Jin Mindi
| |||||||||||
| |||||||||||
 | |||||||||||
| Cesarz Chin | |||||||||||
| Okres |
od 313 | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Poprzednik | |||||||||||
| Następca | |||||||||||
| Era panowania |
建興 (Jianxing) 313-317 | ||||||||||
| Dane biograficzne | |||||||||||
| Dynastia | |||||||||||
| Data urodzenia |
300 | ||||||||||
| Data i miejsce śmierci |
7 luty 318 | ||||||||||
| Ojciec |
Sima Yan | ||||||||||
Jin Mindi, imię publiczne: Yanqi, chiń. 景文 (ur. 300, zm. 7 lutego 318 w Pingyangu, dzis. Linfen) – ostatni cesarz Zachodniej dynastii Jin (265–316), panujący od 313 do 316.
Sima Ye, znany pod skróconą wersją swojego imienia pośmiertnego jako cesarz Min, był synem księcia (wang) Wu Sima Yana (zm. 311) i tym samym wnukiem założyciela dynastii Jin, cesarza Wu (265–290). Jeszcze jako dziecko odziedziczył tytuł księcia Qin, wcześniej należący do Sima Jiana (zm. 291). Kiedy w 311 stołeczny Luoyang wpadł w ręce Xiongnu Sima Ye początkowo uciekł do Xingyangu, później zaś do Chang’anu (dzis. Xi’an), gdzie został przyjęty przez nadal lojalnych wobec dynastii Jin urzędników, takich jak Jia Pi, regionalny inspektor (刺史, cishi) prowincji Yong. W 312 Sima Ye został mianowany następcą tronu, zaś kiedy rok później cesarz Huai (306–311) zginął w niewoli ogłoszony cesarzem[1].
Władza Sima Ye ograniczała się do opuszczonego Chang’anu, którego ludność miała liczyć zaledwie sto domostw, tak że cały dwór dysponował czterema wozami. Nowy cesarz mianował Qu Yuna szefem cesarskich sekretariatów (錄尚書事, lu shangshu shi), zaś Suo Lina głównodowodzącym (太尉, taiwei) armii. Te dwie osoby miały być jego najważniejszymi doradcami[1]. Przez kilka następnych lat, dzięki wsparciu z zachodu i północnego-zachodu cesarstwa oraz interwencji Liu Kuna z prowincji Bing dwór w Chang’anie utrzymywał swoją niepewną egzystencję, jednak miasto było stopniowo okrążane przez siły Liu Conga (310–318). Suo Lin początkowo odparł atak jego kuzyna, Liu Yao (318–329), jednak pod koniec 316 Sima Ye musiał poddać zagłodzony Chang'an[2][1].
Liu Cong nadał byłemu cesarzowi tytuł markiza Huai'an, jednak jednocześnie kazał mu wykonywać upokarzające zadania, takie jak trzymanie halabardy podczas polowania czy przygotowywanie naczyń do picia i trzymanie parasola podczas uczty. Ostatecznie 7 lutego 318 Liu Cong nakazał egzekucję Sima Ye. Jego następca, cesarz Yuan (318–323), nadał mu imię pośmiertne cesarz Xiaomin[1][3].
Przypisy
- 1 2 3 4 Ulrich Theobald: Jin Mindi 晉愍帝 Sima Ye 司馬鄴. CHINAKNOWLEDGE – a universal guide for China studies. [dostęp 2026-05-07]. (ang.).
- ↑ de Crespigny 1991 ↓, s. 160.
- ↑ Chaussende 2019 ↓, s. 93.
Bibliografia
- Damien Chaussende: Western Jin. W: Albert E. Dien, Keith N. Knapp: Volume 2: The Six Dynasties, 220–589. Cambridge: Cambridge University Press, 2019. ISBN 978-1-139-10733-4.
- Rafe de Crespigny. The Three Kingdoms and Western Jin : a History of China in the Third Century AD - II. „East Asian History”. 2, s. 143–165, 1991. ISSN 1839-9010. (ang.).