwszych bohaterów dwóch malarzy z Hagi: Jana van Ravensteyna i Adriaena Hannemana. Następnie kontynuuje krótkie biograficzne szkice, uporządkowane według roku urodzenia, aż do roku 1680, kończąc tom I na Gerardzie Janie Palthem. W tomie II kontynuuje od artystów urodzonych w 1680 roku, zaczynając od Jana van Huysuma, a kończy na roku 1700, przedstawiając braci Bernarda i Matthijsa Accamów.

Książka zawiera liczne informacje dotyczące malarzy z Hagi oraz założenia akademii rysunku w Hadze, gdzie van Gool mieszkał i pracował^[2].

• Nieuwe Schouburg, Huygens Instituut voor Nederlandse Geschiedenis
• Nieuwe Schouburg, Książki Google (edycja z 1750 roku)