Jerzy Tęsiorowski

Jerzy Tęsiorowski, ps. „Zawada” (ur. 12 lipca 1915[1] w Kaliszu[2] albo w Bukowcu[3][a], zm. 27 lutego 1991 w Warszawie[2]) – oficer Wojska Polskiego, uczestnik kampanii wrześniowej 1939 roku, członek Kedywu Armii Krajowej, odznaczony orderem Virtuti Militari; doktor inżynier[4], pracownik Politechniki Wrocławskiej.

Życiorys

Pochodzenie i rodzina

Syn prawnika Władysława Tęsiorowskiego[b] i Marii zd. Stasinieckiej[2]. W 1934 ukończył Liceum im. A. Asnyka w Kaliszu. Jego krewnym był prawdopodobnie lekkoatleta, późniejszy ekonomista Jan Tęsiorowski, który w tym samym roku ukończył tę samą szkołę[7].

Służba w Wojsku Polskim i w Kedywie AK

Po maturze wstąpił do Szkoły Podchorążych Piechoty w Ostrowi Mazowieckiej, następnie podjął służbę w 74 Górnośląskim Pułku Piechoty w Lublińcu[2].

W macierzystym pułku zastał go wybuch II wojny światowej, podczas kampanii wrześniowej w stopniu podporucznika dowodził plutonem, został ranny, po zakończeniu walk uciekł z niemieckiego szpitala i przystąpił do konspiracji[2]. Początkowo był członkiem Związku Odwetu Okręgu Warszawskiego ZWZ[2], pod koniec 1942 został dowódcą oddziału dywersji bojowej o kryptonimie „DB-22”, działającego w ramach Kedywu Obwodu VI Praga AK[8]. W tym czasie posiadał stopień porucznika[9].

Wiosną 1943 oddział dowodzony przez por. „Zawadę” był w sile kompanii i składał się z 3 samodzielnych plutonów po około 30-40 ludzi, ponadto „Zawadzie” podlegała też kilkunastoosobowa drużyna[8].

Jedną z bardziej znanych akcji bojowych warszawskiego Kedywu było zlikwidowanie dyrektora rządowego Curta Hoffmanna, kierownika warszawskiego Arbeitsamtu (urzędu pracy), odpowiedzialnego za masowe wywózki polskiej ludności na roboty przymusowe do Niemiec i krajów okupowanych[10]. Pierwszy nieudany zamach miał miejsce w dniu 4 marca 1943. Kolejnego, zakończonego sukcesem, tj. zabiciem Hoffmanna dokonał 9 kwietnia 1943 oddział Kedywu pod dowództwem por. "Zawady"[11]. Za swoje zasługi otrzymał Krzyż Walecznych i order Virtuti Militari[2].

W maju 1944 Tęsiorowski został aresztowany przez Niemców i osadzony na Pawiaku[2]. Po ciężkim śledztwie, mimo którego nie dał się złamać i nie został rozpoznany, 30 lipca 1944 trafił do obozu koncentracyjnego Gross-Rosen, skąd po trzech dniach przewieziono go do obozu pracy w Pępicach koło Brzegu (Arbeitslager Brieg), będącego filią Gross-Rosen[12]. Stamtąd, 5 stycznia 1945[2] Tęsiorowski z kilkunastoma innymi współwięźniami, po uprzednim obezwładnieniu wartowników, dokonał brawurowej ucieczki samochodem, przy czym jemu jako jednemu z nielicznych udało się przeżyć[12]. Po kilku dniach dotarł do znanego mu Lublińca, gdzie odnalazł przedwojennych znajomych. Tam doczekał wejścia wojsk radzieckich (18 stycznia 1945)[12].

Lata powojenne

Po wojnie przebywał na Śląsku. Po ujawnieniu podjął służbę w Wojsku Polskim w stopniu majora. W lipcu 1945 został aresztowany przez komunistyczny Urząd Bezpieczeństwa i osadzony na kilka miesięcy w więzieniu. Potem pracował w Karpaczu i Warszawie, gdzie poznał swoją żonę Annę[2].

