Jean Seberg

Jean Seberg
Ilustracja
Jean Seberg (1961)
Imię i nazwisko

Jean Dorothy Seberg

Data i miejsce urodzenia

13 listopada 1938
Marshalltown, Stany Zjednoczone

Data i miejsce śmierci

30 sierpnia 1979
Paryż, Francja

Zawód

aktorka

Współmałżonek

François Moreuil
(1958–1960; rozwód)
Romain Gary
(1962–1970; rozwód)
Dennis Berry
(1972–1979; separacja)

Lata aktywności

1957–1979

Grób Jean Seberg na Cmentarzu Montparnasse

Jean Seberg (ur. 13 listopada 1938 w Marshalltown, zm. 30 sierpnia 1979 w Paryżu) – amerykańska aktorka i reżyserka filmowa.

Życiorys

Była córką Dorothy Arline (z domu Benson), nauczycielki na zastępstwie, i Edwarda Waldemara Seberga, farmaceuty[1]. Jej rodzina była wyznania luterańskiego i miała korzenie szwedzkie, brytyjskie oraz niemieckie[2]. Seberg miała siostrę Mary-Ann (ur. 1936) oraz dwóch braci, Kurta Edwarda (1942–2023) i Davida Alana (1950–1968); młodszy z braci zginął w wypadku samochodowym w 1968 w wieku 18 lat[1]. Należała do amatorskiego zespołu teatralnego[3]. Po ukończeniu szkoły średniej Marshalltown High School, Seberg rozpoczęła studia aktorskie na University of Iowa[4], dążąc do realizacji swojego celu, jakim była kariera gwiazdy Broadwayu.

Zyskała sławę w wieku 17 lat, gdy reżyser Otto Preminger wybrał ją spośród tysięcy kandydatek do tytułowej roli w dramacie historycznym Święta Joanna (Saint Joan, 1957) według sztuki George’a Bernarda Shawa, kręconym we Francji. W Stanach Zjednoczonych został źle przyjęty, ale podobał się w Europie[3]. Krytycy ostro ocenili jej kreację Joanny d’Arc[5]. Rok później zagrała postać Cécile w dramacie Ottona Premingera. Witaj, smutku (Bonjour tristesse, 1958) na podstawie bestsellera Françoise Sagan.

5 września 1958 wyszła za mąż za adwokata Françoisa Moreuila, poznanego podczas realizacji Witaj, smutku. Wystąpiła w dwóch filmach angielskich, jako Helen, córka profesora Alfreda Kokintza (William Hartnell) w komedii wojennej Mysz, która ryknęła (The Mouse That Roared, 1959) z Peterem Sellersem i Barbara Holloway w dramacie kryminalnym Niech nikt nie pisze dla mnie epitafium (Let No Man Write My Epitaph, 1960) z Shelley Winters, ale sławę przyniosła jej dopiero rola Patricii Franchini w dramacie kryminalnym Jeana-Luca Godarda Do utraty tchu (À bout de souffle, 1960), jednym z klasycznych filmów Nowej Fali[6], za którą zdobyła nominację do Nagrody BAFTA dla najlepszej aktorki pierwszoplanowej.

21 września 1960 Seberg i Moreuil rozwiedli się[3]. Moreuil zgromadził wcześniej pieniądze i był współreżyserem dramatu Miłość uczennicy (La récréation, 1961)[3], gdzie Seberg zagrała główną rolę Kate Hoover.

16 października 1962 poślubiła starszego od siebie o 24 lata Romaina Gary, konsula generalnego Francji w Los Angeles, pisarza i dyplomatę[3]. Urodziła syna Alexandre Diego (ur. 17 lutego 1962). 1 lipca 1970 doszło do rozwodu.

Przez długie lata mieszkała we Francji i występowała głównie w dziełach francuskich reżyserów. Do jej najlepszych kreacji należy postać pacjentki szpitala psychiatrycznego o skłonnościach lesbijskich Lilith Arthur w dramacie psychologicznym Roberta Rossena Lilith (1964)[7], za którą była nominowana do Złotego Globu dla najlepszej aktorki w filmie dramatycznym.

Zagrała w kilkudziesięciu filmach amerykańskich i europejskich, w tym w dreszczowcu Claude’a Chabrola Droga do Koryntu (La route de Corinthe, 1967), gdzie wcieliła się w postać wdowy Shanny po oficerze NATO, mszczącej śmierć męża, i westernie Josha Logana Pomaluj swój wóz (Paint Your Wagon, 1969) z Clintem Eastwoodem i Lee Marvinem. W 1974 wyreżyserowała krótkometrażowy dramat Ballad for Billy the Kid[4].

12 marca 1972 zawarła związek małżeński z reżyserem Dennisem Charlesem Berrym. 30 sierpnia 1979 doszło do rozwodu. W 1979 związała się z Algierczykiem Ahmedem Hasni[8].

Poza ekranem znana była z burzliwego i tragicznego życia osobistego. Zginęła śmiercią samobójczą, po przedawkowaniu barbituranów.

W 2019 powstał film Seberg oparty na życiu aktorki. W roli tytułowej wystąpiła Kristen Stewart[9].

Wybrana filmografia

Przypisy

  1. 1 2 Kit & Morgan Benson: Jean Seberg (1938–1979). Find a Grave. [dostęp 2026-08-24]. (ang.).
  2. ↑ Gilbert Millstein, Evolution of a New Saint Joan; Jean Seberg, 18, unknown and barely tried, illustrates how a star is made, if not born, „The New York Times”, 7 kwietnia 1957 [dostęp 2026-08-24] (ang.).
  3. 1 2 3 4 5 Jacek Tabęcki. Szukając tożsamości. „Film”. nr 50 (1797/XXXVIII), s. 16–18, 11 grudnia 1983. Warszawa: Film Polski. ISSN 0137-463X.
  4. 1 2 Jean Seberg Biography (1938–1979). Film Reference. [dostęp 2026-08-24]. (ang.).
  5. ↑ Seberg, Jean (1938–1979). Encyclopedia.com. [dostęp 2026-08-24]. (ang.).
  6. ↑ Jean Seberg w nowych filmach. „Ekran”. nr 27 (169/IV), s. 12, 3 lipca 1960. Warszawa: Zarząd Główny TPPR. ISSN 0013-3299.
  7. ↑ Fakty: Jean Seberg (1938–1979). „Film”. nr 40 (1609/XXXIV), s. 13, 7 października 1979. Warszawa: Film Polski. ISSN 0137-463X.
  8. ↑ Wendell Rawls jr., F.B.I. Admits Planting a Rumor To Discredit Jean Seberg in 1970, „The New York Times”, 15 września 1979 [dostęp 2026-08-25].
  9. ↑ Seberg (2019). Rotten Tomatoes. [dostęp 2023-02-15].

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.