Jin Mingdi
| |||||||||||
| |||||||||||
| |||||||||||
 | |||||||||||
| Cesarz Chin | |||||||||||
| Okres |
od 4 stycznia 323 | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Poprzednik | |||||||||||
| Następca |
Jin Chengdi | ||||||||||
| Era panowania |
太寧 (Taining) 323–325 | ||||||||||
| Dane biograficzne | |||||||||||
| Dynastia | |||||||||||
| Data urodzenia | |||||||||||
| Data i miejsce śmierci | |||||||||||
| Ojciec | |||||||||||
| Matka |
Dama Xun | ||||||||||
| Żona |
Yu Wenjun | ||||||||||
| Dzieci |
Sima Yan | ||||||||||
Jin Mingdi, imię publiczne: Daoji, chiń. 道畿 (ur. 299, zm. 18 października 325 w Jiankangu, dzis. Nankin) – drugi cesarz Wschodniej dynastii Jin (318–420), panujący od 4 stycznia 323 aż do śmierci.
Sima Shao, znany pod swoim imieniem pośmiertnym jako cesarz Ming, był najstarszym synem Sima Rui[1] Po swojej matce, która wywodziła się z Xianbei, miał odziedziczyć jasne włosy[2]. Bardzo wcześnie zaczął przejawiać niezwykłą inteligencję, tak że stał się znany ze swojego talentu literackiego oraz znajomości zarówno spraw cywilnych, jak i wojskowych. W rezultacie został ulubionym synem Sima Rui, który kiedy jeszcze był tylko księciem (wang) Jin mianował go przywódcą dżentelmenów wschodniego dworu (東中郎將, dong zhonglangjiang), z zadaniem obrony regionu Guangling (dzis. Yangzhou). W 318, kiedy Sima Rui przyjął tytuł cesarza, Sima Shao został mianowany następcą tronu[1][3].
Sima Shao został cesarzem po śmierci swojego ojca 4 stycznia 323. Jeszcze kiedy był następcą tronu jego ojciec wybrał na jego małżonkę Yu Wenjun, młodszą siostrę generała Yu Lianga. 25 czerwca 323 została ona koronowana na cesarzową. Jednocześnie ojciec wyznaczył na regenta Sima Shao Wang Dao, formalnie sprawującego urząd Ekscelencji ds. Robót, który był kuzynem rebelianta Wang Duna[1][4][5].
Na wieść o objęciu tronu przez nowego cesarza Wang Dun przemieścił swoją kwaterę do Gushu (dzis. Dangtu), które znajdowało się niezbyt daleko od stolicy i „zaczął zachowywać się jak faktyczny władca”[2]. W ciągu następnych kilku miesięcy, podczas których osobiste ambicje Wang Duna stały się coraz bardziej widoczne, jego bratanek poinformował swojego ojca, Wang Shu, że Dun zamierza przejąć tron. Wang Shu wraz z Wang Dao przekazali tą informację cesarzowi i rozpoczęli przygotowania do walki. W ich trakcie odważny młody cesarz miał obserwować z ukrycia obóz Wang Duna i ledwo uniknął wpadnięcia w ręce wroga[2].
Latem 324 wielka armia buntowników, na której czele stał brat Wang Duna, Wang Han, przemaszerowała w kierunku brzegu rzeki Qinhuai, wprost na południe od Jiankangu (dzis. Nankin). Most pontonowy przez rzekę został spalony przez obrońców, zaś cesarz, objąwszy osobiście dowództwo, wysłał niewielkie siły na drugi brzeg rzeki w zaskakującym nocnym ataku. Pomimo cesarskiego zwycięstwa w tej bitwie rebelianci posuwali się naprzód i dotarli do południowej bramy centralnej w bambusowym żywopłocie otaczającym miasto. Tutaj jednak zostali zaatakowani od strony skrzydła przez świeżo przybyłe cesarskie posiłki, które odniosły decydujące zwycięstwo. Wang Dun w międzyczasie poważnie zachorował i zmarł podczas tych wydarzeń. Jego brat Han został zabity przez Wang Shu kiedy uciekał z powrotem do Jingzhou (dzis. Jiangling)[2]. Po stłumieniu rebelii ciało Wang Duna zostało wykopane, zaś jego głowa wystawiona na widok publiczny na moście, tak jak to czyniono z poważnymi przestępcami (chociaż później zezwolono na prywatny pogrzeb)[2][6].
