Jean Georg Haffner

Jean Georg Haffner
Jan Jerzy Haffner
Ilustracja
Pomnik Jeana Georga Haffnera w Parku Północnym w Sopocie
Data i miejsce urodzenia

21 września 1775 lub 1777
Colmar

Data i miejsce śmierci

20 kwietnia 1830
Gdańsk

Przyczyna śmierci

gruźlica

Zawód, zajęcie

lekarz

Jan Jerzy Haffner, właśc. Jean Georg Haffner (ur. 21 września 1775 lub 1777 w Colmarze, Alzacja[1], zm. 20 kwietnia 1830 w Gdańsku[2]) – lekarz wojsk napoleońskich (major-chirurg).

Życiorys

Jego rodzicami byli Georg i Catharina Elisabeth z domu Müller. Ojciec z zawodu był piekarzem. W 1803 roku Haffner uzyskał tytuł lekarza[2]. Przybył do Gdańska w 1808 i osiadł tam na stałe[3]. W tym samym ożenił się z Reginą Karoliną Bruns, wdową po Janie Krzysztofie Boettcherze[4]. Za jego namową, w roku 1808 gen. Jean Rapp – francuski gubernator Gdańska, polecił zbudować w Gdańsku-Brzeźnie łazienki do morskich kąpieli – pierwszy taki obiekt w regionie. Później, na zlecenie władz pruskich, Haffner zajął się utworzeniem w Sopocie kąpieliska morskiego oraz organizacją kurortu. Od 1811 praktykował w Gdańsku jako lekarz. Po odejściu wojsk francuskich w 1814 pozostał w Gdańsku, po czym przeniósł się do Sopotu, wioski liczącej wówczas niewiele ponad 300 mieszkańców.

Jest jednym z „ojców założycieli” Sopotu. W 1823 otrzymał od rządu pruskiego prawo założenia kąpieliska. Wydzierżawiono mu dwie morgi magdeburskie brzegu morskiego, gdzie dziś rozciąga się część parku sopockiego. Tam sadził drzewa, w czym pomagała mu ludność rybacka, która nazywała go „wesołym francuskim doktorem”. Wybudował własnym kosztem dom kuracyjny i urządzenia do kąpieli zimnych i gorących. Ułożył regulamin kąpieliska. Założone przez niego uzdrowisko było później wiele lat w posiadaniu jego spadkobierców.

Haffner zmarł w wyniku gruźlicy 20 kwietnia 1830 roku, w swoim domu przy ul. Kotwiczników w Gdańsku[5]. Pochowany został 26 kwietnia 1830 roku na cmentarzu w Starych Szkotach (dziś już nieistniejącym)[6].

Upamiętnienie

Obelisk Haffnera na miejscu nieistniejącego cmentarza w Starych Szkotach w Gdańsku.
  • Jego imieniem nazwano jedną z ulic w Sopocie[7].
  • W gmach Zakładu Balneologicznego w Sopocie w 1988 roku wmurowano tablicę pamiątkową, poświęconą Jeanowi Haffnerowi.
  • W 2002 roku jego imieniem nazwano park w Gdańsku-Brzeźnie[8].
  • 8 października 2004 roku, z okazji 103 rocznicy nadania Sopotowi praw miejskich, został odsłonięty pomnik ku czci Haffnera. Został on usytuowany w Parku Północnym pomiędzy klubem Sfinks a Grand Hotelem. Autorem pomnika jest rzeźbiarz Zbigniew Jóźwik[9]. Opracowanie architektoniczne pomnika wykonali Agata Jabłońska-Gibas, Mariusz Gibas i Robert Idem.
  • W Gdańsku, w części Stare Szkoty, na miejscu nieistniejącego cmentarza 20 września 2020 roku z inicjatywy i środków gdańskiej Fundacji Napoleona odsłonięto na jego cześć kamień pamiątkowy, zlokalizowany na ul. Brzegi 45, przy Kolegiacie św. Ignacego Loyoli[10].

Przypisy

  1. ↑ Tajemnice Haffnera i punkty zwrotne kurortu [online], trojmiasto.pl, 24 lipca 2017 [dostęp 2023-01-17] (pol.).
  2. 1 2 HAFFNER JEAN GEORG, lekarz – Encyklopedia Gdańska [online], gdansk.gedanopedia.pl [dostęp 2023-01-17].
  3. ↑ Jean George Haffner – relacja | Sopocianie – muzeum sopotu [online], sopocianie.muzeumsopotu.pl [dostęp 2023-01-17].
  4. ↑ x, History of Sopot [online], Visit Sopot [dostęp 2023-01-17] (ang.).
  5. ↑ Cezary Wołodkowicz, Nieznane karty z życia Jeana George'a Haffnera, [w:] Rocznik Sopocki 2018, s.157.
  6. ↑ cmentarz został zlikwidowany po I wojnie światowej w wyniku rozbudowy drogi dojazdowej do Gdańska (obecnej ulicy Trakt św. Wojciecha), mieścił się w jej obrębie na wysokości upamiętniającego obelisku, w miejscu dawnej stacji CPN i serwisu samochodowego
  7. ↑ Ul. Jana Jerzego Haffnera – Mapa Sopot, plan miasta, ulice w Sopocie – E-turysta [online], mapy.e-turysta.pl [dostęp 2023-01-17].
  8. ↑ Park Brzeźnieński im. Jana Jerzego Haffnera [online], www.mapamamy.pl [dostęp 2023-01-17] (pol.).
  9. ↑ Pomnik Jana Jerzego Haffnera – SopotSpot [online] [dostęp 2025-12-21].
  10. ↑ POMNIK JEANA GEORGA HAFFNERA, ul. Brzegi – Encyklopedia Gdańska [online], gdansk.gedanopedia.pl [dostęp 2025-12-21].