Doktor inżynier, pracownik Wydziału Mechanicznego Politechniki Wrocławskiej na stanowisku docenta[13][14], a także członek rady naukowej wrocławskiego oddziału Instytutu Mechanizacji Budownictwa i Górnictwa Skalnego[15].

Działał społecznie będąc przewodniczącym zarządu Koła Kedywiaków przy Światowym Związku Żołnierzy AK, a także aktywnym członkiem Stowarzyszenia Asnykowców (wychowanków Gimnazjum i Liceum im. Adama Asnyka w Kaliszu)[2].

Zmarł 27 lutego 1991 w Warszawie, został pochowany na Powązkach Wojskowych[16].

Zobacz też

Uwagi

  1. ↑ Dostępne źródła nie precyzują, o który Bukowiec chodzi. Był to prawdopodobnie Bukowiec w obecnym powiecie sieradzkim, miejsce urodzenia Jana Tęsiorowskiego.
  2. ↑ Przed II wojną Władysław Tęsiorowski wykonywał zawód komornika sądowego[5], po wojnie był adwokatem w Ostrowie Wielkopolskim[2], zmarł 11 kwietnia 1958 podczas rozprawy sądowej[6].

Przypisy

  1. ↑ Instytut Pamięci Narodowej: Inwentarz archiwalny IPN. [dostęp 2021-05-31]. (pol.).
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Bladowski 1992 ↓.
  3. ↑ Kobielec 2004 ↓, s. 48.
  4. ↑ Planowane hasła z serii podstawowej. Internetowy Polski Słownik Biograficzny. s. 53. [dostęp 2026-02-07]. (pol.).
  5. ↑ Kalendarz. Informator sądowy na 1936 rok. Warszawa: Bibljoteka Prawnicza, 1936, s. 159.
  6. ↑ Z karty żałobnej. „Palestra”. II (7-8(9)), s. 97, 1958. (pol.).
  7. ↑ Walczak 1998 ↓, s. 213.
  8. 1 2 Witkowski 1984 ↓, s. 61.
  9. ↑ Witkowski 1984 ↓, s. 70.
  10. ↑ Witkowski 1984 ↓, s. 135.
  11. ↑ Witkowski 1984 ↓, s. 249-250.
  12. 1 2 3 Kobielec 2004 ↓.
  13. ↑ Laboratorium Inżynierii Maszyn Roboczych i Pojazdów Przemysłowych. Historia. Politechnika Wrocławska. [dostęp 2026-02-07]. (pol.).
  14. ↑ Dziennik Urzędowy nr A-3, poz 17-18. Ministerstwo Oświaty i Szkolnictwa Wyższego, 1972-02-10. s. 26. [dostęp 2026-02-07]. (pol.).
  15. ↑ Kazimierz Banyś: Moje studia na Politechnice Wrocławskiej. W: Politechnika Wrocławska w mojej pamięci. Wrocław: Oficyna Wydawnicza PWr., 2010, s. 13. ISBN 978-83-7493-549-4. [dostęp 2026-02-07].
  16. ↑ Wyszukiwarka grobów w Warszawie. Zarząd Cmentarzy Komunalnych w Warszawie. [dostęp 2022-01-05].

Bibliografia

  • Bogdan Bladowski. Mjr Jerzy Tęsiorowski (1915-1991). „Kaliszanin w Warszawie”. 1, 1992. (pol.). 
  • Aleksandra Kobielec: Arbeitslager Brieg – filia KL Gross-Rosen we wspomnieniach byłych więźniów. Wałbrzych: Muzeum Gross-Rosen, 2004.
  • Krzysztof Jan Walczak: Szkoła kaliska. I Liceum Ogólnokształcące im. Adama Asnyka w Kaliszu : nauczyciele i wychowankowie. Kalisz: Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, 1998. ISBN 83-85638-29-6.
  • Henryk Witkowski: "Kedyw" Okręgu Warszawskiego Armii Krajowej w latach 1943-1944. Warszawa: Instytut Wydawniczy Związków Zawodowych, 1984. ISBN 83-202-0217-5.
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.