Jerzy Tuszewski

Jerzy Grzegorz Tuszewski (ur. 12 marca 1931 w Chełmie, zm. 16 października 2016 w Warszawie) – polski dziennikarz, reżyser radiowy i teatralny, reżyser i scenarzysta filmów dokumentalnych.

Życiorys

Po zdaniu matury rozpoczął studia na Wydziale Lekarskim Akademii Medycznej w Lublinie. Podczas studiów współpracował z prasą codzienną i tygodniową w zakresie krytyki muzycznej i publicystyki kulturalnej[1] (pisywał m.in. w tygodniku „Po prostu”)[2]. W 1955 przerwał studia i wyjechał do Warszawy. Studiował w Studium Teorii i Historii Filmu przy Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej i Filmowej w Łodzi oraz na Wydziale Reżyserskim Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Warszawie[1]. Rozpoczął wówczas współpracę w Polskim Radiem, od 1965 zaczął w nim pracować jako etatowy reżyser[3].

W latach 1960–1962 był asystentem reżysera w Teatrze Narodowym i Teatrze Współczesnym, w latach 1960–1964 reżyserem w teatrach dramatycznych (Tarnów, Białystok, Rzeszów)[1].

Od 1976 współpracował z rozgłośniami zagranicznymi (Londyn, Berlin, Bruksela, Budapeszt, Helsinki, Kolonia, Paryż, Praga, Rzym, Saarbücken, Sidney i in.). W Programie 2 Polskiego Radia prowadził Studio Form Dokumentalnych.

Był członkiem i założycielem Międzynarodowej Grupy Ars Acustica przy EBU w Genewie, jak też członkiem Zarządu Atelier de Création Sonore et Radiophonique przy frankofońskim Stowarzyszeniu Autorów Dramatycznych SACD w Brukseli[4][5]oraz wieloletnim członkiem Stowarzyszenia Filmowców Polskich[6], Związku Literatów Polskich i Stowarzyszenia Autorów ZAiKS[3].

Zmarł w Warszawie, pochowany 22 października 2016 na cmentarzu komunalnym przy ul. Lwowskiej w Chełmie[2][7].

Filmy dokumentalne

  • Casus: Otto Schimek (1993) - reżyseria, scenariusz
  • Muzy Bronisława Horowicza (1994) - reżyseria, scenariusz
  • Janusz Piekałkiewicz (1997) - scenariusz
  • Krakowianin z Paryża (2007) - reżyseria, scenariusz

Źródło:[8].

Nagrody i wyróżnienia

  • Nagroda I stopnia Komitetu do spraw Radia i Telewizji za osiągnięcia w dziedzinie nowych form artystycznych w programach Polskiego Radia (1982)[5]
  • Nagroda Niemieckiej Akademii Sztuk DADK we Frankfurcie nad Menem (1983)[3]
  • Złoty Mikrofon – za radiową twórczość dokumentalną i artystyczną (1993)[9]
  • Złota odznaka honorowa Polskiego Radia (1997)[3]
  • Odznaka Honorowa ZAiKS-u (1998)[10]
  • II nagroda na Polonijnym Festiwalu Multimedialnym „Polskie ojczyzny” w Częstochowie w kategorii: Filmy dokumentalne - za film Krakowianin z Paryża (2009)[8]

Przypisy

  1. 1 2 3 Tuszewski Jerzy, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2025-06-24].
  2. 1 2 Zmarł Jerzy Tuszewski [online], reportaz.polskieradio.pl [dostęp 2025-06-24].
  3. 1 2 3 4 Zmarł Jerzy Tuszewski – Związek Pisarzy Polskich na Obczyźnie [online], www.zppno.org [dostęp 2025-06-24].
  4. ↑ Pożegnania, Związek Pisarzy Polskich na Obczyźnie
  5. 1 2 Jerzy Tuszewski, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (baza wiedzy: Autorzy) [dostęp 2025-06-24].
  6. ↑ Jerzy Tuszewski [online], www.sfp.org.pl [dostęp 2025-06-24] (pol.).
  7. ↑ Chełmskie Zaduszki Literackie, Nowy Tydzień 13 listopada 2019
  8. 1 2 Jerzy Tuszewski w bazie filmpolski.pl
  9. ↑ Polska Bibliografia Literacka (PBL) [online], pbl.ibl.poznan.pl [dostęp 2017-11-24].
  10. ↑ Laureaci Nagród ZAiKS-u [online], www.zaiks.org.pl [dostęp 2025-06-24].

Bibliografia

  • Kto jest kim w Polsce. Informator biograficzny, edycja 3 (redaktorzy Lubomir Mackiewicz, Anna Żołna), Warszawa 1993, s. 757.