Jerzy Makarczyk
| Data i miejsce urodzenia |
24 lipca 1938 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
30 lipca 2025 |
| Polski sędzia Europejskiego Trybunału Praw Człowieka | |
| Okres |
od 1992 |
| Następca | |
| Polski sędzia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej | |
| Okres |
od 11 maja 2004 |
| Następca | |
| Odznaczenia | |

Jerzy Michał Makarczyk (ur. 24 lipca 1938 w Warszawie[1], zm. 30 lipca 2025[2] tamże[1]) – polski prawnik, specjalizujący się w zakresie prawa międzynarodowego publicznego, profesor nauk prawnych, wiceminister spraw zagranicznych (1989–1992), pierwszy polski sędzia w Europejskim Trybunale Praw Człowieka (1992–2002) i Trybunale Sprawiedliwości Unii Europejskiej (2004–2009).
Życiorys
Ukończył studia prawnicze, uzyskiwał następnie stopnie naukowe doktora (1966 w Instytucie Nauk Prawnych PAN[3]) i doktora habilitowanego. W 1989 otrzymał tytuł profesora nauk prawnych[4]. Zawodowo związany z uczelniami polskimi i zagranicznymi. Był wykładowcą na University of Oxford (1985), a w 1988 profesorem na International Christian University w Tokio[5][6]. W Polsce pracował w Instytucie Nauk Prawnych PAN oraz w Katedrze Administracji i Nauk Prawnych Wyższej Szkoły Przedsiębiorczości i Zarządzania im. Leona Koźmińskiego.
Był członkiem krajowych i międzynarodowych towarzystw naukowych, zajmujących się prawem międzynarodowym, europejskim oraz prawami człowieka. W latach 1989–1992 zajmował stanowisko podsekretarza stanu i następnie sekretarza stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych. Zajmował się wówczas weryfikacją kadr, pełnił funkcję negocjatora ze strony polskiego rządu w sprawie wycofania wojsk radzieckich z terytorium RP. Był też przewodniczącym krajowej delegacji w ramach Zgromadzenia Ogólnego ONZ. Orzekał jako sędzia Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (1992–2002). Następnie doradzał prezydentowi Aleksandrowi Kwaśniewskiemu w zakresie polityki zagranicznej i praw człowieka (2002–2004).
11 maja 2004 został pierwszym polskim sędzią w Trybunale Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Kadencję zakończył 6 października 2009, kiedy zastąpił go profesor Marek Safjan.
W wyborach do Senatu w 2011 startował z okręgu wałbrzyskiego z ramienia KWW Rafał Dutkiewicz. Otrzymał 16 573 głosów (14,42%), co stanowiło trzeci wynik w tym okręgu[7][8].
Syn Anny i Zbigniewa[1]. Pochowany na cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie[9].
Odznaczenia
W 2011, za wybitne zasługi dla transformacji ustrojowej Polski, za kształtowanie demokratycznych zasad państwa prawa, za osiągnięcia w działalności państwowej i publicznej, został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski[10][11].
Przypisy
- 1 2 3 Jerzy Makarczyk [online], rejestry-notarialne.pl [dostęp 2025-11-21].
- ↑ Jerzy Makarczyk [online], wyborcza.pl, 1 sierpnia 2025 [dostęp 2025-08-04].
- ↑ Przewody doktorskie, Instytut Nauk Prawnych PAN [zarchiwizowane 2023-05-10].
- ↑ Prof. dr hab. Jerzy Makarczyk, [w:] archiwalna baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2025-08-22].
- ↑ Yearbook of the European Convention on Human Rights, Lejda: Martinus Nijhoff Publishers, 1992, s. 109 [dostęp 2019-06-12] (ang.).
- ↑ Ten new members of the Court of Justice of the European Communities [online], europa.eu, 11 maja 2004 [dostęp 2019-06-12] (ang.).
- ↑ Obwieszczenie Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 11 października 2011 r. o wynikach wyborów do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonych w dniu 9 października 2011 r. (Dz. U. z 2011 r. Nr 218, poz. 1295 (ISAP)).
- ↑ Katarzyna Żaczkiewicz-Zborska, Jerzy Makarczyk kontra Aleksander Pociej [online], Prawo.pl, 5 sierpnia 2011 [dostęp 2024-04-17].
- ↑ Jerzy Makarczyk [online], wyborcza.pl, 29 sierpnia 2025 [dostęp 2025-09-05].
- ↑ Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 26 maja 2011 r. o nadaniu orderów (M.P. z 2011 r. Nr 78, poz. 780 (ISAP)).
- ↑ Ordery dla przedstawicieli rządów okresu transformacji, prezydent.pl, 3 czerwca 2011 [zarchiwizowane 2014-10-15].
Bibliografia
- Byli członkowie [online], europa.eu [dostęp 2011-08-20].
- Tadeusz Kosobudzki, MSZ od A do Z. Ludzie i sprawy Ministerstwa Spraw zagranicznych w latach 1990–1995, Warszawa: Wydawnictwo'69, 1997, s. 151–152, ISBN 83-86244-09-7.