Janina Abramowska

Janina Abramowska
Anna Dąbrowska, J.K.
Data i miejsce urodzenia

29 sierpnia 1933
Ostrów Mazowiecka

Narodowość

polska

Język

polski

Alma Mater

Uniwersytet Poznański

Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Medal Komisji Edukacji Narodowej
Odznaka honorowa „Za Zasługi w Rozwoju Województwa Poznańskiego”

Janina Abramowska, ps. Anna Dąbrowska i J.K., w latach 1952–1968: Janina Kołtuniakowa (ur. 29 sierpnia 1933 w Ostrowi Mazowieckiej) – historyk literatury polskiej, literaturoznawca polski, teoretyk literatury, profesor doktor habilitowany.

Życiorys

Urodziła się w rodzinie Józefa Abramowskiego, oficera Policji Państwowej, i Czesławy z domu Dąbrowskiej, nauczycielki. Przed i w czasie II wojny światowej mieszkała w Warszawie. Uczęszczała do szkoły powszechnej i na tajne komplety w klasztorze Franciszkanek Rodziny Marii w Warszawie.

Po wojnie kontynuowała naukę w Gimnazjum Ogólnokształcącym w Dębnie Lubuskim (1945–1948). Maturę zdała w 1950 roku w Liceum Ogólnokształcącym w Drawsku Pomorskim. W 1951 roku podjęła studia polonistyczne na Uniwersytecie Poznańskim. Po uzyskaniu w 1955 roku tytułu magistra, rozpoczęła pracę jako aspirant w Instytucie Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk. W IBL pracowała do roku 1958. Od 1961 roku do końca kariery pracowała w Katedrze Literatury Polskiej (po reorganizacji Instytut Filologii Polskiej) Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. W 1962 roku obroniła pracę doktorską Odprawa posłów greckich Jana Kochanowskiego wobec tragedii renesansowej. Habilitowała się w 1974 roku na tym samym uniwersytecie rozprawą Ład i fortuna. O tragedii renesansowej w Polsce. W latach 1974–1977 i 1981–1984 była wicedyrektorem do spraw dydaktycznych Instytutu Filologii Polskiej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza. Jest członkiem redakcji serii Komitetu Nauk o Literaturze Polskiej PAN „Rozprawy Literackie”. 23 sierpnia 1980 roku dołączyła do apelu 64 uczonych, pisarzy i publicystów do władz komunistycznych o podjęcie dialogu ze strajkującymi robotnikami[1]. Redaguje serię „Czytani Dzisiaj” poznańskiej oficyny Bookservice. W roku 1990 uzyskała tytuł profesora oraz stanowisko profesora nadzwyczajnego i objęła funkcję kierownika Pracowni, a następnie Zakładu Poetyki Historycznej (do roku 2002). Na swoich seminariach wypromowała ok. 300 magistrów i 10 doktorów. W latach 80. i 90. była członkiem Komitetu Nauk o Literaturze Polskiej Polskiej Akademii Nauk, a od roku 1993 przez dwie kadencje także Rady Naukowej Instytutu Badań Literackich. W roku 1995 została mianowana profesorem zwyczajnym. Jest członkiem redakcji serii KNoLP „Rozprawy Literackie”. Była pomysłodawcą i redaktorem serii „Czytani dzisiaj” poznańskiej oficyny Rebis.

Debiutowała w 1956 roku w „Widnokręgu” – dodatku do „Gazety Poznańskiej” nr 24 artykułem „Pojedynek dwóch epok. (Z dziejów kulturalnych Poznania)”. Jest autorką ok. 100 publikacji.

Od 1952 do rozwodu w 1968 roku była żoną dziennikarza Jerzego Kołtuniaka.

Mieszka w Poznaniu. Od roku 2003 na emeryturze.

