Janina Pohl-Mizerska

Z rozpoczęciem II wojny światowej została zmobilizowana do szpitalu polowych PCK w Warszawie. Została zaprzysiężona 29 września w Służbie Zwycięstwu Polski. W tym czasie z poręczenia poznaniaków Franciszka Firlika oraz Floriana Marciniaka została zaprzysiężona w konspiracji i 11 listopada 1939 roku wróciła do Poznania jako łączniczka Franciszka Firlika (ps. „Orliński”) w nowo utworzonej Organizacji Harcersko-Wojskowej powiązanej z organizacją „Ojczyzna”. Po aresztowaniu Franciszka Firlika pracowała dla szefa Związku Odwetu Okręgu Poznańskiego – Franciszka Witaszka.

Równolegle zgodnie z przydziałem niemieckich władz rozpoczęła pracę w Miejskim Wydziale Zdrowia w ramach policji obyczajowej, a następnie została zatrudniona w Poradni Chorób Wenerycznych i Czystości Rasowej.

W swojej działalności konspiracyjnej brała czynny udział w pomocy wysiedlanym z mieszkań mieszkańcom i mieszkankom Poznania, wspierała rodziny aresztowanych i poległych, udzielała opieki medycznej ukrywającym się rannym żołnierzom, zajmowała się także wysyłaniem paczek do obozów koncentracyjnych i jenieckich. W poradni do jej obowiązków należała opieka medyczna i regularne badania kobiet przymusowo pracujących w domu publicznym dla żołnierzy niemieckich pod adresem ul. Rybaki 19 (wówczas - Fischerei 19). Od swoich pacjentek pozyskiwała informacje wywiadowcze dotyczące niemieckich żołnierzy – o transportach wojska, liczbie i stanie rannych, o nastrojach na wszystkich frontach. Regularnie otrzymywała od nich duże ilości niemieckich kartek żywnościowych i pieniędzy, które mogła przekazać na wsparcie akcji pomocowych^[2].

Z kolei do jej głównych zadań konspiracyjnych należało prowadzenie skrzynki kontaktowej w miejscu pracy, zbieranie meldunków oraz szyfrowanie wiadomości.

W 1942 roku została skierowana do Warszawy, gdzie rozpoczęła pracę w Delegaturze Rządu na Kraj jako łączniczka o pseudonimie „Iza”. Po rozpoczęciu powstania warszawskiego współorganizowała punkt sanitarny batalionu „Zaremba-Piorun” w lokalu przy ulicy Hożej 63. W 1944 roku na niemiecki rozkaz przygotowuje transport do obozu Stalag XI A w Altengrabow. Później została tam przełożoną 11 pielęgniarek, które opiekowały się 600 rannymi. Towarzysząc osobom ciężko rannym podczas wywózki w głąb Niemiec, trafiła 19 grudnia 1944 roku do stalagu Oberlangen (numer jeniecki – 47458)^[5].

Po oswobodzeniu obozu przez 1. Dywizję Pancerną gen. Stanisława Maczka została w okupacyjnej strefie angielskiej, w miasteczku Haren, a następnie zorganizowała szpital dla byłych jeńców wojennych i przesiedleńców w miejscowości Meppen^[6].

Do Polski powróciła razem z I Dywizją Pancerną 31 marca 1946 roku. Po przybyciu do Poznania okazało się, że jej dom rodzinny został zburzony. Na własną prośbę została skierowana do Wydziału Zdrowia Urzędu Wojewódzkiego w Szczecinie i pracowała tam jako instruktorka pielęgniarek. W związku z brakiem wówczas personelu pielęgniarskiego organizowała na terenie województwa kursy pomocy z pielęgniarstwa. W 1950 roku objęła stanowisko pielęgniarki wojewódzkiej ds. matki i dziecka. W 1956 roku rozpoczęła pracę jako pielęgniarka wojewódzka w Gdańsku.

W 1959 roku ze względu na stan zdrowia zmuszona była przejść na rentę socjalną z powodu niezdolności do pracy. Pomimo problemów zdrowotnych nadal udzielała się społecznie w rozmaitych organizacjach oświatowych i kombatanckich m.in. w Gdańsku, Olsztynku i Warszawie oraz publikowała teksty dotyczące pracy w konspiracji.

Zmarła 3 stycznia 1999 roku, została pochowana na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach (A-19-7-19)^[7][8].