Jerzy Tomaszkiewicz

Jerzy Tomaszkiewicz
(jet)
Data i miejsce urodzenia

24 czerwca 1944
Łowicz

Data i miejsce śmierci

20 lipca 2001
Gdańsk

Narodowość

polska

Język

polski

Alma Mater

Uniwersytet Warszawski

Dziedzina sztuki

poezja, dramat, krytyka literacka

Epoka

druga połowa XX wieku

Grób Jerzego Tomaszkiewicza na Cmentarzu Komunalnym w Sopocie

Jerzy Tomaszkiewicz, kryptonim „(jet)”[1] (ur. 24 czerwca 1944 w Łowiczu[2], zm. 20 lipca 2001 w Gdańsku[3]) – polski poeta, dramatopisarz, krytyk literacki, dziennikarz[4], redaktor naczelny tygodnika „Kurier Morski” (1994–1998)[5].

Życiorys

Ukończył historię i dziennikarstwo na Uniwersytecie Warszawskim[4]. Zadebiutował jako poeta w 1970 w „Nowych Widzeniach”, almanachu Forum Poetów „Hybrydy”, z którym był związany[6][7], choć już w 1968 napisał pierwszy w PRL wiersz o Katyniu pt. Ekshumacja, wydrukowany w 1972 w „Kulturze”[2][8]. Był współzałożycielem warszawskich grup literackich Stajnia (1967) i Konfederacja Nowego Romantyzmu (1973)[7][8]. Opracował kilka programów i manifestów poetyckich, m.in. O współczesną poezję narodową (1967), Aktualizm – poezja trudnego „dzisiaj” (1968)[7][9] oraz Romantyzm – szansa pokolenia („Poezja” 1971)[10].

Prowadził działy kulturalne w „Sztandarze Młodych” w Warszawie i w „Dzienniku Pojezierza” w Olsztynie[1]. W 1991 zamieszkał w Sopocie i po przeprowadzce na Wybrzeże został współzałożycielem i prezesem Sopockiego Klubu Pisarzy i Przyjaciół Książki „Brodwino”[4]. Historyk literatury Pokolenia Kolumbów (Tadeusz Gajcy, Wacław Bojarski, Zdzisław Stroiński, Andrzej Trzebiński)[4], opracował kilka antologii poetyckich[11].

Był autorem dramatu Miejsce akcji[4], wystawionego w 1978 w Teatrze Ludowym w Krakowie w reżyserii Aleksandra Bednarza[12], oraz słuchowisk emitowanych przez Teatr Polskiego Radia (Ręce do góry! Sąd idzie, 1998[13]; Prawdziwa przyczyna wybuchu wojny secesyjnej, 1999[14]; Pomysł, 1999[15]; Skrzyżowanie, 2000[16]). Pisał na tematy teatralne[17].

Zmarł 20 lipca 2001 w Akademii Medycznej w Gdańsku[3] i został pochowany na Cmentarzu Komunalnym w Sopocie (kwatera N8-3-18)[18]. Dla uczczenia pamięci Jerzego Tomaszkiewicza jego imię nadano Sopockiemu Klubowi Pisarzy i Przyjaciół Książki „Brodwino”[19].

Publikacje książkowe

Twórczość poetycka i prozatorska

  • Gorzki obłok, Warszawa 1978 (poezje)[20]
  • Kolczaste szczęście: wiersze dla Marzeny, Gdańsk 1993, Sopot 2000 (poezje)[21][22]
  • Upołowieni, Sopot 1995 (poezje)[11]
  • Sztandar pod szafą. Szkice i polemiki, Sopot 1999[11]

Opracowania i prace redakcyjne

  • Wacław Bojarski: Ranny różą, zebrał i oprac. J. Tomaszkiewicz, Warszawa 1973[11]
  • Wacław Bojarski: Pożegnanie z mistrzem, zebrał i oprac. J. Tomaszkiewicz, Warszawa 1983[11]
  • Portrety twórców „Sztuki i Narodu”, praca zbiorowa, red. J. Tomaszkiewicz, Warszawa 1983[11]
  • Stajnia: antologia grupy poetyckiej, wybór i oprac. J. Tomaszkiewicz, Sopot 1997[11]
  • Sopot w starych fotografiach, red. J. Tomaszkiewicz, Sopot 2001[11]

Antologie z cyklu Miejsce obecności

  • Miejsce obecności: jednodniówka literacka Sopockiego Klubu Pisarzy i Przyjaciół Książki „Brodwino”, pod red. J. Tomaszkiewicza, Sopot 1993[11]
  • Miejsce obecności: antologia pisarzy Sopotu, wybrał i oprac. J. Tomaszkiewicz, Sopot 1996[11]
  • Miejsce obecności '97: antologia pisarzy Sopotu, wybór i oprac. J. Tomaszkiewicz, Sopot 1997[11]
  • Miejsce obecności '98: antologia pisarzy Sopotu, wybór i oprac. J. Tomaszkiewicz, Sopot 1998[11]
  • Miejsce obecności '99: antologia pisarzy Sopotu, wybór i oprac. J. Tomaszkiewicz, Sopot 1999[11]
  • Miejsce obecności 2000: antologia pisarzy Sopotu, wybór i oprac. J. Tomaszkiewicz, Sopot 2000[11]
  • Miejsce obecności 2001: antologia pisarzy Sopotu, wybór i oprac. J. Tomaszkiewicz, Sopot 2001[11]

Publikacje w antologiach

Nagrody

Był laureatem wielu konkursów i Turniejów Jednego Wiersza. Otrzymał I nagrodę „Brązowa Stępka” w I Ogólnopolskim Konkursie Literackim o Nagrodę „Brązowej Stępki” zorganizowanym przez Zakładowy Klub Gdańskiej Stoczni Remontowej „Akwen”, Wydział Kultury i Sztuki Urzędu Wojewódzkiego i Urzędu Miejskiego w Gdańsku (1984)[24].

