Jehuda Warszawiak

Jehuda Warszawiak, ps. „Jehudoni” (ur. 31 grudnia 1907 w Kaliszu, zm. 1942?) – żydowski pisarz i tłumacz tworzący w języku jidysz, hebrajskim i polskim, krytyk sztuki.

Według części źródeł urodził się w 1903 roku. Syn Icka Maera Warszawiaka i Bruchy z domu Horowicz^[1].

W dzieciństwie uczęszczał do chederu, następnie pobierał nauki w rosyjskim gimnazjum. Literacko debiutował w 1920 roku na łamach wiedeńskiego, hebrajsko-niemieckiego czasopisma „Menora”^[2][3].

W latach 20. XX wieku zamieszkał w Warszawie^[1]. Był wydawcą i redaktorem warszawskich czasopism hebrajskojęzycznych, m.in. „Ha-Jom”, „Ha-Cefira”, „Iton Katan” oraz „Itoni”, redagował również pisma „Hed Ha-noar” i „Amudim”^[1]. Później zaczął również tworzyć w językach jidysz oraz polskim, zajmował się m.in. pisaniem opowiadań oraz krytyką sztuki. Publikował m.in. na łamach pism „Der Moment”, „Hajnt”, „Unzer Ekspres”, „Radio”, „Chwila”, „Nowy Dziennik”, „Nasz Przegląd”, „Opinia”, „Pion”, „Kurier Poranny” „Miesięcznik Żydowski” i „Wiadomości Literackie”, współpracował również z prasą zagraniczną, m.in. z hebrajskojęzycznymi pismami „Ha-Olam”, „Ha-Arec”, „Ha-doar” oraz „Dawar”^[3][2][1].

Wydał kilka książek, opracował także antologię polskiej prozy Pojłn. Współpracował z hebrajskimi wydawnictwami encyklopedycznymi oraz z Cijonistiszer leksikon^[2]. Pełnił funkcję sekretarza Hebrajskiego PEN Clubu, był także członkiem zarządu Zrzeszenia Literatów i Dziennikarzy Hebrajskich w Polsce^[2]. Zajmował się również tłumaczeniem literatury polskiej na język hebrajski^[4]. Współpracował z przedsiębiorstwem Syrena Rekord, tłumacząc m.in. polskie tanga na język hebrajski^[1].

W dwudziestoleciu międzywojennym podróżował do Tel Awiwu, gdzie spotkał się m.in. z Chaimem Nachmanem Bialikiem^[1].

Podczas II wojny światowej przebywał w getcie warszawskim. Był bliskim współpracownikiem Abrahama Gancwajcha oraz tzw. „Trzynastki”^[2], miał pełnić funkcję attaché prasowego, a następnie działał w tzw. „Pogotowiu”^[5]. Zajmował się m.in. działalnością propagandową w żydowskim środowisku literackim. Publikował na łamach gadzinowej „Gazety Żydowskiej”^[2][3]. W związku z jego działalnością Emanuel Ringelblum w swoich wspomnieniach nazywał go „Parszawiakiem”^[2].

Prawdopodobnie zginął w Warszawie, zastrzelony w 1942 roku^[2][3][1].