Janina Romanówna

Janina Romanówna
Ilustracja
Janina Romanówna (marzec 1933)
Data i miejsce urodzenia

9 października 1904
Lwów, Austro-Węgry

Data i miejsce śmierci

11 października 1991
Warszawa

Zawód

aktorka, pedagog

Współmałżonek

Mieczysław Mierzejewski

Lata aktywności

1921–1973

Odznaczenia
Order Sztandaru Pracy I klasy Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi (II RP) Złoty Krzyż Zasługi Medal 10-lecia Polski Ludowej Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego Odznaka tytułu honorowego „Zasłużony Nauczyciel PRL”
Odznaka Nagrody Państwowej Odznaka Nagrody Państwowej Odznaka tytułu honorowego „Zasłużony dla Kultury Narodowej” Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury”

Janina Romanówna (ur. 9 października 1904 we Lwowie, zm. 11 października 1991 w Warszawie) – polska aktorka teatralna, filmowa i telewizyjna, reżyser, pedagog.

Janina Romanówna i Jan Kreczmar w sztuce „Penelopa” Ludwika Hieronima Morstina (przed 1947)
Nagrobek Janiny Romanówny na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie

Życiorys

Urodziła się 9 października 1904 we Lwowie, ówcześnie znajdującego się na terenie Austro-Węgier, w rodzinie Władysława Romana (1868–1905), lwowskiego aktora teatralnego, i Michaliny z Florczaków[1].

W teatrze debiutowała w 1921 rolą Kasztelanki w Don Juanie Tadeusza Rittnera na deskach Teatru Wielkiego we Lwowie. W latach 1921–1924 występowała na scenie lwowskich Teatrów Miejskich. W 1924 została zaangażowana przez Juliusza Osterwę do Teatru Narodowego w Warszawie. W 1925 zadebiutowała w filmie Iwonka. Do wybuchu wojny występowała na scenach warszawskich: Teatru im. Wojciecha Bogusławskiego (1925–1926) i Teatru Polskiego (1926–1939).

W czasie okupacji była kelnerką w warszawskich kawiarniach, uczestniczyła w konspiracyjnym życiu artystycznym.

W 1945 została zaangażowana do Teatru Wojska Polskiego w Łodzi. W 1946 wróciła do zespołu Teatru Polskiego w Warszawie, gdzie pozostała aż do przejścia na emeryturę w 1973. Sporadycznie reżyserowała sztuki teatralne, m.in. Szalony dzień, czyli wesele Figara Pierre’a Beaumarchais’go (1955) i Głupi Jakub Tadeusza Rittnera (1959) w Teatrze Polskim w Warszawie oraz Spazmy modne Wojciecha Bogusławskiego (1966).

Była ceniona przez m.in. Andrzeja Seweryna[2] i zasłużonym pedagogiem Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Warszawie. W 1955 otrzymała tytuł naukowy profesora zwyczajnego. Była zasłużoną działaczką ZASP-u (SPATiF-u); w latach 1959–1961 wiceprezes Stowarzyszenia.

Występowała również w Teatrze Telewizji, m.in. w spektaklach: Mąż i żona Aleksandra Fredry w reż. Bohdana Korzeniewskiego jako Elwira (1955), Wesele Stanisława Wyspiańskiego w reż. Adama Hanuszkiewicza jako Radczyni (1963), Non stop Macieja Zenona Bordowicza w reż. Augusta Kowalczyka jako Antosia (1970) oraz w przedstawieniu Żywy trup Lwa Tołstoja w reż. Andrzeja Łapickiego jako Anna Karenina (1970).

Była żoną kompozytora i dyrygenta Mieczysława Mierzejewskiego[3][4].

Zmarła w Warszawie, pochowana została na cmentarzu Powązkowskim (kwatera 183-6-18)[4].

Filmografia

Ordery i odznaczenia

Nagrody i wyróżnienia

Przypisy

  1. ↑ Władysław Roman, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (baza wiedzy: Osoby) [dostęp 2023-12-09].
  2. ↑ k, Andrzej Seweryn – pół wieku na scenie | AICT Polska [online], www.aict.art.pl, 20 grudnia 2018 [dostęp 2026-01-30].
  3. ↑ Mieczysław Mierzejewski, archiwum.teatrwielki.pl [dostęp 2023-12-09].
  4. 1 2 Cmentarz Stare Powązki: JÓZEFA ROMAN, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [dostęp 2020-01-19].
  5. ↑ M.P. z 1954 r. Nr 105, poz. 1376 (ISAP) „w 10 rocznicę Polski Ludowej za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki”.
  6. ↑ M.P. z 1952 r. Nr 70, poz. 1078 (ISAP) „za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki”.
  7. ↑ M.P. z 1953 r. Nr 106, poz. 1422 (ISAP) „w związku z 40-leciem pracy Państwowego Teatru Polskiego w Warszawie”.
  8. ↑ M.P. z 1955 r. Nr 101, poz. 1400 (ISAP) – Uchwała Rady Państwa z dnia 19 stycznia 1955 r. nr 0/196 – na wniosek Ministra Kultury i Sztuki – wskazana jako Mierzejewska Janina.
  9. ↑ Wręczenie Odznak Tysiąclecia, "Życie Warszawy", nr 55, 5 marca 1967, s. 11.
  10. ↑ Wyróżnienia dla wybitnych artystów i zasłużonych pracowników, "Trybuna Ludu", nr 217, 10 września 1976, s. 9.
  11. ↑ Nagrody Państwowe za osiągnięcia w dziedzinie nauki, postępu technicznego, literatury i sztuki. „Życie Warszawy”. Rok XII, Nr 173 (3656), s. 5, 22 lipca 1955. Warszawa: Instytut Prasy „Czytelnik”. [dostęp 2024-05-31].

Bibliografia

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.