Przypisy

  1. 1 2 Jerzy Tomaszkiewicz (24 VI 1944–20 VII 2001). W: Czesław Mirosław Szczepaniak: Czwarty alfabet. Portrety. Tarczyn: Gminny Ośrodek Kultury w Tarczynie, 2021, s. 357. ISBN 978-83-958646-0-5. [dostęp 2026-04-30].
  2. 1 2 3 Jerzy Tomaszkiewicz. Biblioteka Jagiellońska. Baza biogramów. [dostęp 2026-04-30].
  3. 1 2 Nekrolog Jerzego Tomaszkiewicza opublikowany przez Marzenę Wiśniewską-Tomaszkiewicz. „Dziennik Bałtycki”. Nr 169 (17 241), 21–22 lipca 2001, s. 4. ISSN 0137-9062. [dostęp 2026-04-30].
  4. 1 2 3 4 5 Tadeusz Skutnik. Jerzy Tomaszkiewicz. Wspomnienie. „Dziennik Bałtycki”. Nr 169 (17 241), 21–22 lipca 2001, s. 4. ISSN 0137-9062. [dostęp 2026-04-30].
  5. ↑ „Kurier Morski. Gazeta Tygodniowa”. Biblioteka Narodowa w Warszawie. [dostęp 2026-04-30].
  6. ↑ Andrzej K. Waśkiewicz. Formy obecności „nieobecnego pokolenia”. Grupy literackie młodych 1960–1970. „Pamiętnik Literacki”. 65/4, s. 108–110, 1974. Wrocław: Instytut Badań Literackich PAN. ISSN 0031-0514. [dostęp 2026-05-02].
  7. 1 2 3 Ewa Głębicka: Grupy literackie w Polsce 1945–1980. Leksykon. Wyd. 2 poszerzone. Warszawa: Wiedza Powszechna, 2000, s. 317–321. ISBN 83-214-1203-3.
  8. 1 2 Eugeniusz Kupper. Jerzy Tomaszkiewicz (1944–2001). „Akant”. R. 4, nr 10 (49), 2001, s. 5. ISSN 1429-9054. [dostęp 2026-05-01].
  9. ↑ Stajnia. Antologia grupy poetyckiej, 1997. Instytut Badań Literackich PAN. [dostęp 2026-04-30].
  10. ↑ Jerzy Tomaszkiewicz. Romantyzm – szansa pokolenia. „Poezja”. Nr 12, 1971, s. 100–103. ISSN 0032-2237.
  11. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Tomaszkiewicz, Jerzy (1944–2001), publikacje. Katalog Centralny NUKAT. [dostęp 2026-05-01].
  12. ↑ Miejsce akcji, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (baza wiedzy: Przedstawienia) [dostęp 2026-05-01].
  13. ↑ Ręce do góry! Sąd idzie, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (baza wiedzy: Sztuki) [dostęp 2026-05-01].
  14. ↑ Prawdziwa przyczyna wybuchu wojny secesyjnej, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (baza wiedzy: Sztuki) [dostęp 2026-05-01].
  15. ↑ Pomysł, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (baza wiedzy: Sztuki) [dostęp 2026-05-01].
  16. ↑ Skrzyżowanie, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (baza wiedzy: Sztuki) [dostęp 2026-05-01].
  17. ↑ Jerzy Tomaszkiewicz – teksty w portalu. e-teatr.pl. [dostęp 2026-05-03].
  18. ↑ Śp. Jerzy Tomaszkiewicz. Cmentarz komunalny w Sopocie. Grobonet. [dostęp 2026-04-30].
  19. ↑ Sopocki Klub Pisarzy i Przyjaciół Książki im. Jerzego Tomaszkiewicza „Brodwino”. Miejska Biblioteka Publiczna im. Józefa Wybickiego w Sopocie. [dostęp 2026-04-30].
  20. ↑ Jerzy Tomaszkiewicz, Gorzki obłok, Warszawa 1978. Biblioteka Narodowa w Warszawie. [dostęp 2026-05-01].
  21. ↑ Jerzy Tomaszkiewicz, Kolczaste szczęście: wiersze dla Marzeny, Gdańsk 1993. Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna im. Josepha Conrada-Korzeniowskiego w Gdańsku. [dostęp 2026-05-01].
  22. ↑ Jerzy Tomaszkiewicz, Kolczaste szczęście: wiersze dla Marzeny, Sopot 2000. Miejska Biblioteka Publiczna im. Józefa Wybickiego w Sopocie. [dostęp 2026-05-01].
  23. 1 2 Jerzy Tomaszkiewicz, Ekshumacja. W: Katyń w literaturze. Międzynarodowa antologia poezji poezji, dramatu i prozy. Jerzy Roman Krzyżanowski (oprac.). Lublin: Norbertinum, 1995, s. 196, 313. ISBN 83-85131-75-2.
  24. ↑ Miłosława Bukowska. Kronika życia kulturalnego Wybrzeża Gdańskiego 1984–1985. Życie literackie. „Gdański Rocznik Kulturalny”. Nr 10, s. 302, 1987. Gdańsk: Gdańskie Towarzystwo Przyjaciół Sztuki. [dostęp 2025-11-21].

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.