Jeremiah Denton
 Denton w 1983 | |
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
28 marca 2014 |
| Senator z Alabamy | |
| Okres |
od 2 stycznia 1981 |
| Przynależność polityczna | |
| Odznaczenia | |
                       | |
 Denton w czasie służby w US Navy | |
 Rear Admiral | |
| Data i miejsce urodzenia |
15 lipca 1924 |
|---|---|
| Data śmierci |
28 marca 2014 |
| Przebieg służby | |
| Lata służby |
1946–1977 |
| Siły zbrojne | |
| Główne wojny i bitwy | |
Jeremiah Andrew Denton Jr. (ur. 15 lipca 1924 w Mobile w stanie Alabama, zm. 28 marca 2014 w Virginia Beach w stanie Wirginia) – amerykański polityk i kontradmirał Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych, który w latach 1981–1987 zasiadał w Senacie Stanów Zjednoczonych jako przedstawiciel Alabamy.
Podczas wojny w Wietnamie spędził prawie osiem lat jako jeniec wojenny w Wietnamie Północnym, po tym jak pilotowany przez niego samolot A-6 Intruder w 1965 roku uległ poważnemu uszkodzeniu w wyniku wadliwej bomby, która eksplodowała podczas uwalniania ładunku. Jako jeden z pierwszych i najwyższych rangą amerykańskich oficerów wziętych do niewoli przez wietnamskich komunistów, Denton został zmuszony do wzięcia udziału w propagandowym wywiadzie telewizyjnym w 1966 roku, transmitowanym w Stanach Zjednoczonych. Odpowiadając na pytania i udając oślepienie światłami, Denton mrugał oczami w alfabecie Morse’a, nadając słowo „T-O-R-T-U-R-E” – czym po raz pierwszy potwierdził wywiadowi Marynarki Wojennej USA, że amerykańscy jeńcy wojenni są torturowani[1][2]. 12 lutego 1973 roku Denton był pierwszym z amerykańskich jeńców wojennych uwolnionych przez wietnamskich komunistów, który wysiadł z amerykańskiego samolotu podczas operacji Homecoming[3].
W 1976 roku napisał książkę When Hell Was in Session o swoich doświadczeniach w niewoli[4], która została zekranizowana w 1979 roku z Halem Holbrookiem w roli głównej[5]. Denton był również bohaterem filmu dokumentalnego Jeremiah z 2015 roku, wyprodukowanego przez Alabama Public Television[6].
W 1980 roku został wybrany do Senatu Stanów Zjednoczonych, gdzie skupiał się głównie na kwestiach rodzinnych i bezpieczeństwie narodowym, przyczyniając się do uchwalenia w 1981 roku Ustawy o życiu rodzinnym wśród młodzieży (tzw. Chastity Bill)[7] i przewodnicząc Podkomisji Sądownictwa ds. Bezpieczeństwa i Terroryzmu[8]. Był pierwszym republikaninem wybranym w wyborach powszechnych do Senatu w Alabamie[9].
W 2019 roku Sekretarz Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych ogłosił, że przyszły niszczyciel rakietowy typu Arleigh Burke zostanie nazwany imieniem Dentona. Budowa USS „Jeremiah Denton” (DDG-129) rozpoczęła się w sierpniu 2022 roku, a okręt został zwodowany w marcu 2025 roku[10]. Dodatkowo, lotnisko na wyspie Dauphin nazwano Portem Lotniczym Jeremiaha Dentona na cześć Dentona i jego służby wojskowej[11].
Przypisy
- ↑ Steve Chawkins: POW who blinked ‘torture’ in Morse code. Los Angeles Times, 29.03.2014. [dostęp 2026-08-11]. (ang.).
- ↑ Ex-senator and Vietnam POW who blinked "torture" in Morse code dies. CBS News, 28.03.2014. [dostęp 2026-08-11]. (ang.).
- ↑ Operation Homecoming. Naval History and Heritage Command. [dostęp 2026-08-11]. (ang.).
- ↑ Jeremiah Denton. goodreads.com. [dostęp 2026-08-11]. (ang.).
- ↑ When Hell Was in Session 1979 Directed by Paul Krasny. letterboxd.com. [dostęp 2026-08-11]. (ang.).
- ↑ Jeremiah. pbs.org. [dostęp 2026-08-11]. (ang.).
- ↑ Wesley G. Pippert: Chastity bill, with the word, clears committee. upi.com, 24.06.1981. [dostęp 2026-08-11]. (ang.).
- ↑ Statement by Senator Jeremiah Denton before the subcommittee on security and terrorism February 2, 1983. „Terrorism”. 7(1), s. 73–80, styczeń 1984. DOI: 10.1080/10576108408435562. ISSN 0149-0389. (ang.).
- ↑ Alabama Republican Party History. algop.org. [dostęp 2026-08-11]. (ang.).
- ↑ Ingalls Shipbuilding launches USS Jeremiah Denton, latest generation of Arleigh Burke-class destroyer for US Navy. Army Recognition. [dostęp 2026-08-11]. (ang.).
- ↑ Jeremiah Denton Airport. airnav.com. [dostęp 2026-08-11]. (ang.).