Jerzy Żurek

Jerzy Żurek

Jerzy Żurek (ur. 6 czerwca 1946 w Grodźcu, zm. 10 maja 2026[1])[2] – prozaik, dramaturg, znawca rynku sztuki.

Życiorys

Młodość spędził w Sosnowcu i Warszawie, gdzie ukończył w 1969 r. polonistykę na Uniwersytecie Warszawskim. Był wśród ok. 2000 osób zaatakowanych na dziedzińcu UW przez ubeckie bojówki 8 marca 1968 r. Całe dorosłe życie spędził w Warszawie, gdzie pracował m.in. jako dziennikarz i kierownik galerii sztuki.

Twórczość

Debiutował w roku 1970 powieścią Kurz, mając 24 lata. Potem opublikował zbiór opowiadań Pościg (1976), wydany po wieloletnich sporach z cenzurą, która nie akceptowała obyczajowego i politycznego buntu młodych bohaterów tych tekstów.

Najbardziej znaną powieścią Jerzego Żurka jest Casanova (1992), apokryficzna opowieść o polskich perypetiach słynnego weneckiego artysty i uwodziciela. Podobnie historyczne wątki zawiera Biała Góra (2002). Pierwowzorem jej bohatera jest pierwszy polski romantyczny poeta Antoni Malczewski. Obie te książki zostały wyróżnione nagrodami Warszawskiej Premiery Literackiej[3]. Współczesnych spraw dotyczą powieści Job (2000) i Sonia (2005), próbujące mierzyć się z uwarunkowaniami losu polskiego inteligenta.

Najbardziej znane sztuki teatralne autora to: Sto rąk, sto sztyletów (1978), utwór w metaforyczny sposób odwołujący się do pierwszej nocy Powstania listopadowego. Dramat ten – wedle Antologii Dramatu Polskiego – „był wielkim sukcesem. W fabule sztuki widziano parabolę wydarzeń Marca 68 i doceniono jej zakamuflowaną polityczno-patriotyczną wymowę. Podobnie przyjęto następną sztukę Po Hamlecie (1981)”. Obie były wystawiane w wielu teatrach w Polsce (m.in. Teatr im. Słowackiego w Krakowie, teatry Ateneum i Polski w Warszawie, Teatr Wybrzeże w Gdańsku).

W latach 1979–2002 współtworzył i współprowadził, wraz z Alicją Wahl, Galerię Sztuki A.B. Wahl w Warszawie – jedną z pierwszych prywatnych galerii sztuki w Polsce.

Był członkiem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich.

Publikacje

  • Casanova – ISBN 83-88560-31-X
  • Job – ISBN 83-08-03060-2
  • Biała Góra – ISBN 83-7163-366-1
  • Sonia – ISBN 83-7163-435-8
  • Antologia Dramatu Polskiego – ISBN 978-83-7469-475-9
  • Alicja. Bożena. Ja. Siostry Wahl i bohema PRL-u – ISBN 9788368101256[4] Wydawnictwo LIRA, Warszawa 2024
  • Zabić Casanovę – ISBN 978-83-68577-89-1[5] Wydawnictwo LIRA, Warszawa 2026

Przypisy

  1. ↑ Nie żyje Jerzy Żurek, prozaik i dramaturg. polskieradio.pl, 2026-05-10. [dostęp 2026-05-10]. (pol.).
  2. ↑ Żurek Jerzy, [w:] Jadwiga Czachowska, Alicja Szałagan, Współcześni polscy pisarze i badacze literatury: słownik biobibliograficzny, t. 10, Warszawa: Fundacja Akademia humanistyczna, 2007, s. 54, ISBN 978-83-89348-94-4 [dostęp 2025-05-16].
  3. ↑ koszykowa.pl
  4. ↑ Alicja. Bożena. Ja. Siostry Wahl i bohema PRL-u | Jerzy Żurek [online], Lubimyczytać.pl [dostęp 2024-09-30] (pol.).
  5. ↑ Zabić Casanovę | Jerzy Żurek [online], Lubimyczytać.pl [dostęp 2026-06-16].
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.