Jan Śniechowski

Jan Marian Śniechowski
Data i miejsce urodzenia

8 grudnia 1853 (lub 1851)
Płock

Data i miejsce śmierci

25 kwietnia 1922
Grudziądz

Miejsce spoczynku

Cmentarz Powązkowski w Warszawie[1]

Zawód, zajęcie

inżynier, przedsiębiorca

Alma Mater

École nationale des ponts et chaussées

Jan Marian Śniechowski (ur. 8 grudnia 1853[a] w Płocku, zm. 25 kwietnia 1922 w Grudziądzu)[1] – polski inżynier, przedsiębiorca, współtwórca zakładów chemicznych w Zgierzu.

Życiorys

Ukończył gimnazjum w Płocku, a tytuł inżyniera uzyskał w École nationale des ponts et chaussées w Paryżu[2][3]. W okresie pobytu w Paryżu opublikował pracę pt. Teorya mechaniczna ciepła (1877)[4]. Zdobytą wiedzę, chciał zastosować w przemyśle[2][3].

Od 1886 r. mieszkał w Łodzi i pracował w Sekretariacie Towarzystwa Popierania Przemysłu. W latach 1887–1888 odbył podróż do Niemiec, gdzie zainteresował się produkcją barwników. Początkowo wyrabiał je samodzielnie w kuchni swego mieszkania, a następnie zainicjował założenie niewielkiej wytwórni barwników pod nazwą "Józef Rosenblatt i S-ka". Wytwórnia mieściła się przy ul. Benedykta (obecnie: Rewolucji 1905 r.) w Łodzi i produkowała barwniki bezpośrednie: czerwień Kongo, charyzaminę i bordo[2][3].

W 1894 r. wytwórnia przy ul. Benedykta została zamknięta, a Jan Śniechowski wszedł w spółkę z handlowcem, Ignacym Hordliczką. W efekcie powstał zakład fabrykujący barwniki syntetyczne przy ul. Zegrzańskiej (obecnie: Henryka Dąbrowskiego) w Zgierzu. Fabryka znacznie się rozwinęła, osiągając wkrótce wyniki kilkuset ton produkcji. Do jej dokonań należ wprowadzenie do produkcji barwników kwasowych, m.in. produkowanego od 1904 r. barwnika czerń Boruta. W 1908 r. podjęto starania o budowę nowej fabryki usytuowanej w dalszej odległości od centrum miasta oraz przystosowanej do działalności rozszerzonej o półprodukty. Przy fabryce powstała pierwsza na ziemiach polskich wytwórnia kwasu siarkowego i oleum. W 1910 r. fabrykę przekształcono w Towarzystwo Akcyjne Fabryki Barwników i Przetworów Chemicznych w Zgierzu[2][3][1], która stała się fundamentem Zakładów Przemysłu Barwników "Boruta" w Zgierzu[5]. W okresie I wojny światowej fabryka została znacznie zniszczona przez okupantów niemieckich. Po 1918 r. Jan Śniechowski podjął działania na rzecz odbudowy zakładu. W 1920 r. utworzono nową spółkę akcyjną pod nazwą Przemysł Chemiczny w Polsce[6].

Upamiętnienie

W Zgierzu znajduje się ulica Jana Śniechowskiego

Uwagi

  1. ↑ Wg biogramu opublikowanego przez miasto Zgierz był to rok 1851[2].

Przypisy

  1. 1 2 3 Agata Barzycka-Paździor, Jan Marian Śniechowski, [w:] Internetowy Polski Słownik Biograficzny [online], Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny [dostęp 2026-07-18]. Wersja drukowana: Polski Słownik Biograficzny, t. LI, Instytut Historii PAN, 2016–2017, s. 141–142.
  2. 1 2 3 4 5 Szczepan Mikołajczyk, Jan Śniechowski, [w:] Wybitni Zgierzanie – z urodzenia i z wyboru [online], Fundacja Muzeum Miasta Zgierza, 1994 [dostęp 2026-07-18].
  3. 1 2 3 4 Maciej Rubacha, Jan Śniechowski, „Zgierz. Moja Przestrzeń” (nr 5), 2021, s. 12 [dostęp 2026-07-18].
  4. ↑ Jan Śniechowski, Teorya mechaniczna ciepła, „Pamiętniki Towarzystwa Nauk Ścisłych w Paryżu”, 9, 1877 [dostęp 2026-07-18].
  5. ↑ Historia [online], Hubtech [dostęp 2025-11-25].
  6. ↑ Historia ZPB "Boruta" [online], Urząd Miasta Zgierza [dostęp 2025-11-25].