Jawa Minor

Jawa Minor

Jawa Minor kabriolet
Producent	Jawa
Okres produkcji	1937–1940
Miejsce produkcji	Praga / Týnec nad Sázavou, Brodce
Poprzednik	Jawa 700
Dane techniczne
Segment	B
Typy nadwozia	2-drzwiowy sedan 2-drzwiowy kabriolet 2-drzwiowy roadster
Silniki	R2: 0,6 l, 19,5 KM
Skrzynia biegów	manualna
Napęd	przedni, silnik z przodu
Długość	3550–3600 mm[1]
Szerokość	1350 mm[1]
Wysokość	1360–1400 mm[1]
Rozstaw osi	2350/2410 mm[1]
Masa własna	600–690 kg[1]
Zbiornik paliwa	23 l[1]
Dane dodatkowe
Konkurencja	Škoda Popular

Jawa Minor – czechosłowacki mały samochód osobowy produkowany pod marką Jawa w latach 1937–1940. Wyposażony był w silnik dwusuwowy o pojemności 0,6 l, napędzający przednie koła. Wyprodukowano poniżej 3 tysięcy sztuk. W momencie debiutu był najtańszym czechosłowackim samochodem osobowym.

Od 1933 roku czechosłowacka fabryka zbrojeniowa i przemysłu maszynowego Zbrojovka Ing. F. Janeček w Pradze, produkująca już wcześniej motocykle marki Jawa, rozpoczęła także produkcję samochodów popularnej klasy, charakteryzujących się nowoczesnym przednim napędem^[1]. Pierwszym modelem była Jawa 700, produkowana na licencji niemieckiego samochodu DKW^[1]. W 1937 roku zastąpił go nieco mniejszy pierwszy model całkowicie własnej konstrukcji: Jawa Minor, zaprojektowany przez inż. Rudolfa Vykoukala^[1][2] . Projektantem nadwozia o nowoczesnym wyglądzie był Zdeněk Kejval^[1]. Samochód został zaprezentowany w październiku 1937 roku na Salonie Samochodowym w Pradze^[1]. Już we wrześniu jednak trzy samochody Jawa Minor z wojskowymi załogami zadebiutowały w rajdzie Małej Ententy na terenie Czechosłowacji, Rumunii i Jugosławii, zdobywając pierwsze miejsce w klasie pojemności 750 cm³ i trzecie miejsce w klasyfikacji generalnej^[1]. Od razu też obok modelu cywilnego wdrożono do produkcji model wojskowy z otwartym nadwoziem, dwoma kołami zapasowymi z tyłu i specjalnym wyposażeniem, zamówiony w liczbie 400 sztuk dla armii czechosłowackiej^[1].

Wersja cywilna była produkowana z nadwoziami dwudrzwiowymi: sedan (tudor), kabriolet lub roadster^[1]. Sedan i kabriolet miały siedzenia w układzie 2+2, z małą kanapą tylną dla dzieci lub miejscem na bagaż po złożeniu jej oparcia^[1]. Kabriolet miał zdejmowane boczne okna z ramami, natomiast dwumiejscowy roadster miał składaną do przodu przednią szybę i krótki składany brezentowy dach^[1]. Nadwozia miały konstrukcję mieszaną, z ramą drewnianą i panelami z blachy stalowej^[1]. Podwozia samochodów produkowane były w głównych zakładach w Nuslach w Pradze, a nadwozia w warsztacie karoseryjnym Janečka w Kvasinach, natomiast montaż końcowy odbywał się w Týncu nad Sázavou, a później w Brodcach^[1][2] . Samochód kosztował od 16 000 koron (równowartość ok. 3,4 tys. zł)^[a], będąc najtańszym samochodem na rynku czechosłowackim^[1].

Konstrukcja samochodu była oparta na ramie, lecz w odróżnieniu od poprzednika nie prostokątnej, ale z centralną belką o kwadratowym przekroju^[1]. Wszystkie koła miały niezależne zawieszenie, resorowane górnymi poprzecznymi resorami półeliptycznymi (z przodu na wahaczach poprzecznych, a z tyłu na wahliwych półosiach)^[1]. Silnik był dwusuwowy, rzędowy dwucylindrowy, o pojemności skokowej 615,75 cm³ i rozwijał moc 19,5 KM (14 kW) przy 3500 obr./min^[1]. Zamontowany był wzdłużnie za osią przednią i napędzał przednie koła^[1]. Hamulce były mechaniczne bębnowe^[1]. Rozstaw kół wynosił 1050 mm, a rozmiar opon 4,75 x 16 cali^[1]. Prędkość maksymalna wynosiła 90–95 km/h, a średnie zużycie paliwa 7–9 l/100 km^[1].

Jesienią 1938 roku wprowadzono samochody z roku modelowego 1939, wyróżniające się zewnętrznie pionowym paskiem ozdobnym pośrodku atrapy chłodnicy^[1]. Większe zmiany przeszedł tylko sedan, w którym rozstaw osi powiększono o 6 cm do 2410 mm, a długość całkowitą do 3600 mm, przez co nadwozie było nieco bardziej przestronne z tyłu i mieściło cztery osoby^[1]. Zaokrąglony bagażnik wystawał z tyłu nadwozia, ale dostępny był tylko od wewnątrz^[1]. Produkcja samochodów mimo zagarnięcia Czech przez Niemcy została wstrzymana dopiero w 1940 roku, z uwagi na niemieckie potrzeby wojenne. Wyprodukowano do tej pory ogółem poniżej 2000 sztuk samochodów Jawa Minor, łącznie z wersją wojskową^[1]. Po wojnie złożono jeszcze 700 samochodów, korzystając z zachowanych części^[1].

• 
  Jawa Minor kabriolet z 1938
• 
  Jawa Minor roadster z 1938
• 
  Jawa Minor kabriolet z 1939
• 
  Jawa Minor tudor z 1939 od tyłu

• Jan Tuček: Jawa Minor – Hbitý elegán. Automobil, 06-02-2013. (cz.).
• Jan Tuček: Jawa 700 (1934 – 1937) – V licenci. Automobil, 26-01-2016. (cz.).