Janetschekia monodon

Janetschekia monodon
(Pickard-Cambridge, 1873)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

stawonogi

Gromada

pajęczaki

Rząd

pająki

Podrząd

Opisthothelae

Infrarząd

pająki wyższe

Rodzina

osnuwikowate

Podrodzina

Erigoninae

Rodzaj

Janetschekia

Gatunek

Janetschekia monodon

Synonimy
  • Erigone (Walckaenera) monodon O. Pickard-Cambridge, 1873
  • Trachelocamptus monodon Reimoser, 1919
  • Acartauchenius monodon Simon, 1926
  • Janetschekia lesserti Schenkel, 1939

Janetschekia monodon – gatunek pająka z rodziny osnuwikowatych.

Taksonomia

Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1873 roku przez Octaviusa Pickarda-Cambridge’a na łamach „Proceedings of the Zoological Society of London” pod nazwą Erigone monodon[1][2]. Opisu dokonano na podstawie samca odłowionego przez Ludwiga Kocha. Miejscem typowym są okolice Norymbergi[1]. Eduard Reimoser przeniósł w 1919 roku omawiany takson do rodzaju Trachelocamptus[3], z kolei Eugène Simon umieścił go w rodzaju Acartauchenius[4].

W 1939 roku Ehrenfried Schenkel-Haas utworzył nowy, monotypowy rodzaj Janetschekia, w którym umieścił nowo opisaną Janetschekia lesserti, nazwaną na cześć Rogera de Lesserta[5]. W 1977 roku Alfred Frank Millidge zsynonimizował J. lesserti z omawianym taksonem, tworząc używaną współcześnie kombinację J. monodon[6]. Rodzaj pozostawał monotypowym aż do opisu J. necessaria przez Andrieja Tanasiewicza w 1985 roku[7].

Morfologia

Samce osiągają około 1,5 mm, a samice około 1,8 mm długości ciała[8]. Karapaks jest błyszcząco czarnobrązowy z czarniawym wzorem[8]. U samca jego głowowa część wyniesiona jest w niezbyt wysoki, stożkowaty płat o okrągławo opadających bokach i dość grubo owłosionym szczycie. Leżące u podstawy owego płata oczy rozmieszczone są niemal na planie obręczy[1]. Szczękoczułki, nogogłaszczki, sternum i odnóża są brązowawożółte, czasem z przyciemnieniami[8][1]. Przynajmniej u samca na odnóżach brak jest kolców (szczecin makroskopowych), występują tylko włoski[1]. Opistosoma (odwłok) ma barwę czarniawą[8][1] z żółtawymi pokrywami płuc książkowych[8].

Ekologia i występowanie

Pająk górski, podawany z rzędnych od 250 do 3400 m n.p.m. Zasiedla wilgotny rumosz skalny, pobrzeża i przedpola lodowców oraz żwirowate brzegi strumieni, potoków i rzek[8][9].

Gatunek palearktyczny, europejski, znany z Francji, Niemiec, Szwajcarii, Austrii, Włoch i Albanii[8]. W tym ostatnim kraju wykazany został z terenów zalewowych Wjosy w górach Pindos[10], w pozostałych zaś krajach jest gatunkiem alpejskim[8].

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 O. Pickard-Cambridge. Descriptions of twenty-four new species of Erigone. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 40 (3, 1872), s. 747-769, 1873.
  2. ↑ Norman I. Platnick: Janetschekia monodon (O. Pickard-Cambridge, 1873). [w:] World Spider Catalog [on-line]. Natural History Museum Bern. [dostęp 2025-12-10].
  3. ↑ E. Reimoser. Katalog der echten Spinnen (Araneae) des Paläarktischen Gebietes. „Abhandlungen der Zoologisch-Botanischen Gesellschaft in Wien”. 10 (2), s. 1-280 (69), 1919.
  4. ↑ E. Simon: Les arachnides de France. Synopsis générale et catalogue des espèces françaises de l'ordre des Araneae. Tome VI. 2e partie. Paris: Roret, 1926, s. 499.
  5. ↑ E. Schenkel. Beitrag zur Spinnenkunde. „Revue Suisse de Zoologie”. 46 (3), s. 95-114, 1939. DOI: 10.5962/bhl.part.155012.
  6. ↑ A.F. Millidge. The conformation of the male palpal organs of linyphiid spiders, and its application to the taxonomic and phylogenetic analysis of the family (Araneae: Linyphiidae). „Bulletin of the British Arachnological Society”. 4, s. 1-60, 1977.
  7. ↑ A.V. Tanasevitch. New species of spiders of the family Linyphiidae (Aranei) from Kirghizia. „Entomologicheskoe Obozrenie”. 64, s. 845-854, 1985.
  8. 1 2 3 4 5 6 7 8 Wolfgang Nentwig, Theo Blick, Daniel Gloor, Ambros Hänggi, Christian Kropf: Janetschekia monodon (O. Pickard-Cambridge, 1873). [w:] Araneae. Spiders of Europe [on-line]. Universität Bern. [dostęp 2025-12-10].
  9. ↑ C. Komposch. Die Spinnenfauna (Araneae). Naturdach Kraftwerk Friesach. Sukzessionsstudie. „Forschung im Verbund”. 87, s. 24-43, 2004.
  10. ↑ M. Komnenov. Spiders (Arachnida: Araneae) of the floodplains of the Vjosa river, south Albania. „Acta ZooBot Austria”. 155 (1), s. 197-212, 2018.