Jezioro Rybnickie

Jezioro Rybnickie
Ilustracja
Widok na Jezioro Rybnickie i Elektrownię Rybnik, widok z zapory w Stodołach (2023)
Państwo

 Polska

Rzeka

Ruda, Nacyna

Pojemność całkowita

22 mln m³

Powierzchnia

4,5 km²

Położenie na mapie Rybnika
Mapa konturowa Rybnika, po lewej nieco u góry znajduje się owalna plamka nieco zaostrzona i wystająca na lewo w swoim dolnym rogu z opisem „Jezioro Rybnickie”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się owalna plamka nieco zaostrzona i wystająca na lewo w swoim dolnym rogu z opisem „Jezioro Rybnickie”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, po lewej znajduje się owalna plamka nieco zaostrzona i wystająca na lewo w swoim dolnym rogu z opisem „Jezioro Rybnickie”
Ziemia50°08′09″N 18°30′08″E/50,135833 18,502222

Jezioro Rybnickie[1] (Zbiornik Rybnicki, Zalew Rybnicki) – zbiornik zaporowy utworzony przez spiętrzenie wód rzecznych Rudy zaporą w Rybniku Stodołach.

Zbiornik o powierzchni 4,5 km² i objętości 22 mln m³ wody został utworzony na terenie dzielnic Rybnika – Rybnickiej Kuźni, Orzepowic, Chwałęcic i Stodół, dla potrzeb Elektrowni Rybnik.

Przy minimalnym poziomie piętrzenia (rzędna 220,00 m n.p.m.) zbiornik ma objętość 17,588 mln m³, przy normalnym poziomie (221,00 m n.p.m.) – 22,099 mln m³, a przy powodziowym (maksymalnym) 221,30 m n.p.m. – 23,482 mln m³. Objętość użytkowa zbiornika wynosi 4,511 mln m³, a stała rezerwa powodziowa – 1,383 mln m³. Objętość użytkowa zbiornika to piętrzenie w granicach 220,00–221,00 m n.p.m.

Jezioro ma cztery zatoki oddzielone od jego głównej części groblami, nazywane zalewami bocznymi, położone w dolinach potoków do nich uchodzących. Na zachodnim brzegu jeziora znajdują się trzy takie zalewy: Pniowiec, Gzel i Zalew Orzepowicki, oddzielone od głównej części jeziora nasypami w ciągu drogi wojewódzkiej nr 902. Natomiast na zachodnim jego brzegu znajduje się jeden zalew - Grabownia, który oddzielony nasypem linii kolejowej. Dodatkowo cienki pas wody przy prawym (wschodnim) brzegu głównego jeziora jest oddzielony od reszty trzyipółkilometrowym wałem znanym jako kierownica, z ujęciem chłodnej wody w okolicach zapory czołowej. Celem takiego rozwiązania jest utworzenie kanału recyrkulacyjnego, którym chłodniejsza woda z ujęcia przy zaporze wraca w rejon elektrowni, aby tam, po użyciu do chłodzenia, zostać zrzuconą do głównej części jeziora[2].

Nad zbiornikiem znajduje się kilka klubów żeglarskich (Yacht Club Rybnik, Klub Sportowy „Górnik” Boguszowice Sekcja Żeglarska, KŻ Koga – Kotwica, RKŻ im. kpt. Bogumiła Pierożka, TKŻ Kabestan Rybnik), stanica harcerska, ośrodki rekreacyjne oraz kawiarnie. Sezon żeglarski na Zalewie Rybnickim jest najdłuższy w Polsce, trwa od kwietnia do października. Temperatura wody w zbiorniku nie spada w tym czasie poniżej 15 °C. 31 grudnia 2023, Elektrownia Rybnik po 50 latach zakończyła eksploatację najstarszych bloków energetycznych 3 i 4, które do chłodzenia wykorzystywały zalew[3][4]. W użyciu pozostały nowsze bloki, które korzystają z chłodni kominowych oraz powstaje nowy blok gazowo-parowy[3]. Tym samym, temperatura wody w zalewie obniżyła się[3][4]. W styczniu 2024 zbiornik zamarzł na całej powierzchni[3][4].

Sztucznie zarybiany zbiornik jest miejscem występowania wielu gatunków ryb (liczne zawody wędkarskie). Jest to jedno z najlepszych w Polsce stanowisk połowu dużych ryb. Pobito tu kilka rekordów Polski: suma (2018 – 102 kg, 206 cm[5]) i karpia (2007 – 30,2 kg)[6]. W 2010 roku Zbigniew Merkel złowił tutaj roślinożerną piranię[7]. Dnia 19 października 2025 roku złowiono tu kolejnego rekordowego suma (292 cm), czym ustanowiono nie tylko nowy rekord kraju, ale i świata, pobijając rekord Alessandro Biancardiego z roku 2023.[8]

Przypisy

  1. ↑ Nazewnictwo geograficzne Polski. Tom 1. Hydronimy. Część 2. Wody stojące, Ewa Wolnicz-Pawłowska, Jerzy Duma, Janusz Rieger, Halina Czarnecka (oprac.), Warszawa: Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 2006 (seria Nazewnictwo Geograficzne Polski), s. 301, ISBN 83-239-9607-5.
  2. ↑ Robert Machowski, Mariusz Rzętała: Zbiornik Rybnicki. [dostęp 2026-08-23].
  3. 1 2 3 4 red.: Zamarznięty Zalew Rybnicki! Taka sytuacja po raz pierwszy od kilku lat.. naszemiasto.pl. [dostęp 2024-01-25].
  4. 1 2 3 Bartłomiej Furmanowicz: Zalew Rybnicki… zamarzł (zdjęcia z drona). rybnik.com.pl. [dostęp 2024-01-25].
  5. ↑ Nowe nagranie z połowu w Zalewie Rybnickim. Ten ogromny sum to rekordzista Polski!. Wprost, 2018-10-25. [dostęp 2020-02-09].
  6. ↑ A. Zieliński. Kolejne monstrum z Rybnika. „Wiadomości wędkarskie”. 10, s. 6–7, 2012.
  7. ↑ Wacław Wrana: Złowił piranię w zalewie!. 2010-07-19.
  8. ↑ Nowy rekord świata! Gigantyczny sum złowiony w Rybniku [online], www.rybnik.eu, 20 października 2025 [dostęp 2025-10-24].