Joanna Degler

Joanna Degler
ilustracja
Joanna Degler (2023)
Państwo działania

 Polska

Data urodzenia

1972

Doktor habilitowana nauk
humanistycznych
Specjalność: literaturoznawstwo
Alma Mater

Uniwersytet Wrocławski

Doktorat

2003
Uniwersytet Wrocławski

Habilitacja

2019
Uniwersytet Wrocławski

Nauczyciel akademicki
Uczelnia

Uniwersytet Wrocławski

Joanna Degler (Lisek)[1][2][3] (ur. 1972)[1] – polska literaturoznawczyni i tłumaczka z języka jidysz, doktor habilitowana nauk humanistycznych, prof. Uniwersytetu Wrocławskiego specjalizująca się w poezji żydowskiej i działalności kobiet w kręgu kultury jidysz, od 2023 roku pracuje w Teatrze Polskim we Wrocławiu.

Życiorys

Ukończyła studia magisterskie w dziedzinie filologii polskiej na Uniwersytecie Wrocławskim[4]. W trakcie studiów doktoranckich rozpoczęła naukę jidysz u Ewy Geller w Żydowskim Instytucie Historycznym[5]. Doktoryzowała się w 2003 roku na macierzystej uczelni na podstawie pracy Jung Wilne – żydowska grupa artystyczna, zaś w 2019 roku uzyskała tam habilitację dzięki pracy Kol isze – głos kobiet w poezji jidysz (od XVI w. do 1939 r.)[2][6]. Dwukrotnie uzyskała stypendium YIVO[3], została również wyróżniona Nagrodą Jana Karskiego i Poli Nireńskiej[7]. Zapoczątkowała i przygotowała program studiów judaistycznych w Katedrze Judaistyki Uniwersytetu Wrocławskiego[3].

Do jej obszaru zainteresowań należą przede wszystkim poezja żydowska[3][8] i działalność kobiet w kręgu kultury jidysz[3][8][9]; jej praca popularyzuje wiedzę o kulturze jidysz[5][9]. Od 2017 r. jest redaktorką[3][8] zaplanowanej na 28 tomów[3] serii Żydzi. Polska. Autobiografia[3][8][10], która przybliża polskojęzycznym odbiorcom kluczowe dzieła żydowskiej literatury wspomnieniowej[5][10]. W ramach tej serii wraz z Dariuszem Dekiertem opracowała tom: Sara Schenirer, "Żydówką być to rzecz niemała". Polskie i jidyszowe dokumenty osobiste (Warszawa 2024).

Jej teksty pojawiły się m.in. na łamach „Studia Judaica”, „Pamiętnika Literackiego”, "Tekstów Drugich", "Autobiografii", „Kultury Ludowej”, „Midrasza”, „Słowa Żydowskiego”, „Cwiszn”, „Zadry”, "Kwartalnika Historii Żydów", "Twórczości", "Shofar", "Jewish History"[3]. Jest autorką prac poświęconych Maurycowi Szymlowi, m.in. hasła w Polskim Słowniki Biograficznym[3]. Współpracowała przy przygotowaniu wystaw m.in. Teatr Żydowski na Dolnym Śląsku (2008) pokazywanej we Wrocławiu oraz Babiniec – kobiety w kulturze jidysz, którą wystawiono we Wrocławiu, Krakowie, Oslo i Trondheim[3].

Tłumaczy literaturę jidysz na język polski. Przełożyła utwory takich pisarzy, jak Chaim Grade, Abraham Suckewer, Mosze Broderson, Pua Rakowska, Kadia Mołodowska, Chana Lewin, Jenta Serdacka[3][8] czy Rikuda Potasz[3], przetłumaczyła również almanach grupy artystyczno-literackiej Jung Idysz (2019). We współpracy z Magdaleną Rutą, Markiem Tuszewickim, Natalią Krynicką oraz Inką Stempin przełożyła trylogię Drzewo życia autorstwa Chavy Rosenfarb[11]. Wraz z Karoliną Szymaniak i Bellą Szwarcman-Czarnotą opracowała antologię Moja dzika koza. Antologia poetek jidysz (2018)[3][5], która trafiła do szerokiego odbiorcy[5].

W 2019 roku została prezeską Polskiego Towarzystwa Studiów Jidyszystycznych[11], funkcję tę pełniła do 2025 roku.

Nagrody i wyróżnienia

W 2019 roku została nagrodzona Nagrodą im. Józefa A. Gierowskiego i Chonego Shmeruka za publikację Kol isze – głos kobiet w poezji jidysz (od XVI w. do 1939 r.)[12].

W 2025 roku wraz z Agnieszką Jagodzińską i Marcinem Wodzińskim otrzymała Nagrodę im. Józefa A. Gierowskiego i Chonego Shmeruka za książkę Literatura autobiograficzna Żydów polskich: tradycja, nowoczesność, płeć[12].

Publikacje książkowe

prace własne

  • Jung Wilne – żydowska grupa artystyczna, 2005
  • Kol isze – głos kobiet w poezji jidysz (od XVI w. do 1939 r.), 2018[3]

redakcja

Przypisy

  1. 1 2 NUKAT|n 2006131956 [online], viaf.org [dostęp 2023-09-29].
  2. 1 2 Dr hab. Joanna Degler, [w:] archiwalna baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2023-09-29].
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 Joanna Degler (Lisek) [online], Katedra Judaistyki [dostęp 2023-09-29] (pol.).
  4. ↑ Joanna Lisek [online], radon.nauka.gov.pl [dostęp 2023-09-30].
  5. 1 2 3 4 5 Emma Garman, Trailblazer: Joanna Lisek [online], Yiddish Book Center [dostęp 2023-09-30] (ang.).
  6. ↑ Kol isze – Joanna DEGLER (Lisek) – głos kobiet w poezji jidysz (od XVI w. do 1939 r.) [online] [dostęp 2025-09-13].
  7. ↑ Nagrody im. Jana Karskiego i Poli Nireńskiej za rok 2019 i 2020 ogłoszone [online], Żydowski Instytut Historyczny [dostęp 2023-09-30] (pol.).
  8. 1 2 3 4 5 Joanna Degler [online], In geveb [dostęp 2023-09-30] (ang.).
  9. 1 2 Joanna Podolska, Joanna Degler udowadnia, że kobiety żydowskie odgrywały ogromną rolę w kulturze jidysz, ale też w kulturze w ogóle [online], Wysokie obcasy, 20 sierpnia 2022 [dostęp 2023-09-30] (pol.).
  10. 1 2 O projekcie [online], Kanon literatury wspomnieniowej Żydów polskich [dostęp 2023-09-30] (pol.).
  11. 1 2 3 PTSJ DZIŚ [online], Polish Association for Yiddish Studies, 20 marca 2020 [dostęp 2023-09-30] (pol.).
  12. 1 2 Nagroda Gierowskiego i Shmeruka [online], judaistyka.uj.edu.pl [dostęp 2025-11-24].
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.