Jerzy Gawin
![]() | |
| Data i miejsce urodzenia |
20 września 1922 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
23 września 1944 |
| Przebieg służby | |
| Siły zbrojne | |
| Jednostki | |
| Stanowiska |
drugi d-ca plutonu „Felek” kompanii „Rudy” batalionu „Zośka” |
| Główne wojny i bitwy | |
| Odznaczenia | |


Jerzy Gawin, ps. Słoń, Miecz (ur. 20 września 1922 w Warszawie, zm. 23 września 1944 tamże) – podharcmistrz, członek Szarych Szeregów, porucznik Armii Krajowej, powstaniec warszawski, drugi dowódca III plutonu „Felek” 2. kompanii „Rudy” batalionu „Zośka”, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys
Lata młodzieńcze
Syn właściciela firmy Pomoc szkolna, Marcelego Gawina i Janiny z Koszelików. Brat Danuty, sanitariuszki 1. kompanii „Maciek” batalionu „Zośka”.
Uczęszczał do III Męskiego Gimnazjum Miejskiego im. Hugona Kołłątaja przy ul. Śniadeckich. Był w jednej klasie m.in. z Konradem Okolskim, Feliksem Pendelskim i Kazimierzem Łodzińskim. W 1934 wstąpił do 80. Warszawskiej Drużyny Harcerzy Związku Harcerstwa Polskiego.
W 1941 zdał maturę i podjął studia politechniczne.
Konspiracja
Po wybuchu II wojny światowej wraz z całą 80. WDH wszedł do Grup Szturmowych Szarych Szeregów.
W 1942 ukończył pierwszy turnus Szkoły Podchorążych Rezerwy Piechoty „Agricola” (wraz z m.in. Sławomirem Maciejem Bittnerem, Władysławem Cieplakiem i Stanisławem Broniewskim) i przyjął pseudonim Miecz.
- Akcje
- akcja pod Arsenałem (dowódca sekcji „Sten II”, za udział w tej akcji otrzymał po raz pierwszy Krzyż Walecznych)[1]
- akcja w Celestynowie (zespół uderzeniowy)
- akcja Szosy (dowódca; ostrzelanie niemieckich samochodów na trasie Warszawa–Grójec w nocy z 22 na 23 września 1943)
- akcja pod Pogorzelą (ostrzelanie pociągu urlopowego przewożącego Niemców 23/24 października 1943)
- akcja Jula pod Rogoźnem (przerwanie ruchu kolejowego na linii Rzeszów–Przeworsk 5/6 kwietnia 1944)
- akcja Par. II (szkolenie bojowe w warunkach polowych, baza leśna; czerwiec 1944)
- Powstanie warszawskie
W powstaniu warszawskim uczestniczył jako dowódca 1 drużyny plutonu „Felek” kompanii „Rudy” batalionu „Zośka”. Po śmierci Konrada Okolskiego „Kuby” 11 sierpnia 1944 został dowódcą plutonu. Zginął 23 września 1944 prowadząc resztki plutonu i żołnierzy Wojska Polskiego próbujących przebić się z okrążenia przez pozycje niemieckie z Czerniakowa do Śródmieścia[2]. Jego ciała nie odnaleziono.
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari
- Krzyż Walecznych trzykrotnie
Upamiętnienie
Głaz z tablicą pamiątkową odsłoniętą 11 listopada 1994 przy ul. Czerniakowskiej[3].
Przypisy
- ↑ Stanisław Broniewski: Akcja pod Arsenałem. Wrocław: KRIS Ltd., 1993, s. 146. ISBN 83-900931-1-1.
- ↑ Janusz Dereziński: Pamiętne miejsca Czerniakowa. Ząbki: Apostolicum Wydawnictwo Księży Pallotynów, 2004, s. 92. ISBN 83-7031-445-7.
- ↑ Historia. Zarys historii Społecznego Komitetu Opieki nad Grobami Poległych Żołnierzy Batalionu "Zośka". batalionzoska.pl. [dostęp 2014-04-06].
Bibliografia
- Barbara Wachowicz: Wierna rzeka harcerstwa. Tom IV. To Zośki wiara! Gawęda o Harcerskim Batalionie AK "Zośka". Cz. 2. Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM, 2005, s. 219-245. ISBN 83-7399-030-5.
- Anna Borkiewicz-Celińska: Batalion "Zośka". Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1990, s. 60, 151, 218, 384, 547, 738. ISBN 83-06-01851-6.
- Aleksander Kamiński: Zośka i Parasol. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo ISKRY, 1970.
