Janusz Kryszak

Janusz Kryszak

Data i miejsce urodzenia	22 listopada 1945 Bydgoszcz
Data i miejsce śmierci	24 sierpnia 2019 Toruń
Narodowość	polska
Język	polski
Alma Mater	Uniwersytet Mikołaja Kopernika
Dziedzina sztuki	studium literaturoznawcze, poezja
Ważne dzieła
Katastrofizm ocalający Literatura złej chwili dziejowej
Odznaczenia

Janusz Kryszak (ur. 22 listopada 1945 w Bydgoszczy, zm. 24 sierpnia 2019 w Toruniu^[1]) – polski literaturoznawca, profesor nauk humanistycznych, poeta.

Urodził się w rodzinie Edmunda, fryzjera, i Urszuli z Ziółkowskich, księgowej. W 1963 ukończył szkołę średnią w Bydgoszczy i rozpoczął studia polonistyczne na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu^[2].

Na UMK kierował Zakładem Literatury Młodej Polski i Dwudziestolecia Międzywojennego oraz Pracownią Badań Emigracji w Instytucie Literatury Polskiej UMK^[3]. Badacz literatury polskiej na Emigracji, wieloletni redaktor naukowy rocznika „Archiwum Emigracji”. Autor licznych artykułów naukowych poświęconych polskiej poezji współczesnej i szkiców literackich, redaktor prac naukowych. Badacz twórczości m.in.: Mariana Czuchnowskiego, Wacława Iwaniuka, Tytusa Czyżewskiego. Jako poeta debiutował w roku 1970. Jego poezja była tłumaczona na język rosyjski, angielski i niemiecki.

W 2007 roku, po ujawnieniu przez media jego długoletniej współpracy z SB (od 1967), wycofał się z życia publicznego^[3][4].

Zmarł w Toruniu.

• 1978 – Katastrofizm ocalający. Z problematyki poezji tzw. Drugiej Awangardy (Warszawa, PWN), wyd. 2 – 1985
• 1981 – Urojona perspektywa (Łódź, WŁ)
• 1984 – Poezja ziemi. Międzywojenna twórczość Mariana Czuchnowskiego (Warszawa, LSW) – praca habilitacyjna, autor otrzymał za nią Nagrodę im. Stanisława Piętaka w 1984 roku^[2]
• 1995 – Literatura złej chwili dziejowej. Szkice o drugiej emigracji (Warszawa, Spółka Wydawniczo-Księgarska)
• 1997 – Rzeczywistość trzecia (Bydgoszcz)
• 2007 – Na łasce słów (Toruń, Adam Marszałek)
• 2010 – A po ziemi wychodźcy idą w obce kraje. O poezji i poetach Drugiej Emigracji (Gdańsk, Słowo/Obraz Terytoria)
• 2011 – Poeta w poszukiwaniu rzeczywistości, (Toruń, Adam Marszałek)

• 1970 – Widziadła gorejące (Gdańsk, Wydawnictwo Morskie)
• 1974 – Poeta w niebieskim kombinezonie roboczym (Toruń, „Od Nowa”)
• 1977 – Inny głos (Olsztyn, Pojezierze)
• 1982 – Wersja próbna (Toruń, Toruńskie Towarzystwo Kultury)
• 1991 – Życie wewnętrzne i inne wiersze (Bydgoszcz, Kujawsko-Pomorskie Towarzystwo Kulturalne)
• 1992 – Mały wybór (Olsztyn, Decora)
• 1996 – Odosobnienie
• 2001 – Czwarta dekada (Toruń, Adam Marszałek)
• 2004 – Spacer zimowy (Berlin, Modellus Press)
• 2005 – Elegia na odejście szpaka (Toruń, Adam Marszałek)
• 2011 – Szczeliny świata (Toruń, Adam Marszałek)

• Złoty Krzyż Zasługi (1989)
• Brązowe Odznaczenie im. Janka Krasickiego (1975)
• Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” (1980)
• Odznaka Honorowa Socjalistycznego Związku Studentów Polskich (1982)

• Nagroda „Pióra” za działalność krytyczną (1979)^[5]
• Nagroda im. Stanisława Piętaka za pracę habilitacyjną Poezja ziemi. Międzywojenna twórczość poetycka Mariana Czuchnowskiego (1984)
• Nagroda Fundacji im. N. i W. Turzańskich w Toronto (1996)
• Złote Wiosło, nagroda bydgoskiego klubu Arka, wręczona w ramach spotkań poetyckich organizowanych przez Klub na Szwederowie (2001)

• Janusz Kryszak [W:] Rozkwita pamięć pomiędzy wierszami Antologia wierszy poetów studiujących na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu w latach 1945–2000, Wybór i noty Krzysztof Ćwikliński, Wydawnictwo GRAFFITI BC, Toruń 2000.

• Prof. dr hab. Janusz Marian Kryszak, [w:] archiwalna baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2011-11-11] .