Publikacje

  • Odprawa posłów greckich Jana Kochanowskiego wobec tragedii renesansowej, Janina Kułtuniakowa, Poznań, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza 1963, 282 s,
  • Ład i fortuna. O tragedii renesansowej w Polsce, Janina Abramowska, Wrocław, Polska Akademia Nauk, Instytut Badań Literackich 1974, 218 s.
  • Polska bajka ezopowa, Janina Abramowska, pod redakcją Aleksandry Okopień-Sławińskiej, Polska Akademia Nauk, Instytut Badań Literackich, Poznań, Wydawnictwo Naukowe UAM 1991, ISBN 83-04-01333-9, ISBN 83-232-0339-3, 382 s.
  • Jan Kochanowski, Janina Abramowska, Poznań, Dom Wydawniczy „Rebis” 1994, ISBN 83-7120-112-5, ISBN 83-7120-090-0, 149 s.
  • Powtórzenia i wybory: studia z tematologii i poetyki historycznej, Janina Abramowska, Poznań, Dom Wydawniczy Rebis 1995, ISBN 83-7120-290-3, 399 s.
  • Z perspektywy końca wieku. Studia o literaturze i jej kontekstach, pod red. Janiny Abramowskiej i Aliny Brodzkiej, Poznań, Dom Wydawniczy „Rebis” 1997, ISBN 83-7120-502-3, 295 s.
  • Sporne i bezsporne problemy współczesnej wiedzy o literaturze, praca zbiorowa pod redakcją Włodzimierza Boleckiego i Ryszarda Nycza, autorka Janina Abramowska i inni, Instytut Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk, Fundacja „Centrum Międzynarodowych badań Polonistycznych”, Warszawa, IBL. PAN Wyd. 2002, ISBN 83-87456-91-8, 467 s.
  • Alegoria, pod redakcją Janiny Abramowskiej, Gdańsk, Słowo/Obraz Terytoria 2003, ISBN 83-89405-60-1, 218 s.
  • Poetyka, polityka, retoryka, pod redakcją Włodzimierza Boleckiego i Ryszarda Nycza, autorka Janina Abramowska i inni, Fundacja „Centrum Międzynarodowych Badań Polonistycznych”, Instytut Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk, Warszawa, Instytut Badań Literackich PAN. Wydawnictwo: Fundacja „Centrum Międzynarodowych Badań Polonistycznych” 2006, ISBN 83-89348-67-5, 392 s.
  • Teoria, historia, powinowactwa literatury, Jerzy Ziomek, wstęp Seweryna Wysłouch, dobór tekstów Janina Abramowska i Ewa Wiegandt, Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, Poznań, Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza 2008, ISBN 978-83-7063-544-2, 192 s.
  • Pisarze w zwierzyńcu, Janina Abramowska, Wydawnictwo Poznańskie, Październik 2010, ISBN 978-83-7177-620-5, 188 s.

Ordery i odznaczenia

Źródło:[3].

Nagrody

  • Nagroda Ministra Szkolnictwa Wyższego i Nauki za książkę Ład i fortuna. O tragedii renesansowej w Polsce (1975)
  • Nagroda Ministra Edukacji Narodowej za książkę Polska bajka ezopowa (1992)

Przypisy

  1. ↑ Apel (dokument KSS KOR, Archiwum Opozycji IV/04.05.43 [b.n.s])
  2. ↑ M.P. z 1993 r. Nr 66, poz. 585 (ISAP) „za wybitne zasługi w pracy naukowej i dydaktycznej”.
  3. ↑ Alicja Szałagan, Abramowska Janina – Słownik Pisarzy i Badaczy XX i XXI w. [online], pisarzeibadacze.ibl.edu.pl [dostęp 2025-12-10] [zarchiwizowane z adresu 2025-10-09].

Bibliografia

  • Współcześni polscy pisarze i badacze literatury – słownik biobibliograficzny, tom pierwszy A-B, opracował zespół pod redakcją Jadwigi Czachowskiej i Alicji Szałagan, Warszawa 1994, s. 28, ISBN 83-02-05445-3, hasło Abramowska Janina
  • Janina Abramowska, [w:] archiwalna baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2011-06-19].
  • Jubileusz profesor Janiny Abramowskiej, Poznań IFP UAM, 2004, ISBN 83-88176-51-X, 36 s.