Rebelia Wang Duna postawiła Wang Dao i innych członków jego rodu w kłopotliwej sytuacji, ostatecznie jednak tym, którzy pozostali lojalni wobec cesarza, udało się zachować swój status[7]. Wang Dao w nagrodę za wierną służbę otrzymał tytuł diuka (公, gong) Shixing[4]. 1 kwietnia 325 Sima Shao wyznaczył swojego pięcioletniego syna Sima Yana następcą tronu, zaś już jesienią był ciężko chory. Zmarł 18 października, przed śmiercią powierzając swojego syna opiece najwyższych dostojników cesarstwa. Otrzymał imię pośmiertne cesarza Minga oraz imię świątynne Suzu[6].
Liu Xie w swoim Wenxin diaolong wspomina Sima Shao jako nieustannie oddającego się dyskusjom nad klasykami oraz doskonalącego swoje literackie umiejętności poprzez pisanie proklamacji, obwieszczeń i poezji fu. Do jego literackich przyjaciół zaliczali się Yu Liang i Wen Qiao. Cesarz znany był także z niezależności sądu i nawet Wang Dao, najbardziej wpływowa postać jego dworu, nie był w stanie narzucić mu swojego zdania. Był również biegły w sztukach walki, stąd cieszył się szacunkiem także wojskowych. Księga Songów w monografii o bibliografii wymienia pisma zebrane cesarza Minga w pięciu juanach. Prawdopodobnie zaginęły one jeszcze przed epoką Song. Zachowało się 29 jego pism prozą, w większości cesarskich edyktów. Jedno fu i dwa listy do Wen Qiao zostały przechowane w Quan shangguo Sandai Qin Han Sanguo Liuchao wen Yan Kejuna[8]. Według Charlesa Holcombe krótko żyjący cesarz Ming był ostatnim władcą Wschodniej dynastii Jin, który dał się poznać jako energiczny przywódca[9].
Przypisy
- 1 2 3 Ulrich Theobald: Jin Mingdi 晉明帝 Sima Shao 司馬紹. CHINAKNOWLEDGE – a universal guide for China studies. [dostęp 2026-05-08]. (ang.).
- 1 2 3 4 5 Holcombe 2019 ↓, s. 104.
- ↑ Taiping 2014 ↓, s. 965–966.
- 1 2 Ulrich Theobald: Wang Dao 王導. CHINAKNOWLEDGE – a universal guide for China studies. [dostęp 2026-05-09]. (ang.).
- ↑ Bielenstein 1996 ↓, s. 56–57.
- 1 2 Bielenstein 1996 ↓, s. 59.
- ↑ Holcombe 2019 ↓, s. 104–105.
- ↑ Taiping 2014 ↓, s. 966–967.
- ↑ Holcombe 2019 ↓, s. 106.
Bibliografia
- Hans Bielenstein. The Six Dynasties, Vol. 1. „Bulletin of the Museum of Far Eastern Antiquites”. 68, s. 5-324, 1996. ISSN 0081-5691. (ang.).
- Charles Holcombe: Eastern Jin. W: Albert E. Dien, Keith N. Knapp: Volume 2: The Six Dynasties, 220–589. Cambridge: Cambridge University Press, 2019, s. 96-118. ISBN 978-1-139-10733-4.
- Chang Taiping: Sima Shao 司馬紹 (299–325), zi Daoji 道畿. W: David R. Knechtges, Chang Taiping (eds): Ancient and Early Medieval Chinese Literature. A Reference Guide. Part Two. Leiden – Boston: E.J. Brill, 2014, s. 965–967. ISBN 978-90-04-19240-9.